ReportageTelevisie-onderwijs

Mexicaanse schoolkinderen leren door tv te kijken

Ciro Nataren helpt zijn zoontje Alan met huiswerk in Mexico-Stad. Beeld Jan-Albert Hootsen
Ciro Nataren helpt zijn zoontje Alan met huiswerk in Mexico-Stad.Beeld Jan-Albert Hootsen

Nu de scholen in Mexico voorlopig dicht blijven, kunnen kinderen via de televisie onderwijs volgen.

"Wat is dat voor vorm?" Ciro Nataren wijst naar het schrift. Alan, zijn achtjarige zoontje, denkt even na. "Een driehoek!", roept hij. Nataren knikt tevreden; deze oefening is af. Daarna leunt hij even achteruit en zucht. "Het is soms wat moeilijk om zijn aandacht erbij te houden, maar hij moet wel alle lessen volgen en zijn huiswerk maken."

Normaliter zou Alan om één uur 's middags gewoon op school zitten en zou zijn vader zijn volledige aandacht kunnen richten op zijn kleine restaurantje in Escandón, een middenklasse-wijk in Mexico-Stad. Net als alle andere schoolkinderen in het land zit Alan echter thuis. Op 3 augustus besloot de Mexicaanse regering dat de scholen vanwege de coronapandemie, die ruim 60.000 Mexicanen het leven heeft gekost, voorlopig dicht moeten blijven.

Om het schooljaar, dat 24 augustus begon, alsnog te redden, kwam de overheid in allerijl met een experimentele oplossing: de ruim dertig miljoen leerlingen van openbare scholen volgen sinds vorige week hun lessen op televisie. Mexico is het enige land ter wereld dat op die manier en schaal het onderwijs in tijden van corona aanpakt. De lessen worden dagelijks op speciale zenders uitgezonden; ouders moeten hun tv’s daar wel eerst voor configureren.

Ciro Nataren is er nog niet van overtuigd dat het echt gaat werken. "De docenten van Alans school sturen de huiswerkoefeningen op, maar die hebben vaak niets van doen met de lessen op televisie”, zegt hij.

Lessen zijn moeilijk te volgen door een slecht signaal

Het is niet de enige klacht over het tv-onderwijs. Sinds vorige week zeggen ouders in het hele land dat het signaal van de uitzendingen soms zó slecht is, dat hun kinderen nauwelijks de lessen kunnen volgen. Ook zijn ze bezorgd dat hun kinderen moeite hebben bij de les te blijven.

Volgens de regering van president Andrés Manuel López Obrador is dit echter de beste manier om zo veel mogelijk kinderen de komende maanden op school te houden. Buiten de stedelijke gebieden heeft minder dan de helft van de Mexicanen internet. Wel heeft 93 procent van de huishoudens een televisie.

Toegang tot publieke televisiezenders alleen is echter onvoldoende, waarschuwt Claudia Manzano van de Universiteit van Guadalajara, die zelf ook docente is aan een middelbare school in Jalisco, een deelstaat in het centrum van Mexico. "Ouders zijn niet voorbereid op het begeleiden van hun kinderen”, zegt ze. "Daarom is het nodig dat docenten in direct contact kunnen staan met de leerlingen.”

Lessen via Zoom op private scholen

Dat persoonlijk contact hebben de ruim vijf miljoen leerlingen aan het particuliere onderwijs, voor veel Mexicanen te duur, dan weer wel. Private scholen hebben meer geld en infrastructuur en daardoor de mogelijkheid de lessen aan te bieden via de video-applicatie Zoom.

Zo ook de vijfjarige Joel. Hij zet zich dagelijks om negen uur 's ochtends in een hoekje van de huiskamer in een appartement in Mexico-Stad voor een laptop. Zijn lessen duren, met een handjevol pauzes tussendoor, tot twee uur 's middags. Joel doet zijn best, zelfs als de verbinding even stottert. Af en toe probeert hij antwoord te geven op een vraag van de juf, maar dan moet moeder Elizabeth Islas tussenbeide komen om de microfoon aan te zetten.

"Ik heb mijn kinderen dit schooljaar voor het eerst bij een particuliere school ingeschreven, en gezien de omstandigheden was dat voor hen alleen maar beter”, zegt Islas, die als boekhouder werkt. "Lessen op televisie zijn saai. In een videoconferentie kan Joel praten met de juf."

Dubbel werk voor ouders

Toch is ook deze vorm van onderwijs op afstand verre van ideaal, verzucht ze: "Het is voor mij dubbel werk. Ik heb mijn baan, maar ik moet ook op Joel letten als hij dreigt te worden afgeleid. Vorige week, toen het schooljaar begon, ging het nog redelijk, maar deze week is chaotisch. De druk op de ouders is groot."

Docenten en ouders uitten de laatste weken veelvuldig hun bezorgdheid over de achterstand die de leerlingen door het onderwijs-op-afstand dreigen op te lopen. Dat is onwelkom nieuws in Mexico, waar de kwaliteit van het onderwijs toch al achterloopt op andere grote landen in de regio.

Claudia Manzano deelt die zorgen. "Ik denk dat er een achterstand ontstaat en dat we die in ieder geval dit jaar niet meer zullen inhalen”, zegt ze. "Naarmate het jaar vordert, zullen we naar verdere oplossingen moeten zoeken.”

Mediabedrijven varen wel bij tv-onderwijs

De zorgen van ouders en docenten ten spijt, varen de belangrijkste Mexicaanse mediaconglomeraten wel bij het televisie-onderwijs. Hoewel het coronavirus ook Mexico in een diepe recessie heeft gedrukt, steeg de beurswaarde van ‘s lands grootste mediabedrijven Televisa en TV Azteca op 4 augustus met respectievelijk 13 en 7 procent nadat bekend werd dat ze een groot deel van de tv-lessen zouden gaan uitzenden.

Lees ook:

Corona-onderwijs in Cambodja: bij Sotheary (13) in de klas zijn dertig van de veertig kinderen afgehaakt

Om verspreiding van corona te voorkomen blijven in Cambodja de scholen nog dicht, al heeft het land het virus op papier al lang onder controle. Veel ouders kunnen of willen hun kinderen niet langer begeleiden, met alle gevolgen van dien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden