SITE artikel column Bas den hond blauw Beeld Trouw
SITE artikel column Bas den hond blauwBeeld Trouw

ColumnBas den Hond

Misschien staat Trump in 2024 wel tegenover ‘burgemeester minister Pete’

Bas den Hond

Donald Trump heeft alle reden om optimistisch uit te kijken naar 2024. In de presidentsverkiezingen van dat jaar gaat hij, volgens een peiling die speciaal voor hem is gedaan, Joe Biden verslaan. In de sleutelstaten die hem in 2020 op het nippertje in de steek lieten, zijn dan de rollen omgekeerd: in Arizona (waar de peilingen 8 procentpunt verschil laten zien), Georgia (3), Michigan (12), Pennsylvania (6) en Wisconsin (10).

Daar horen wel een heleboel mitsen en maren bij. Stelt Trump zich in 2024 inderdaad weer verkiesbaar? Heet zijn tegenstander Joe Biden? Klopt die peiling of is die door zijn mensen geregeld bij een Republikeins-vriendelijk bureau om de ex-president gunstig te stemmen? En wat zegt een peiling nu helemaal over de kansen van kandidaten over een kleine drie jaar?

Eigenlijk hoef je het er niet over te hebben dus, zou je zeggen. Maar toch werpt 2024 zijn schaduw al ver vooruit.

Trump is meer bezig met politiek dan met zijn bedrijven

Trump lijkt er bijvoorbeeld zin in te hebben. Hij is meer bezig met politiek dan met zijn bedrijven. En hij heeft via een politiek actiecomité veel geld ingezameld voor die mogelijke campagne, hij heeft al zo’n 100 miljoen dollar in kas. Binnenkort komt daar nog het nodige bij, hij organiseert op 2 december in Mar-a-Lago, zijn landhuis in Florida, een bijeenkomst van de allerrijkste geldschieters van de partij.

Hij kan die miljoenen eventueel gebruiken om andere kandidaten te steunen. Dat kunnen Republikeinse congresleden zijn die herkozen willen worden, maar ook nieuwkomers die in de voorverkiezingen een zittende Republikein van zijn plek willen verdringen. Het handvol Republikeinen dat voor de erkenning van Joe Bidens overwinning in november vorig jaar stemde, of zelfs voor Trumps impeachment in januari dit jaar, heeft met dat laatste nu te maken. Enkelen hebben de handdoek al in de ring gegooid en stellen zich niet herkiesbaar.

Behalve aan zijn geld heeft Trump die invloed ook te danken aan zijn aanhang. Er zijn ruim voldoende Republikeinen die in hem geloven om ervoor te zorgen dat in voorverkiezingen meestal gebeurt wat hij wil. En het zijn er misschien zelfs genoeg om weer president te worden. Die peilingen in de sleutelstaten zijn dan wel op bestelling van zijn politieke actiecomité gehouden, maar wel door een goed bekend staand bureau.

Dalende populariteit Biden

De Democraten kijken angstig naar het geld en naar die peilingen, en naar de steeds maar dalende populariteit van president Biden. In de meest recente peiling, in opdracht van het publieke radionetwerk NPR, spreekt nog maar 42 procent van de bevolking zijn tevredenheid uit over Bidens functioneren.

Vooral de ontwikkeling van de economie zit de kiezers dwars. Republikeinen klagen dat de inflatie stijgt – iets wat ze zien als het gevolg van de enorme sommen die de regering-Biden uitgaf om de coronapandemie te bestrijden en de economie te moderniseren. Democraten zijn vooral ontevreden over de ontwikkeling van de lonen.

Daarnaast geven ook de fors gestegen kosten van huisvesting en benzine de Amerikanen reden tot klagen.

Wil Biden nog wel?

Is Biden de juiste man om straks Trump opnieuw te weerstaan? En wil hij zelf nog wel?

Dat laatste is allerminst zeker. Toen hij zich in 2020 in de strijd mengde, zei hij zich als ‘overgangskandidaat’ te zien, iemand die het land zou helpen te herstellen van de chaos van het tijdperk-Trump en daarna kennelijk het stokje wilde overgeven aan een jongere president. Toen Biden echter eenmaal in het Witte Huis zat, gaf hij te kennen dat hij toch wel de volle acht jaar president wil zijn.

Maar of hij dat meent is maar de vraag. Biden moet dat haast wel zeggen, want als nu al zeker is dat de Democraten een andere kandidaat in het veld zullen moeten brengen, breekt onmiddellijk de strijd uit over dat opvolgerschap. En dan heeft Biden in de praktijk meteen een hoop minder te vertellen als partijleider, en dus ook als president.

Harris vs. Buttigieg

De afgelopen weken zag je daar al een voorproefje van. Een voormalige senator en vertrouweling van Biden, Christopher Dodd, liet doorschemeren dat de president misschien toch na vier jaar wil stoppen. Meteen begonnen politieke journalisten bij de grote media zich te verdiepen in de kansen van diverse gegadigden. In het bijzonder ging daarbij de aandacht uit naar vice-president Kamala Harris en transportminister Pete Buttigieg.

Harris’ positie brengt haar automatisch veel in het nieuws, maar niet altijd op een gunstige manier. Het veronderstelde falen van Biden straalt automatisch op haar af. Bovendien heeft ze van haar baas een aantal politiek lastige onderwerpen gekregen om aan te werken, onder andere op het gebied van immigratie. Zonder een klinkend succes op die terreinen zullen kiezers haar eerder associëren met problemen dan met oplossingen.

Dan heeft Buttigieg het gemakkelijker. Hij was de grote verrassing van de campagne van 2020. Hij kreeg een enthousiaste aanhang op de been, en de media kregen geen genoeg van de jonge, optimistische, homoseksuele burgemeester van South Bend in Indiana.

De Democratische kiezers gaven veiligheidshalve de voorkeur aan een veel ouder en ervarener iemand. Maar Biden liet merken dat hij Buttigieg, en diens plek in het hart van veel Democraten, waardeert. Hij nam hem op in zijn kabinet.

Burgemeester Pete

Buttigieg kreeg het ministerie van transport onder zijn hoede. Normaal is dat geen post waardoor je veel in de schijnwerpers staat, maar Buttigieg heeft geluk: de komende drie jaar mag hij overal in het land eerste palen slaan voor nieuwe stations, of linten doorknippen bij nieuwe of gerenoveerde bruggen, dankzij het investeringspakket in infrastructuur van ruim een biljoen dollar dat onlangs door het Congres kwam.

Ook persoonlijk kwam Buttigieg positief in het nieuws: hij adopteerde samen met zijn echtgenoot Chasten een tweeling.

Tijdens de campagne vorig jaar werd hij vaak kortweg “burgemeester Pete” genoemd, mede omdat zijn achternaam wat lastig uit te spreken is. En dat is nog steeds te merken, schreef website Politico, die een dagje met hem mee ging naar Phoenix in Arizona om een aantal projecten te bezoeken, onder meer bij de luchthaven. “Mensen hadden het nu over hem als ‘minister burgemeester Pete’, ‘minister Pete’, ‘burgemeester Pete’ of gewoon ‘Pete.”

En al zegt hij zelf dat hij nu alleen maar bezig is met zijn baan in dienst van Biden, het is duidelijk dat Buttigieg graag een nieuwe poging zal doen om ‘burgemeester president Pete” te worden.

In een eerdere versie van deze column stond dat het Amerikaanse investeringspakket van infrastructuur 1 miljard dollar waard is. Dat moet dus 1 biljoen dollar zijn.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden