Dokters wachten bij de ingang van een kliniek op koortspatiënten uit Wuhan.

ReportageWuhan-virus

Moeder is doodziek, maar Chen Nini kan geen bed voor haar vinden

Dokters wachten bij de ingang van een kliniek op koortspatiënten uit Wuhan. Beeld AP

Duizenden Chinezen kloppen in de afgesloten miljoenenstad Wuhan aan bij de ziekenhuizen. Chen Nini zoekt vergeefs naar een plek voor haar zieke moeder.  

Na uren rondrijden staat Chen Nini op een parkeerterrein bij een militair ziekenhuis in Wuhan. Haar doodzieke moeder ligt op de achterbank. Het is al een tijdje donker, en Chen heeft gehoord dat bij dit hospitaal nog een bed vrij is. “Ik sta hier op goed geluk. Wanhopig als ik ben, is dit alles wat ik kan doen”, vertelt ze per telefoon.

Er mogen geen privéauto’s meer de weg op in de stad waar het nieuwe virus is uitgebroken en toch ging Chen met haar moeder het ene na het andere ziekenhuis langs. De situatie van de 59-jarige Chen Wentao is kritiek. Ze kan nog amper praten, heeft koorts, hoest en is incontinent.

Dat er geen bed voor Chen Wentao is, zou komen omdat het virus niet officieel bij haar is vastgesteld. Haar dochter gelooft er niets van. “Ze zeggen dat er geen tests meer zijn. In werkelijkheid zijn er gewoon niet genoeg bedden. Het is een zooitje!”

Inmiddels zijn ruim zesduizend mensen besmet met het wuhanvirus, 132 patiënten stierven. De zieke vrouw op de achterbank van Chens auto telt niet mee in de statistieken. Het Chinese zorgstelsel dat al jaren kraakte en piepte, is in Wuhan uit elkaar gebarsten.

Een ambtenaar brengt een zieke naar een ziekenhuis in Wuhan.Beeld AP

Bij de eerste hoestbui trekt iedereen naar het ziekenhuis

Militaire artsen van het Volksleger en tientallen medische specialisten uit Shanghai en Beijing vliegen in om hun collega’s bij te staan. Wuhan bouwt in een race tegen de klok twee nieuwe ziekenhuizen om nog eens 2300 zieken zoals Chen Wentao op te vangen.

De vrouw kreeg eind december voor het eerst koorts. Ze had boodschappen gedaan bij de Huanan-markt in het centraal gelegen district Jianghan. “Als ze had geweten dat er besmet vlees verkocht werd, was ze nooit gegaan. Daar is ze geïnfecteerd.”

Drie weken later ging Chen Wentao naar het ziekenhuis omdat ze koortsachtig bleef. Scans en bloedtesten duidden op een nieuwe vorm van longontsteking, maar ze werd wegens ruimtegebrek niet opgenomen. “Drie dagen geleden gingen mijn ouders naar Hankou-ziekenhuis, dat speciaal was ingericht voor mensen met het wuhanvirus. Er was een rij van wel duizend mensen.”

De Chinese gezondheidszorg kent geen huisarts als poortwachter tot specialistische zorg. Alle wegen leiden naar het ziekenhuis – of de patiënt nou een snotneus heeft, een knobbeltje in haar borst of hoofdluis. Die lage drempel leidt ertoe dat duizenden inwoners van Wuhan bij de eerste hoestbui naar het ziekenhuis trekken.

Ze komen terecht in overvolle ziekenhuizen, waar doorgaans eerst betaald moet worden voor er ruimte wordt gemaakt in de agenda van de dokter, laat staan een bed vrijgemaakt.

Schoonmakers spuiten desinfecterende spray in vuilnisbakken in Wuhan. Beeld AP

‘Er is iemand met guanxi de rij binnengeslopen’

Toen er eindelijk een bed vrijkwam, sprong Chen Nini een gat in de lucht. Ze juichte te vroeg. Terwijl haar moeder op de begane grond van het ziekenhuis extra zuurstof kreeg toegediend, verdween het vrijgekomen bed ineens weer. “Ergens is iemand met guanxi de rij binnengeslopen”, vermoedt Chen: iemand is omgekocht of heeft met connecties voorrang bedongen.

Het is een bekend probleem in het Chinese zorgstelsel. Om de epidemie in te dammen is de zorg voor ‘koortspatiënten’ nu even gratis, maar dat betekent niet dat iedereen een gelijke behandeling krijgt. Voor nét even wat meer aandacht van de dokter, wordt onder tafel met geld geschoven.

Is er eenmaal een bed vrij, dan moet de patiënt afwachten of hij een dokter ziet. Eén basisarts helpt ruim zesduizend mensen, veel te veel volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. De hoge werkdruk en het belabberde salaris dat begint bij zo’n 600 euro per maand, maken dat 18 procent van de artsen bij nader inzien een ander beroep kiest, bleek uit een recent onderzoek.

Er is een enorm gebrek aan goed opgeleide artsen en lokale dokters kunnen het werk niet aan, merkte Chen in de dagen voor ze haar moeder naar een van de zeven ziekenhuizen bracht die ‘koortspatiënten’ opvangen. Ze moest zich eerst bij een lokale kliniek melden, die doorverwijst naar een districtsziekenhuis. Als is vastgesteld dat de patiënt inderdaad besmet is met het wuhanvirus, mag hij een bed krijgen in van de grote ziekenhuizen.

“Door gebrek aan training weten de dokters van de kliniek niet wat ze moeten doen. De leiders van Wuhan hebben dat niet in de gaten”, zegt Chen boos. “Er zijn heel veel verdachte gevallen in de wijk waar ik woon.”

De kliniek mag niet de onderzoeken hebben gedaan die nodig waren, ze speelt wel haar administratieve rol: met de verklaring van de artsen laat de politie Chen Nini passeren. Ze heeft toestemming om ‘een ernstig zieke patiënt’ af te leveren bij een ziekenhuis – maar waar? Het ziet ernaar uit dat moeder en dochter de nacht moeten doorbrengen op de parkeerplaats.

Evacuaties begonnen, vluchten geschrapt

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bepaalt donderdag of het een internationale noodsituatie uit zal roepen vanwege het wuhanvirus dat inmiddels aan minstens 133 mensen het leven heeft gekost. In China zijn bijna 6000 mensen met het virus besmet. Buiten China is het wuhanvirus inmiddels in zeker vijftien landen opgedoken.

Verschillende landen zijn inmiddels begonnen met het evacueren van burgers uit Wuhan. Zo hebben de Verenigde Staten tweehonderd mensen geëvacueerd. Een Frans militair vliegtuig met een medisch team aan boord is dinsdagavond vertrokken om tweehonderd burgers op te halen. Frankrijk stuurt later deze week waarschijnlijk nog een vliegtuig om Fransen en andere buitenlanders op te halen.

Ondertussen hebben ook diverse luchtvaartmaatschappijen maatregelen genomen. Zo maakte British Airways en het Duitse Lufthansa bekend tot 9 februari alle vluchten van en naar China te schrappen. De maatregel geldt ook voor dochtermaatschappijen Swiss International Air Lines en Austrian Airlines. Luchtvaartmaatschappij KLM schrapt haar directe vluchten naar de Chinese steden Chengdu, Xiamen en Hangzhou. Ook wordt het aantal vluchten naar Shanghai teruggebracht. De wijzigingen hebben volgens KLM niet zozeer te maken met de situatie rond het wuhanvirus, maar vooral met de teruglopende boekingen.

Lees ook:

Wuhanvirus is in Nederland nu een A-ziekte, maar een besmetting is hier nog niet geconstateerd

De classificatie van het wuhanvirus als A-ziekte door minister Bruins is bedoeld als voorzorgsmaatregel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden