Achtergrond Al-Qaida

Met dood Hamza bin Laden zou Al-Qaida een ‘adellijke’opvolger kwijt zijn

Hamza bin Laden Beeld EPA

Amerikaanse regeringsfunctionarissen claimen dat Hamza, de favoriete zoon en opvolger van wijlen Osama bin Laden,  is gedood. 

De zoon van een van de beruchtste terroristenleiders van de afgelopen twintig jaar is dood. Hamza bin Laden, de favoriete zoon van wijlen Osama bin Laden, zou vorig jaar zijn omgekomen bij een luchtaanval. Althans, dat beweren twee anonieme Amerikaanse regeringsfunctionarissen tegenover nieuwszender NBC en The New York Times.

Hamza bin Laden, die in 1989 in het Saudische Jeddah werd geboren, werd gezien als de rijzende ster binnen Al-Qaida en als potentieel opvolger van de inmiddels bejaarde leider Ajman al-Zawahiri. Mede vanwege zijn geschiedenis en zijn naam – Bin Laden geldt bijna als een soort adellijke titel onder soennitische jihadisten – werd hij klaargestoomd om uiteindelijk Al-Qaida te leiden. 

De dood van Hamza is een gevoelige klap voor Al-Qaida, want de andere potentiële troonopvolgers uit de Bin Laden-dynastie zijn in de afgelopen jaren omgekomen of hebben geen interesse in een carrière als jihadist. Volgens terrorisme-expert en voormalig FBI-agent Ali Soufan – hij schreef een aantal jaren geleden een biografie over Hamza’s opmars – gold Hamza als de favoriete zoon van Osama bin Laden. Hamza beschikte over geduld, charisma en de retorische kwaliteiten van zijn vader.  

Hamza had veel doorstaan, en beschikte daarom over ‘street credibility’. Hij was niet, zoals veel andere jihadistenleiders, een ex-crimineel of iemand die pas ergens in zijn twintiger jaren ‘het licht’ had gezien. Hamza werd geboren in een jihadistisch milieu, kreeg op vroege leeftijd les in de dichtkunst (wat bijdroeg aan zijn retorische gaven), in schieten en groeide op zonder luxe. Hij bracht tijd door in onder meer Soedan, Afghanistan, Pakistan en Iran – in het laatste land bracht hij jaren door in de gevangenis. Ook was hij als jonge tiener te zien in video’s naast zijn vader en gewapende jihadisten. 

Hamza werd na de aanslagen van 11 september 2001 om veiligheidsredenen van zijn vader gescheiden, maar ze probeerden zich in 2011 met elkaar te herenigen. Hun geplande bijeenkomst ging niet door, omdat een aantal weken voor de afspraak Osama bin Laden werd geliquideerd door Amerikaanse commando’s in het Pakistaanse Abbottabad. 

In 2015 liet Hamza voor het eerst van zich horen in een audioboodschap. Daarin prees hij zijn vader en de verschillende Al-Qaidaleiders in de wereld. Hamza riep moslims op aanslagen te plegen in het Westen en tegen Joodse doelen. Niet lang daarna verscheen zijn naam op de Amerikaanse terrorismelijst – de VS loofden een miljoen dollar uit voor informatie over zijn verblijfplaats.  

Hamza Bin Laden werd gezien als een gevaar omdat hij in staat was om Al-Qaida te verbinden met terreurbeweging Islamitische Staat. De jihadisten van IS kijken neer op de weinig charismatische Al-Qaidaleider Ajman al-Zawahiri, maar beschouwen wijlen Osama bin Laden nog altijd als een van hun helden. Hamza beschikte over de kwaliteiten en afkomst om de gebrouilleerde bewegingen weer onder één vlag te krijgen. Hij deed daartoe in 2017 ook een aanzet: in een audioboodschap ging hij tekeer tegen sjiieten, wat IS-strijders graag horen. Ook beschouwde hij Syrië als het belangrijkste strijdtoneel voor de internationale jihad. Met het wegvallen van Hamza hebben de Amerikanen mogelijk twee vliegen in een klap geslagen: Al-Qaida is een potentieel ‘adellijke’ opvolger kwijt, en de verbindende factor tussen twee terreurbewegingen is weggeslagen. 

Dit artikel is voor een belangrijk deel gebaseerd op de biografie van Ali Soufan over Hamza bin Laden.

Lees ook:

Hamza bin Laden, de zoon van, is een miljoen dollar waard

Wie een tip heeft die naar de verblijfplaats van Hamza bin Laden leidt, kan een miljoen dollar verdienen. De Verenigde Staten leggen dat bedrag graag neer om de lievelingszoon van Osama bin Laden op te sporen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden