Vermiste tennisster

Met gezellige filmpjes van tennisster Peng probeert Peking de Spelen van smetten vrij te houden

IOC-voorzitter Thomas Bach voert een videogesprek met de Chinese tennisster Peng Shuai op 21 november 2021 (uitgegeven op 22 november 2021). Beeld EPA
IOC-voorzitter Thomas Bach voert een videogesprek met de Chinese tennisster Peng Shuai op 21 november 2021 (uitgegeven op 22 november 2021).Beeld EPA

Peking staat onder druk door een gevoelige beschuldiging van tennisser Peng Shuai. Met hulp van het IOC wil de regering de kwestie ruim vóór de Olympische Spelen uit de lucht krijgen.

Eva Rammeloo

Het gaat goed met tennisser Peng Shuai, concludeerde IOC-president Thomas Bach dit weekend na een videogesprek. In een korte en tevreden verklaring zegt het Internationaal Olympisch Comité dat Peng graag met rust wordt gelaten.

De Chinese tennisser verdween nadat ze partijbons Zhang Gaoli begin november beschuldigde van seksueel geweld. Na aanhoudende druk van onder andere de internationale tennisbonden publiceerde Chinese staatsmedia een aantal filmpjes en foto’s met de tennisser. Peking liet haar ook met Bach praten.

Peng leeft dus nog, maar niets duidt erop dat ze ook vrij is om te zeggen wat ze wil. Het IOC was eerder al ‘gerustgesteld’ door een e-mail die Peng aan de vrouwentennisbond WTA zou hebben gestuurd, maar waarvan breed wordt getwijfeld of zij die wel zelf schreef.

‘Stille diplomatie’

De olympische organisatie sprak zich ook zonder verdere uitleg uit voor ‘stille diplomatie’ om een oplossing te vinden, iets wat Peking graag hoort. Dat is waarschijnlijk de reden dat Peng, die meerdere keren uitkwam tijdens de Olympische Spelen, wél met Bach, maar niet met tennisbond WTA belde. WTA-voorzitter Steve Simon, die al weken vraagt naar opheldering over Pengs situatie heeft nog altijd niets van haar gehoord.

Pengs geregisseerde optredens vestigen de aandacht op haar verdwijning, maar leiden ook af van haar beschuldiging aan het adres van oud-premier Zhang. De toptennisser zou zijn gedwongen tot seks met Zhang, die in het vorige kabinet van Xi Jinping diende. Dat maakt de zaak politiek extreem gevoelig. De Communistische Partij doet er alles aan om de beschuldiging van het Chinese internet te houden. Het Weibo-account (het Chinese Twitter) van de tennisser is nog altijd geblokkeerd. Haar naam is van het Chinese internet gehaald – in China weet niemand wat er aan de hand is.

Uitleg

Maar op Twitter en in buitenlandse media vragen collega’s van Peng en tal van anderen om uitleg. De WTA en de mannenbond ATP eisen een transparant onderzoek, ook na het gesprek met Bach. “De stemmen van vrouwen moeten gehoord en gerespecteerd worden”, aldus Simon. “Niet gecensureerd of gedicteerd.” Internationale toptennissers, van Serena Williams en Naomi Osaka tot Novak Djokovic en Roger Federer hebben hun steun uitgesproken.

De WTA is bereid miljoenen dollars aan investeringen te verliezen door zich terug te trekken uit China. “Als Peng Shuai niet veilig is, en niet vrij om te reizen of te spreken, maken we ons ernstig zorgen dat geen van onze spelers vrij is in China,” schreef Simon eerder in een brief aan de Chinese ambassadeur in de VS.

Tekst gaat verder onder de foto

Peng Shuai tijdens een diner met haar coach en vrienden in een restaurant in dit stilstaande beeld van een video op sociale media, geplaatst door Global Times hoofdredacteur, Hu Xijin op 20 november 2021. Beeld via REUTERS
Peng Shuai tijdens een diner met haar coach en vrienden in een restaurant in dit stilstaande beeld van een video op sociale media, geplaatst door Global Times hoofdredacteur, Hu Xijin op 20 november 2021.Beeld via REUTERS

Toegeven aan druk

Het is uitzonderlijk dat China zich geroepen voelt om toe te geven aan dit soort druk. De filmpjes van Peng – bij een etentje waar nadrukkelijk de datum langskomt, bij een tennistoernooi – en het gesprek met het IOC, waren in een andere tijd niet nodig geweest. Volgens het gebruikelijke protocol zou Peking zoveel druk uitoefenen op Peng tot ze uiteindelijk een verklaring zou afleggen waarin ze zegt dat het allemaal een misverstand is. Of ze zou verdwenen zijn tot de zaak overwaait. Zakenmannen als Jack Ma, en filmsterren zoals actrice Fan Bingbing, gingen Peng voor.

De Peng-zaak is niet de enige kwestie die de Chinese regering hoofdpijn bezorgt bij het organiseren van vlekkeloze Winterspelen. In verschillende westerse hoofdsteden overwegen politici inmiddels om de Spelen diplomatiek te boycotten vanwege Chinese mensenrechtenschendingen – wat zou betekenen dat betrokken landen geen officiële vertegenwoordigers naar Peking sturen. De Amerikaanse president Biden zei afgelopen week aan een dergelijke boycot te denken, onder andere vanwege de behandeling van Oeigoeren in het westen van China (door de VS tot genocide bestempeld) en de repressie in Hongkong. Ook de Britten denken erover na. De Chinese staatskrant Global Times verklaarde zo’n boycot tot ‘no big deal’.

Maar dit keer gaat het probleem maar niet weg – zelfs niet met hulp van het IOC. Wachten tot het overwaait kan ook niet. De Olympische Spelen zijn over minder dan honderd dagen. Het is Pekings donkerste nachtmerrie dat een atleet tijdens de Winterspelen live op Chinese televisie een foto van Peng omhooghoudt met de hashtag #WhereisPengShuai – zoals die rondgaat op Twitter.

Peng kan in februari, als de Winterspelen beginnen, weer terecht zijn. Maar als de zaak blijft etteren, kunnen Olympiërs op het idee komen een foto omhoog te houden van een vermiste Oeigoer, de etnische minderheid die in het westen van het land wordt onderdrukt. Of een foto van burgerjournalist Zhang Zhan, die verslag deed van de corona-uitbraak in Wuhan en nu in hongerstaking in een gevangenis in Shanghai zit. Peng is niet de enige die het zwijgen wordt opgelegd.

Beerput

Peking zou een onderzoek kunnen instellen naar Pengs beschuldiging. Maar dat kan een beerput opentrekken van nieuwe aanklachten tegen hoge partijleiders, en blijkbaar is Peking daar bang voor.

Ondertussen doet de Communistische Partij haar best de wereld te laten geloven dat er niets aan de hand is. Peng Shuai had een fijn weekend. Kijk maar, zegt de staatspers. Zaterdagavond ging ze met wat vrienden eten en zondagochtend was ze bij een tennistoernooi voor junioren. Tot slot had ze nog een gesprek met Thomas Bach – die ook zo graag een vlekkeloze Olympische Winterspelen wil.

Lees ook:

China is voor de Winterspelen volledig afhankelijk van nepsneeuw, en dat is triest nieuws

De Olympische Spelen zijn dit keer voor het eerst helemaal afhankelijk van nepsneeuw, want in het noorden van China valt in de winter amper neerslag. Dat heeft grote gevolgen voor het waterreservoir in de omgeving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden