Mexico

Mexicaanse vrouwen zijn woest op hun president: ‘Er is niets feministisch aan López Obrador’

Feministische collectieven beschilderen muren en plakken posters met slogans tegen Félix Salgado Macedonio. Hij is kandidaat-gouverneur van de staat Guerrero en wordt beschuldigd van verkrachting en seksueel misbruik. Beeld EPA
Feministische collectieven beschilderen muren en plakken posters met slogans tegen Félix Salgado Macedonio. Hij is kandidaat-gouverneur van de staat Guerrero en wordt beschuldigd van verkrachting en seksueel misbruik.Beeld EPA

De nieuwe president van Mexico klopte zichzelf op de borst als ‘de meest feministische ooit’. Maar aan geweld tegen vrouwen doet hij niets.

De stem van Yolitzin Jaimes, feministe en activiste, trilt van woede: “Weet je ...” Er volgt een korte pauze. “Wij zouden deze strijd helemaal niet moeten hoeven voeren. Het is ongelooflijk dat we überhaupt moeten vechten, opdat een man die van zo veel verkrachtingen wordt beschuldigd niet als kandidaat aan verkiezingen meedoet.”

Die man is Félix Salgado Macedonio, een 64-jarige senator. Enkele maanden geleden kondigde hij aan gouverneur te willen worden van Guerrero, een staat ten zuiden van Mexico-Stad. Hij maakt goede kans om 6 juni te winnen; hij is lid van Morena, de partij van president Andrés Manuel López Obrador, die hoog in de peilingen staat.

Steun is verbijsterend

Voor critici is Salgado echter een onacceptabele kandidaat, want hij wordt al maanden achtervolgd door hardnekkige beschuldigingen van seksueel misbruik. Hij zou jaren geleden meerdere jonge vrouwen in zijn woning hebben verkracht. Salgado weet zich echter gesteund door de machtigste man van het land: de president zelf.

De affaire-Salgado heeft tot grote woede geleid onder miljoenen Mexicaanse vrouwen. Zij noemen de steun voor de kandidaat verbijsterend in een land dat volgens mensenrechtenorganisaties gebukt gaat onder een epidemie van geweld tegen vrouwen. Gemiddeld worden in Mexico dagelijks elf vrouwen vermoord, duizenden zijn de laatste jaren verdwenen, de lichamen van tientallen duiken wekelijks op in door de georganiseerde misdaad gegraven clandestiene graven.

“De kandidatuur van Salgado geeft een vreselijk signaal af”, zegt Jaimes. “Het is voor vrouwen in Mexico sowieso al moeilijk om over seksueel geweld te spreken. Door Salgado te steunen, laat de president weten dat hij achter de verkrachters staat. Het leed van vrouwen wordt onzichtbaar gemaakt.”

‘Ya chole!’

De afgelopen weken probeerden duizenden vrouwen de president op andere gedachten te brengen in een campagne op sociale media met de titel Presidente, rompa el pacto (President, breek het pact). López Obrador moest er niets van weten. Na wekenlang alle kritiek en beschuldigingen aan het adres van Salgado te hebben afgedaan als een lynchpartij door de media, beet de president journalisten op 18 februari tijdens zijn dagelijkse persconferentie toe: “¡Ya chole!” Genoeg!

De botsing met López Obrador komt voor feministen als Jaimes extra hard aan, omdat juist López Obrador, die zichzelf graag links noemt, grote, progressieve veranderingen beloofde toen hij in 2018 met een ruime meerderheid tot president werd gekozen. De samenleving zou gelijkwaardiger worden, óók voor vrouwen. Aanvankelijk leek hij de daad bij het woord te voegen. De helft van de posten in zijn nieuwe kabinet waren voor vrouwen, een unicum in de Mexicaanse geschiedenis. Hij noemde zichzelf meermaals de meest feministische president uit de geschiedenis van Mexico.

Gruwelijk geweld

Tweeënhalf jaar later is er van die belofte voor meer gelijkheid voor vrouwen evenwel weinig meer over. De constante golf gruwelijk geweld tegen Mexicaanse vrouwen gaat onverminderd door. Gedurende de coronapandemie, toen het land gedeeltelijk op slot ging, nam huiselijk geweld tegen vrouwen en kinderen exponentieel toe.

López Obrador heeft volgens critici sinds zijn aantreden niets gedaan om het geweld tegen vrouwen te stoppen. Sterker nog, onder zijn regering werden ten minste elf op vrouwen gerichte regeringsprogramma’s wegbezuinigd, waaronder federaal geld voor blijf-van-mijn-lijfhuizen.

“We hebben altijd tegen de stroom in moeten vechten in Mexico, maar met deze regering is het nog slechter gesteld met het beleid ten opzichte van vrouwen”, stelt feminist Martha Tagle, die namens oppositiepartij Movimiento Ciudadano in het Mexicaanse Huis van Afgevaardigden zit. “Onder López Obrador wordt allerlei beleid dat geweld tegen vrouwen zou moeten voorkomen wegbezuinigd.”

Kwade buitenlandse krachten

Ook van López Obrador’s progressieve retoriek is nog maar weinig over. Geconfronteerd door vrouwenorganisaties met cijfers over exploderend huiselijk geweld gedurende de pandemie, beweerde de president meermaals doodleuk dat 90 procent van de oproepen aan hulpdiensten door vrouwen vals zouden zijn. Feministische critici beschuldigt hij ervan te worden aangestuurd door kwade krachten uit het buitenland.

De affaire-Salgado is voor velen de laatste druppel, maar veel lijken ze niet aan diens kandidatuur te kunnen doen. De partij van López Obrador bevestigde op 12 maart dat Salgado voor het gouverneurschap van Guerrero mag gaan, zelfs nadat op 8 maart, tijdens Wereldvrouwendag, door duizenden vrouwen tegen geweld in het hele land werd gedemonstreerd.

“Deze regering heeft door de kandidatuur iedere band met het feminisme verbroken. Er is niets progressiefs, niets feministisch aan López Obrador”, zegt Jaimes bitter. “De president zal voorgoed door de schaduw van Salgado worden achtervolgd.”

Lees ook:

Het leger in Mexico is overal, en dat baart grote zorgen

Militairen zijn niet meer weg te denken uit het Mexicaanse straatbeeld. Onder veel burgers genieten soldaten vertrouwen, maar mensenrechtenexperts luiden de noodklok.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden