Zuid-Soedan

Miljoen mensen in Soedan ontheemd door ‘ergste overstroming van de Nijl in honderd jaar’

Kinderen zwemmen door de straat in Umm Dum, ten oosten van Khartoem, als gevolg van de zware overstroming van de Nijl in Soedan. Beeld EPA

Een zware overstroming van de Nijl teistert Soedan en Zuid-Soedan. Al meer dan een miljoen mensen zijn op de vlucht.

Sommigen noemen het de ergste overstroming van de Nijl in honderd jaar in Soedan. En het ergste moet nog komen. In ieder geval treden de Witte en de Blauwe Nijl zwaar buiten hun oevers, zwaarder dan vorige keren in 1988 en 1946.

Inmiddels zijn volgens officiële cijfers van de Soedanese regering zo’n 826.000 mensen getroffen, van wie zeker een half miljoen op de vlucht zijn voor het wassende water dat hun huizen onder water zet of verzwelgt. Ook heeft de Nijl voor al meer dan honderd doden gezorgd.

De hevige regenval heeft de Nijl al zeventien meter doen stijgen en de slagregens houden voorlopig niet op. De Soedanese hoofdstad Khartoem, waar de Blauwe en de Witte Nijl samenvloeien, staat aan de zuidkant onder water. Huizen steken in het zuiden van de stad als eilandjes boven het wateroppervlak uit. In andere dorpen en steden is het water tot borsthoogte gestegen en waden mensen door het water met alleen hun schouders en het hoofd erboven, zo is te zien op foto’s.

Noodhulp

VN-organisaties zoals het World Food Program hebben alarm geslagen, starten noodhulp en leveren inmiddels voedselpakketten. De Soedanese regering heeft voor de komende drie maanden de noodtoestand uitgeroepen.

Maar de ramp volstrekt zich niet alleen in Soedan. Ook buurland Zuid-Soedan, waar weinig informatie uit komt, heeft zwaar te kampen met overstromingen. Geschat wordt dat daar ook al een half miljoen mensen op drift zijn geraakt om aan het water te ontkomen.

Josh Rosenstein is coördinator noodhulp voor Artsen zonder Grenzen en zit nu in Pibor, een stadje in het oosten van Zuid-Soedan, tegen Ethiopië aan. “We hebben hier geen last van de zwellende Witte Nijl, die door het land loopt, maar van de Blauwe Nijl, die door Ethiopië naar Soedan stroomt. Pibor en omgeving is laagland. Hier krijgen ze al het water dat van de Ethiopische hoogvlakten door de overstromende Nijl naar beneden komt.”

Onbereikbaar

Het gebied waar Rosenstein nu is, staat grotendeels onder water. “Het is vrijwel onbereikbaar geworden voor de buitenwereld. We kunnen niet eens meer een extra noodteam van Artsen zonder Grenzen deze kant uit sturen”, zegt hij.

“En”, waarschuwt hij over de telefoon, “de ergste regens moeten nog beginnen”. De gevolgen zijn niet te overzien. Het afgelopen jaar zijn er twee heftige gewapende conflicten in het gebied geweest, waardoor het aantal interne vluchtelingen fors is toegenomen. Nu komen daar de overstromingen en de aanhoudend overvloedige regens overheen. “Zo erg als het nu is, kan niemand zich hier herinneren”, zegt Rosenstein.

Hij somt de gevolgen op: “Waterpompen staan in Pibor onder water; daardoor zijn de waterbronnen vervuild. Met zo veel water zijn er veel meer muggen, dus het aantal malaria-infecties schiet omhoog. Mensen zijn vaak alles kwijt, ook hun muskietennetten, dus doen we er alles aan hun die weer te bezorgen. Corona speelt de bevolking parten. Het aantal mazelengevallen neemt toe. Oogsten zijn door de overstromingen verzopen en vernietigd. Voedselzekerheid valt in ramp tempo weg. We zien de eerste gevallen van ondervoeding al. Onze klinieken zijn omringd door water en moeilijk tot nauwelijks bereikbaar, waardoor de gezondheidszorg gevaar loopt.”

Piramides in gevaar

Waar de beide Nijlen samenvloeien in Khartoem en als één rivier weer verder gaan richting Egypte doemt een nieuw gevaar op. Want ruim 200 kilometer noordelijk van Khartoem liggen langs de oevers de piramides van het koninkrijk van Kush. Die zijn meer dan 2300 jaar oud. Met man en macht wordt gepoogd het Nijlwater uit het gebied met honderden archeologische vondsten te houden. Maar als de Nijl nog iets verder stijgt, dreigt ook Al-Bajrawiya, het hart van Kush, onder water te lopen, waardoor grote schade zal worden aangericht aan beroemde piramides als die van Meroë en Nuri.

Lees ook:

Eerst was er in Somalië en Zuid-Soedan honger door droogte, nu door het water.

Inwoners van Somalië en Zuid-Soedan zijn op de vlucht voor het water. Gewassen en huizen zijn weggespoeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden