Lee Cain, was hoofd communicatie onder Johnson, en al sinds zijn tijd als minister van Buitenlandse Zaken één van zijn belangrijkste adviseurs, moet nu het veld ruimen.

Britse politiek

Met het vertrek van Cummings is het shakepeareaanse drama aan Downing Street rond

Lee Cain, was hoofd communicatie onder Johnson, en al sinds zijn tijd als minister van Buitenlandse Zaken één van zijn belangrijkste adviseurs, moet nu het veld ruimen.Beeld AP

Het opstappen van Lee Cain, een belangrijke adviseur van de Britse premier Boris Johnson, geeft een inkijkje in een interne machtsstrijd in Downing Street. En die kan weleens de toekomst van Johnsons premierschap bepalen, zeker nu ook Cains rechterhand Dominic Cummings eind dit jaar op zal stappen.

Midden in de cruciale slotfase van de brexitonderhandelingen en ook nog eens op de dag dat Groot-Brittannië de trieste grens van 50.000 coronadoden passeert, blijkt de premier bezig met een machtsstrijd in zijn eigen vertrouwenskring. Iets waar binnen en buiten zijn partij veel Britten de wenkbrauwen over fronzen.

Lee Cain was hoofd communicatie onder Johnson en al sinds hij minister van buitenlandse zaken was onder Theresa May een van zijn belangrijkste adviseurs. Ook had Cain een vooraanstaande functie bij Vote Leave, de door Dominic Cummings uiterst succesvol gerunde campagne in de aanloop naar het brexit-referendum in 2016. Johnson, zelf het politieke gezicht van die campagne, beloonde veel van zijn voormalige Vote Leave-vrienden met vooraanstaande posities in Downing Street. Met Cummings als zijn oppermachtige rechterhand.

Al sinds de premier deze club adviseurs binnenhaalde, schuurt het binnen de Conservatieve Partij. Met name Cummings heeft zichzelf veel macht verworven door af te dwingen dat hij aan niemand behalve de premier verantwoording hoeft af te leggen. Hij is de man die de lijnen uitzet in het kabinet. Daarnaast is hij niet eens officieel lid van de partij, waardoor veel Conservatieve parlementariërs zijn loyaliteit altijd in twijfel hebben getrokken.

Lee Cain is al jaren twee handen op een buik met Cummings, waardoor het niet verwonderlijk is dat laatstgenoemde Cain graag wilde aanwijzen als ‘chief of staff’, het hoofd van Johnsons adviseurs. Ook Johnson leek daar in eerste instantie mee akkoord te gaan.

Maar vervolgens brak er een storm van onvrede uit, verrassend genoeg geleid door Johnsons eigen vriendin Carrie Symonds. Symonds is jarenlang hoofd communicatie geweest op het hoofdkantoor van de Conservatieve Partij en daardoor zeer goed ingewijd. Zij moet niets hebben van de in haar ogen ongeschikte Cain. Daarnaast liet de regeringscommunicatie onder zijn leiding tijdens de coronacrisis regelmatig te wensen over. Ook Allegra Stratton, de kortgeleden aangestelde nieuwe woordvoerder van Johnson, is niet te spreken over Cain; evenals minister Priti Patel (binnenlandse zaken). 

Carrie Symonds, de vriendin van premier Boris Johnson, zou de instigator zijn geweest van de val van Lee Cain.Beeld AP

Lady Macbeth

Uiteindelijk zwichtte Johnson onder de druk van dit vrouwelijk trio en maakte de benoeming ongedaan, waarop Cain zijn conclusies trok en helemaal opstapte. Met name het feit dat Johnsons eigen partner hem aanspoorde Cain te laten vallen vergeleken Britse media direct met een Lady Macbeth-achtige zet. Shakespeare is in de Britse politiek nooit ver weg.

Daarop kwamen Cummings en Johnson ineens lijnrecht tegenover elkaar te staan, iets wat tot nu toe amper was voorgekomen. Nu kondigt dus ook Cummings zijn vertrek aan: eind dit jaar stapt hij op. Zelfs de belangrijkste brexitonderhandelaar David Frost, ook een trouwe bondgenoot van Cummings en Cain, zou gespeeld hebben met de gedachte om af te treden, maar vooralsnog blijft die zitten waar hij zit. 

Voor het eerst is duidelijk geworden dat Johnson niet alles wat Cummings zegt uitvoert. Hoe anders was dat in mei, toen de premier hem ondanks een storm aan kritiek de hand boven het hoofd hield toen zijn adviseur op stuitende wijze de coronaregels had overtreden.

Dominic Cummings, topadviseur van Boris Johnson.Beeld Reuters

Veel Conservatieve parlementariërs zien daarom niets liever dan dat Johnsons rechterhand snel vertrekt en dat er een gerespecteerde Conservatief, met aanzien binnen alle vleugels van de partij, de rol van stafchef op zich neemt.

Daar komt bij dat Cummings absoluut niet terugdeinst voor een no-dealbrexit. Hij heeft er mede voor gezorgd dat Johnson tot nu toe niet bereid is om een compromis met de EU te sluiten. Nu zijn invloed is teruggedrongen heeft de premier zich wellicht meer speelruimte toegeëigend om tot een brexitakkoord te komen.

Alleen is er nog dusdanig weinig tijd dat het alsnog kan klappen. En dan helpt zo’n interne strijd in Johnsons eigen ambtswoning bepaald niet mee.

Lees ook:

Dit is de man die het blijf-kamp meer angst inboezemt dan Johnson

De Britten, Schotten en Ieren die ‘remain’ stemden, houden hun hart vast. De sluwe adviseur van Boris Johnson stuurt aan op een keiharde no-deal-brexit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden