VS

Mike Pence kan startsein geven tot afzetting van Donald Trump

Vicepresident Mike Pence en voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi bij de bevestiging van de verkiezingsuitslag in het Congres.  Beeld AP
Vicepresident Mike Pence en voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi bij de bevestiging van de verkiezingsuitslag in het Congres.Beeld AP

President Trump kan uit zijn ambt gezet worden. Maar dan moeten de vicepresident en een aantal ministers dat wel willen.

In de krappe dertien dagen dat het presidentschap van Donald Trump nog te gaan heeft kan hij nog veel schade aanrichten, waarschuwden vooraanstaande Democraten donderdag. Hun leiders in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, Nancy Pelosi en Chuck Schumer, willen hem zo snel mogelijk kwijt.

Een politieke afzettingsprocedure, beginnend met impeachment door het Huis van Afgevaardigden, duurt lang en struikelt vermoedelijk over de eis dat de Senaat er met twee derde meerderheid voor moet stemmen.

De Grondwet biedt een snel alternatief: het 25ste amendement maakt het mogelijk dat vicepresident Mike Pence en een meerderheid van het kabinet samen verklaren dat de president niet in staat is zijn werk te doen.

Ministers spraken al over afzetting

Dat geval doet zich nu voor, concludeerde woensdagavond al The Washington Post in een hoofdartikel. “Pence moet het kabinet onmiddellijk bijeenroepen.” Ook Schumer en Pelosi vroegen daar donderdag om. Volgens mediaberichten zou er zelfs door ministers in Trumps regering al over gesproken zijn.

Het zou snel kunnen gaan: als Pence en een meerderheid van het kabinet vaststellen dat de president niet meer spoort, melden ze dat in een brief aan het Congres. Vanaf dat moment is Pence waarnemend president.

Trump hoeft dat niet te accepteren. Hij kan op zijn beurt het Congres melden dat hij prima in staat is zijn ambt te vervullen. Als Pence en het kabinet daar binnen vier dagen in een tweede brief bezwaar tegen maken, moet het Congres beslissen wie gelijk heeft – en alleen met twee derde meerderheid in beide huizen kunnen ze Trump dan van het presidentschap afhouden.

Congres heeft drie weken bedenktijd

Ook daarvoor zullen er waarschijnlijk onvoldoende Republikeinse stemmen zijn. Maar het Congres heeft volgens de Grondwet drie weken om de knoop door te hakken. Republikeinen die hem weg willen hebben, maar bang zijn voor de woede van de Trump-aanhang bij de volgende verkiezingen, zouden zich kunnen verschuilen achter een debat dat duurt tot na 20 januari, de dag dat Biden wordt beëdigd.

Het 25ste amendement biedt misschien nog wel een ontsnappingsmogelijkheid voor Trump. Het is onduidelijk wie er president is tussen het moment dat hij zichzelf gezond verklaart en het moment dat Pence en het kabinet die tweede brief schrijven. Is het Pence of is het Trump? 

In het laatste geval zou hij in de eerste minuut van zijn herstelde presidentschap zijn hele kabinet kunnen ontslaan en die tweede brief ongeldig maken. Of het zo werkt, kan dan alleen het Hooggerechtshof beslissen. En tot daar uitsluitsel over is, zal iedere minister, elke ambtenaar, en niet te vergeten iedere generaal zelf moeten bedenken wie de echte president is.

Lees ook:
De internet-ironie van veel Trump-aanhangers kent een harde kern van onverdraagzaamheid

Het presidentschap van Trump eindigt in stijl: met een opgehitste menigte die vanuit een alternatieve realiteit het hart van de democratie binnenviel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden