Interview Natuurbescherming

Met Amsterdamse drones waken over Afrikaanse neushoorns

Een drone van het bedrijf Avy. Beeld Avy

De Nederlandse start-up Avy bouwt drones om in Afrika vanuit de lucht over olifanten, neushoorns en andere bedreigde diersoorten te waken.

Als jongetje droomde hij al van onbemande vliegtuigen bouwen en had hij een passie voor natuur, vooral die van Afrika. Toen hij vijf jaar geleden met vrienden zijn bedrijf Avy startte, kon Patrique Zaman ze combineren.

Inmiddels bouwt hij grote drones, “niet van die speelgoeddingetjes”, die hij inzet om rangers in Zuid-Afrika bij te staan in hun strijd tegen stropers. “Een vriend van mij werkte in het Krugerpark en vertelde over het stropen van neushoorns. Hij wilde vanuit de lucht met drones waken over die zeer bedreigde beesten, maar de vliegtijd van kleine drones is hooguit tien minuten. En het Krugerpark is half zo groot als Nederland.”

Zaman vloog erheen en sprak met rangers. “Ze hebben weinig instrumenten om hun werk als natuurbeschermers goed te doen.” Hij ging ook naar Malawi, Tanzania en Kenia om zich te informeren over de mogelijkheden van drones in wildparken.

Elektrisch en geluidloos

Thuis in Amsterdam, in de grote bedrijfshal van Avy, ontwikkelde hij met zijn team grotere drones. Inmiddels is het bedrijf bezig met de serieproductie van dertig toestellen met een vleugelspanwijdte van 2,5 meter, die ook nog eens twee kilo lading kunnen vervoeren. In Afrika vliegen al vijf handgemaakte drones voor natuurbescherming, één drone wordt er ingezet om medicijnen naar afgelegen gebieden te transporteren.

Avy’s drones kunnen verticaal opstijgen en landen, en hebben een actieradius van zo’n 100 kilometer. Ze worden elektrisch aangedreven en vliegen geluidloos op grote hoogte, zodat ze niet uit de lucht geschoten kunnen worden. “Door hun kleur zijn ze haast niet te onderscheiden van de lucht.” Camera’s op de drones sturen rechtstreeks beelden door naar het basisstation van de rangers. 

De toestellen vliegen een voorgeprogrammeerde route, maar kunnen ook met de hand worden bediend. De potentiële toepassingen bleken in de praktijk veel uitgebreider dan van tevoren gedacht. Zo sporen de drones brandhaarden op, maar houden ze ook de waterstanden in de gaten bij waterpoelen en rivieren om droogte op tijd te signaleren.

Slangengif

De drones vervoeren ook antiserum tegen slangengif – nog steeds sterven er veel Afrikanen als gevolg van een slangenbeet. Een ziekenhuis is vaak te ver voor behandeling, maar een drone kan snel het tegengif afleveren.

Prioriteit voor Zaman blijft de aanpak van stropers. “Er zijn parken in Zuid-Afrika waar officieel geen neushoorns zitten, maar stiekem wel. Rangers willen dat niet bekend hebben, zij dachten dat er geen stropers zaten. We hebben dat met dronevluchten getest. Ze schrokken zich wild. We vlogen op grote hoogte bij volle maan en ontdekten binnen een uur vier stropersgroepen in het park. Rangers hebben ze daarna verjaagd.”

Trots is hij op een andere reddingsactie. Als de drone stropers op heterdaad betrapt bij het jagen op een neushoorn, dan zijn er nog geen rangers ter plaatse. “Eén keer zagen we een groep op een neushoorn jagen. We hebben de drone toen heel laag boven de neushoorn laten vliegen, die toen op de vlucht sloeg. De stropers hadden het nakijken.”

Maar het belangrijkste werk van de drones is data verzamelen om aan effectieve natuurbescherming en management te doen. “We werken vooral preventief.”

Ambulance

Met het werk in Afrika verdient Avy veel te weinig om het bedrijf financieel gezond te krijgen. De start-up hoopt daarom vooral in Europa drones te gaan verkopen om medicijnen af te leveren. “Uiteindelijk willen we dat elke ambulancepost over een van onze drones beschikt. Bij die aanslag laatst in een tram in Utrecht waren de wegen afgesloten, maar er was tekort aan bloed en de ambulances konden er moeilijk komen. Met een drone kun je bloed eenvoudig afleveren.”

De omzet in Europa moet in de toekomst de natuurbeschermings­activiteiten in Afrika financieren. Afrika levert weer nieuwe kennis op. “Je hebt met veel verstoringen in de lucht te maken. Grillig landschap, fijnstof, harde windvlagen, bliksem­inslagen en stevige thermiek. We hebben er al veel lessen geleerd. ­Onze drones moeten ertegen bestand zijn, want in de bush kun je ze niet zomaar repareren.”

Bovendien zijn de regels om met drones te experimenteren en te vliegen in Nederland veel ingewikkelder. “In Malawi gaat er één dame over: als zij ‘ja’ zegt, kunnen we de lucht in”, zegt Zaman.

Ooit hoopt hij met alle opgedane kennis Airbus en Boeing te beconcurreren. “Omdat we veel kleiner zijn, kunnen we sneller nieuwe technieken ontwikkelen en duurzamer zijn.”

Lees ook:

Zonder hulp is de Afrikaanse neushoorn snel uitgestorven

Er zijn vorig jaar minder witte en zwarte neushoorns gestroopt in Zuid Afrika. Zonder menselijke bescherming tegen stropers sterven neushoorns toch in twee decennia uit.

Hoorn van neushoorn bewerken met gif en kleurstof lijkt effect te hebben tegen stropers

Een onconventionele methode om neushoorns tegen stropers te beschermen lijkt effect te hebben. In Zuid Afrika bewerkt de organisatie Rhino Rescue Project (RRP) de hoorn van de neushoorn met kleurstof en gif om die voor de verkoop onbruikbaar te maken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden