Donna Rotunno

#MeToo? Weinsteins advocate maakte in de rechtbank daders van zijn slachtoffers

Harvey Weinstein (met rollator) en zijn advocaat Donna Rotunno verlaten het gerechtsgebouw in New York.Beeld AFP

Een jury buigt zich de komende dagen over de (on)schuld van filmproducent Harvey Weinstein. De uitkomst kan verrassend zijn. 

De vooruitzichten voor filmproducent Harvey Weinstein leken bijzonder eenduidig. Nadat zeker honderd vrouwen uit de filmindustrie hadden verteld dat hij ook hen seksueel had misbruikt, zou de gevangenis zijn voorland zijn. Maar nu een jury in New York zich vanaf dinsdag over zijn zaak buigt, is het plotseling allemaal zo zeker niet meer.

Met #MeToo begon het, in 2017, op Twitter. De ene na de andere vrouw maakte bekend dat de beroemde filmproducent, de gelauwerde dinosaurus van het bewegende beeld, zich ook aan haar had vergrepen. Het regende verhalen over hotelkamers waar hij vrouwen ontving voor zogenaamde zakelijke besprekingen, over ongewilde seks, over rollen die verkregen konden worden via de lakens van Harvey Weinstein.

Maar de uitkomst van de eerste zaak tegen Weinstein, die de afgelopen weken in New York liep, is veel minder eenduidig dan hij vooraf leek. Dat komt voornamelijk door Weinsteins advocaat. Donna Rotunno, strafrechtadvocate uit Chicago, heeft zo haar eigen opvattingen over verkrachting. De twee vrouwen die zich in deze zaak presenteren als slachtoffers van Weinstein zijn eigenlijk meer daders, zegt zij.

Rotunno is gespecialiseerd in het verdedigen van mannen die van verkrachting worden beschuldigd. Ze is behoorlijk goed in haar vak: van de veertig mannen die ze verdedigde, kreeg er één straf opgelegd. Ook deze zaak, van Weinstein, is ze van plan te winnen. “Ik zie het nu eenmaal volstrekt anders”, zegt ze in vele interviews.

Verrader van de vrouwenzaak

De visie van Rotunno is namelijk dat de vrouwen in kwestie óók een rol hadden. Dat ze iets van Weinstein wilden en dat ze donders goed wisten wat daarvoor nodig was. Rotunno zegt ijskoud tegen de slachtoffers: “Je had de keus om weg te lopen en nooit meer om te kijken, toch?”

Ze wordt al lang een verrader van de vrouwenzaak genoemd. Maar sinds ze eind januari een interview gaf aan de New York Times, veroorzaakte ze een hele nieuwe golf van woede. De verslaggeefster vroeg Rotunno of ze zelf wel eens slachtoffer was geweest van seksueel geweld. “Nee”, zei Rotunno. “Omdat ik mezelf nooit in die positie heb gebracht.”

Daarmee zei Rotunno eigenlijk dat verkrachtingen de schuld van vrouwen zelf zijn. Het veroorzaakte een hele nieuwe hastag op Twitter: #whereIputmyself. Vrouwen schreven waar zij verkracht waren. Thuis bijvoorbeeld, of op het werk, in het openbaar vervoer.

Al die verontwaardiging moet de jury ontgaan zijn, want die moet zich tijdens het proces en na afloop afzijdig houden van het nieuws over de zaak. Maar de visie van Rotunno sijpelde meer dan genoeg door in de rechtszaal, waar ze steeds maar doorvroeg op de jarenlange betrekkingen die beide vrouwen bleven onderhouden met de man die hen belaagd had.

‘Lots of love’, schreef Mimi Haley bijvoorbeeld onder een kattenbelletje aan Weinstein, nadat hij haar volgens haar had aangerand. Ook tekende ze drie dagen lang hartjes in haar agenda nadat ze seks met hem had gehad. Jessica Mann, die Weinstein van verkrachting beschuldigt, vroeg hem ook om allerlei gunsten.

Verder dan mannen

Mann moest onbedaarlijk huilen terwijl Weinsteins advocaat haar ondervroeg. Zo hartverscheurend, dat het proces een dag werd stilgelegd. Maar Donna Rotundo vroeg de volgende dag gewoon verder naar al die merkwaardige details: hoe het kon dat Jessica Mann inging op Weinsteins uitnodiging voor een feestje, hoe het kon dat ze zelfs vroeg of ze een vriendin mocht meenemen.

Mann bleef maar uitleggen dat het een giftige relatie was. Dat zij de vernederingen niet verzon, maar in zijn ban bleef. Maar Rotunno bleef doorzagen.

“Ik ben in staat om verder te gaan dan mannen”, zei Rotunno al een keer in een interview. “Als een man zou vragen wat ik vraag, zou het al snel als jennen worden opgevat”, zei ze eens in een interview. “Als ik het doe, trekt niemand zijn wenkbrauwen op.”

In haar slotpleidooi hield Rotunno de jury voor dat het hier niet ging om kwaadaardige relaties, gebaseerd op dwang, maar om gewone relaties die pas achteraf een ander label hebben gekregen. “Iedere keer dat je naar hem toe ging”, vroeg Rotunna Mann, “deed je dus alsof je het leuk vond?’ Mann bevestigde. “Je manipuleerde Weinstein”, oordeelde Rotunno. “Niemand dwong je.”

De jury begon dinsdagmiddag met beraadslagen. Naar verwachting duurt het een paar dagen tot de leden tot een oordeel zijn gekomen. Donna Rotunno denkt al te weten wat de voorzitter uiteindelijk zal zeggen: ‘not guilty’ stond er op de hanger aan haar gouden kettinkje.

Mocht hij worden vrijgesproken, dan is Weinstein nog niet van rechters verlost. In Los Angeles wacht hem nog een zaak.

Lees ook:

Niemand durft te voorspellen hoe het proces tegen Weinstein afloopt

De #MeToo-beweging begon met onthullingen over filmproducent Harvey Weinstein. De rechtszaak tegen hem is nu begonnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden