Protestgolf in Colombia

Middenklasse dwingt Colombiaanse president belastinghervormingen in te trekken

Colombianen vieren de koerswijziging van president Ivan Duque. Beeld AP
Colombianen vieren de koerswijziging van president Ivan Duque.Beeld AP

Voorgestelde belastinghervormingen hebben tot wijdverspreide protesten in heel Colombia geleid. De rechtse president Ivan Duque zag zich daardoor genoodzaakt zijn plan in te trekken.

Gebouwen werden bestormd, bussen vlogen in brand en standbeelden werden van hun sokkel getrokken. Die beelden domineerden afgelopen week in Bogotá en Cali, al kwamen andere steden ook niet ongedeerd uit de onrust die ontstond over de voorgestelde belastinghervormingen. Zondag trok de Colombiaanse president Ivan Duque zijn plannen deels in.

De rechtse regering wilde onder meer de mogelijkheden tot belastingaftrek terugschroeven, de inkomstenbelasting voor sommige groepen verhogen en de btw-vrijstellingen voor een aantal goederen en diensten afschaffen. Met de hervormingen hoopte de regering 5 miljard euro te besparen, om de staatsfinanciën te stabiliseren. Net als veel andere Zuid-Amerikaanse landen werd Colombia hard geraakt door de coronapandemie. Het bruto binnenlands product daalde het voorbije jaar met zo’n 6,8 procent, waardoor het land moet hervormen om zijn gunstige kredietwaardigheid niet te verliezen.

Steun voor de armsten

Maar het plan was niet alleen bedoeld om het begrotingstekort terug te brengen. Het bevatte ook een soort basisinkomen voor de armsten van het land. Sinds het uitbreken van de pandemie lanceerde de regering al een tijdelijk steunplan voor deze groep. Met de zogeheten Ingreso Solidario, kregen drie miljoen Colombianen maandelijks een kleine veertig euro en na de hervormingen zouden zelfs 4,7 miljoen inwoners in aanmerking komen voor deze steun.

Ondanks dit sociale aspect waren de hervormingsplannen van Duque allesbehalve populair. Uit een recente peiling bleek dat 82 procent van de Colombianen niet zou stemmen op congresleden die voorstander waren van belastingverhogingen. Er weerklonk vooral kritiek vanuit de middenklasse, die vreesde erop achteruit te gaan, omdat de hervorming lagere inkomens eerder zou belasten. “Ze willen dat de middenklasse het tekort van het land verhelpt”, vertelde Maribel Martinez, een manager van een fabriek voor schoonmaakmiddelen in Bogota, tegen het tijdschrift Americas Quarterly. “En dat is moeilijk voor ons.”

Vakbondsprotest

Ook de vakbonden waren kritisch. Volgens hen zouden de voorgestelde belastinghervorming een onevenredige impact hebben op de armere mensen die al worstelden met de economische impact van de coronacrisis. Zij verzochten de mensen te protesteren tegen de plannen, waarna er in het gehele land gehoor volgde op die oproep. Er vielen honderden gewonden en volgens lokale organisaties zouden er meer dan twintig mensen om het leven zijn gekomen. Verschillende hulporganisaties wijten dat aan Duque, die de ordetroepen hard liet optreden tegen de demonstranten.

De belastinghervorming lijkt overigens niet helemaal van tafel te zijn. Hoewel de meest bekritiseerde punten, zoals de belastingen op gas, water en licht geschrapt worden, wil Duque absoluut hervormen en worden de plannen tot tijdelijke belastingen op bedrijven en een verhoogde inkomensbelasting voor de allerrijksten hoogstwaarschijnlijk doorgezet.

Lees ook:

Gastvrij Colombia worstelt met Venezolaanse immigranten

Ondertussen geeft Colombia een kleine twee miljoen Venezolaanse immigranten een verblijfsstatus voor tien jaar, een unicum voor Latijns Amerika. Internationaal klinkt luid applaus. Maar in eigen land loopt president Ivan Duque een groot politiek risico.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden