Impeachmentonderzoek

Minister Pompeo luisterde mee met Trumps omstreden telefoontje

President Trump ontmoette de Australische premier Scott Morrison eerder deze maand in Washington. Beeld EPA

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Mike Pompeo, wist alles van de poging van president Trump om Democraat Joe Biden te beschadigen. 

Twee ministers in de regering-Trump blijken nauwer betrokken dan gedacht bij de pogingen van president Donald Trump om buitenlandse regeringen te betrekken bij zijn politieke problemen.

De afgelopen dagen werd bekend dat minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo niet alleen op de hoogte was van het controversiële telefoongesprek van Trump met de president van Oekraïne, maar zelfs een van de personen was die meeluisterden. Op basis van dat gesprek is het Huis van Afgevaardigden, waar de Democraten de meerderheid hebben, een onderzoek begonnen dat kan leiden tot afzetting van de president.

In het gesprek met president ­Zelenski suggereerde Trump onder meer dat Oekraïne, als tegenprestatie voor alle hulp die het land van de VS krijgt, een corruptie-onderzoek zou moeten hervatten naar Joe Biden, een kansrijke Democratische gegadigde voor het presidentschap, en diens zoon. Kort nadat de klacht hierover van een klokkenluider openbaar werd, was Pompeo’s voornaamste ­reactie dat hij die klacht nog niet ­precies gelezen had. 

Gesprek onderbreken

Dat hij bij het telefoongesprek aanwezig was, is van belang omdat in de praktijk degenen die meeluisteren het gesprek soms even onderbreken om de president bij te sturen, zo vertelden anonieme medewerkers aan Amerikaanse media. Dat laat de mogelijkheid open dat het onder druk zetten van de Oekraïense president geen solo-actie van Trump was.

Behalve de jacht op compromitterende informatie over Joe Biden – die tot nu toe niets concreets heeft opgeleverd –kwam in het gesprek met de Oekraïense president ook ter sprake of er Oekraïners betrokken waren bij machinaties rond de presidentsverkiezingen van 2016. Trump en sommige Republikeinse medestanders ­geloven dat de inmenging van Rusland in die verkiezingen een mythe is, die door Democraten in samenwerking met buitenlanders de wereld in geholpen is. Het verhaal zou de overwinning van Trump hebben moeten voorkomen, of anders in elk geval in een kwaad daglicht stellen.

Op aandringen van Trump is het ministerie van justitie een onderzoek begonnen naar de vraag hoe de Russische connectie destijds onderwerp van een FBI-onderzoek werd.

Maandag bleek hoe hoog de prioriteit is die hieraan gegeven wordt. Er kwam naar buiten dat Trump onlangs in een telefoongesprek met de Australische premier Scott Morrison er op aandrong, dat Australië de Amerikaanse minister van justitie William Barr alle medewerking zou geven.

Het was een Australische diplomaat die de FBI er in 2016 van op de hoogte bracht dat een medewerker van de Trump-campagne, George Papadopoulos, ervan op de hoogte was dat e-mails van de Democratische partij gestolen waren (door Russische hackers).

Politiek project

Het onderzoek naar de gang van zaken rond het FBI-onderzoek, wordt uitgevoerd door een door Barr aangewezen aanklager, John Durham. De verwachting in Washington was dat Barr zich afzijdig zou houden,om niet de indruk te wekken dat het onderzoek een politiek project was ten bate van Trump. 

Maar uit de telefoongesprekken van Trump blijkt dat Barr zelf er veel tijd in steekt. Hij is zelfs persoonlijk naar Italië en Groot-Brittannië gegaan om daar Durham te introduceren. Trumps medewerker Papadopoulos hoorde het verhaal over de e-mails van iemand in Rome. En het was een vroegere medewerker van de Britse inlichtingendienst die de FBI een dossier gaf over hoe in de hoogste kringen in Rusland over Trump en zijn verkiezing werd gesproken.

Pompeo verzet zich tegen verhoren diplomaten

Deze week al willen enkele commissies van het Huis van Afgevaardigden de eerste getuigen horen in het impeachment-onderzoek naar Donald Trump en zijn telefoongesprek met Oekraïne. Maar een aantal opgeroepen diplomaten zal niet verschijnen, zo schreef minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo in een woedende brief. Volgens hem ‘kan dit verzoek alleen maar begrepen worden als een poging om hoogstaande werknemers van het ministerie te intimideren, lastig te vallen en onheus te behandelen’. Volgens Pompeo is de tijd veel te kort voor de getuigen om zich voor te bereiden. 

De commissies hebben ook documenten opgevraagd bij het ministerie, en bij Rudy Giuliani, Trumps persoonlijke advocaat die een aantal malen met Oekraïense functionarissen heeft gesproken. Die houdt nog in het midden of hij aan het verzoek zal voldoen. Hij heeft zelf een advocaat ingehuurd, een voormalige Watergate-jurist.

De Democraten in het Huis hebben gezegd het hard te willen spelen: als de president zijn medewerkers verbiedt mee te werken wordt aan de mogelijke impeachment-aanklachten ook ‘obstructie van een onderzoek van het Congres’ toegevoegd.

Trump zelf noemt het hele impeachment-onderzoek illegaal. Volgens hem leidt impeachment tot een ‘burgeroorlog-achtige splijting’ van het land. Hij vindt dat de voorzitter van de commissie van inlichtingendiensten van het Huis, Adam Schiff, uit zijn functie moet worden gezet en aangeklaagd moet worden voor hoogverraad.

En van klokkenluider die de Oekraïne-zaak aan het rollen bracht, en wiens identiteit door de wet wordt beschermd, wil hij absoluut weten wie het is.

Lees ook:
Impeachment begint met Oekraïnekwestie, maar hoeft daar niet te eindigen

Er komt een formeel afzettingsonderzoek naar de Amerikaanse president Donald Trump, dat zal over meer gaan dan de Oekraïnekwestie. Dat het tot afzetting komt, is onwaarschijnlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden