De MegastadMoskou

Met 60-plussers in de rij voor de Spaarbank, de grootste staatsbank van Rusland

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

In coronatijden is het vooral aan het eind van de maand lastig afstand houden in het kantoor van de Spaarbank in Moskou. Tientallen mensen turen gespannen naar het elektronische bord aan de muur om te zien of hun nummertje al aan de beurt is, voornamelijk 60-plussers en dus allemaal mensen uit de risicogroep. De meesten zijn hier om hun pensioen te innen. Contant, want dan weet je tenminste wat je hebt.

Elektronisch bankieren is in opmars, maar veel ouderen vinden het maar niks. Zoals Jekaterina Michajlovna, die al ver in de tachtig is. Ze heeft geen toegang tot het internet, geen computer of smartphone. Ze kan ook zelf niet meer het huis uit en stuurt daarom een sociaal werkster naar de bank om haar pensioen te halen. Er zijn ook jongere mensen die liever baar geld in handen hebben, zij het om andere redenen, zoals vrees voor bankfaillissementen. Pakweg een kwart van de Russen bewaart het eigen geld gewoon thuis, in de keukenla of onder het bed.

Druk

En dus is het vaak druk bij de Spaarbank, Ruslands grootste staatsbank. Het pensioen innen kan ook in het postkantoor aan het eind van onze straat, maar daar is doorgaans maar één loket open en de weinig vriendelijke bediening zo traag dat je soms wel een half uur kwijt bent om alleen maar een postzegel te kopen. Als de middagpauze begint, gaat het loket onverbiddelijk voor een uur dicht, rij of niet. Dan is de Spaarbank toch beter, waar Anton of Jelena – hun naamplaatjes opgespeld –met engelengeduld de niet altijd even makkelijke klanten te woord staan.

Dat was ooit anders. Ook bij de Spaarbank waren de loketten welhaast onneembare bastions, het personeel slecht zichtbaar en hoorbaar achter een barrière van glas, met lange rijen en veel onderling gekibbel over wie waar mocht staan en waarom dan wel. Tot de leiding van de bank doorkreeg dat klantvriendelijkheid goed is voor de omzet. Het glas verdween (behalve in het wisselkantoor), net als de ordeloze rijen, en de Antons en Jelena’s werden ineens mensen van vlees en bloed die zelfs bleken te kunnen glimlachen.

Respect

De medewerkers van de Spaarbank dwingen respect af. Niet alleen om hun geduld met de klanten, maar ook om de manier waarop ze stoïcijns, met één vinger, maar steeds wonderlijk snel de eindeloze cijferreeksen intikken die nodig zijn om een bedrag van A naar B te krijgen. Alles moet kloppen: het identificatienummer en twee rekeningnummers van de bank van de begunstigde, diens persoonlijke rekeningnummer en liefst twee verschillende registratienummers van de belastingdienst. Sommige nummers bevatten tot wel acht nullen op rij, zodat Anton en zijn collega’s ze keer op keer ingespannen tellen om geen fout te maken, want anders kan de transactie niet plaatsvinden.

Het eind van de maand is ook betaaltijd en ook daardoor extra druk. Ik heb zelf geen rekening bij de Spaarbank en maak daarom maandelijks de gang naar het filiaal met een stapel rekeningen voor telefoon, water en licht. Binnen heb je twee opties: naar het loket of via een terminal. Daar kun je ook contant betalen, mits de coupures niet al te gekreukt zijn. Maar het invoeren van zowel bankbiljetten en gegevens is soms zo omslachtig en tijdrovend dat het veel makkelijker en sneller is maar gewoon weer naar Anton of Jelena te stappen. En menselijk contact is wel zo prettig.

Lees ook:

Aleksandr Solzjenitsyn, de schrijver die werd uitgezet door het Kremlin en bewondering kreeg voor Poetin

 Het Kremlin had genoeg van de horzel en besloot hem te arresteren en uit te zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden