Corona in Duitsland

Merkel wil zich niet overgeven aan het virus: ‘De komende weken zijn bepalend’

Bondskanselier Angela Merkel woensdag tijdens een persconferentie na overleg met de leiders van de Duitse deelstaten. Beeld EPA

Duitsland probeert het coronavirus uit alle macht terug te dringen. ‘De komende weken zijn bepalend’, zegt bondskanselier Merkel.

Terwijl corona in Europa snel om zich heen grijpt, geloven Duitsers nog dat zij het virus kunnen temmen. Opmerkelijk, want ook in Duitsland ging het deze week ineens hard. Woensdag meldde het Robert Koch-Instituut, het Duitse RIVM, voor het eerst sinds april meer dan vijfduizend nieuwe besmettingen op een dag. Donderdag waren dat er zelfs 6638. 

Bij hoge uitzondering kwamen bondskanselier Angela Merkel en de leiders van de deelstaten woensdag persoonlijk in Berlijn samen, om een gezamenlijk offensief tegen het virus te bespreken. Het land staat volgens de regering op een cruciaal punt. "De komende weken zijn bepalend voor hoe wij door de crisis heen gaan komen", zei Merkel. "We hoeven ons niet over te geven aan het virus, we kunnen ons er tegen verdedigen.”

Vechtlustige houding

Die vechtlustige houding heeft Duitsland sinds het begin van de pandemie, toen het land al vroeg voor een indammingsstrategie koos. Al in maart werden honderden vacatures online gezet voor contactonderzoekers, die de infectieketens op moesten sporen. Ook nu de besmettingen in Duitsland weer oplopen zet het land groot in op contactonderzoek. Woensdag besloot de regering het leger te mobiliseren om contactonderzoekcentra in getroffen gebieden uit de brand te helpen.

Door die strategie heeft Duitsland op de meeste plekken tot nu toe de controle weten te behouden. In Nederland is het aantal nieuwe besmettingen per dag hoger dan in Duitsland, dat bijna vijf maal zoveel inwoners telt. In bijna alle Nederlandse gemeentes loopt het aantal besmettingen op, in Duitsland zijn pas 59 van de 294 gemeentes risicogebieden. Dat wil zeggen, daar kwamen in een week tijd meer dan vijftig nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners bij. Wanneer een gemeente boven die grens komt, worden maatregelen getroffen.

Wat die maatregelen zijn, verschilt per deelstaat. Niet de federale overheid, maar de zestien deelstaten hebben namelijk de touwtjes in handen tijdens de pandemie. Ook gemeentes hebben veel autonomie en ook de middelen om lokaal in actie te komen tegen het virus, zoals infectiecentra en -bedden. Dat heeft als voordeel dat snel ingegrepen kan bij een regionale besmettingspiek. Die piek kan dan met maatregelen op maat ingedamd worden.

Voorkomen dat het virus meereist

Maar de regionale verschillen leiden ook steeds meer tot onbegrip tussen de deelstaten. Waar in Noordrijn-Westfalen de clubs gesloten zijn, mogen feestgangers in Berlijn wel tot elf uur 's avonds dansen. Deze week leverde Markus Söder, minister-president van Beieren en beoogd opvolger van Angela Merkel, meermaals kritiek op de hoofdstad. Wijzend op het snel oplopende aantal besmettingen in Berlijn, het hoogste van het land, zei hij: “We zijn er een stap van vandaan de controle te verliezen”.

Om de regio's te beschermen die nog niet zijn getroffen door de tweede golf, geldt sinds een week in heel Duitsland een reisbeperking. Bij het inchecken in een hotel moeten reizigers uit risicogebieden als Berlijn en Bremen een negatieve coronatest overleggen. Berlijn bevecht die maatregel, omdat dit het testsysteem onnodig zou belasten. Maar Mecklenburg-Voorpommeren, Duitsland's onofficiële 'seniorenstaat', is nog nauwelijks getroffen en wil voorkomen dat Berlijners het virus meenemen op vakantie naar de Oostzee.

Angst om economie te verzwakken

Woensdag is daar nog een heel pakket aan maatregelen bijgekomen, voor risicogebieden in heel Duitsland. Zo komt er in die gebieden een avondklok vanaf elf uur. Ook mogen nog maximaal tien mensen samenkomen, zowel thuis als in de publieke ruimte.

Met zulke uniforme maatregelen wil Merkel duidelijkheid scheppen. Voor de bondskanselier is het coördineren met de verschillende deelstaten juist een obstakel om haar visie te kunnen doorvoeren. Zij maakt zich zorgen dat sommige deelstaten niet hard genoeg ingrijpen tegen het virus uit angst hun economie te verzwakken. “De stemming is dat iedereen op zoek is naar kleine mazen in de wet”, zei Merkel. “Dat is wat me zorgen baart.”

Lees ook:
Nog lang niet iedere Duitser is overtuigd van de corona-app

In Duitsland werd in juni een app geïntroduceerd die gebruikers kan waarschuwen als ze in de buurt zijn geweest van met corona besmette personen. Het loopt nog niet storm met de downloads.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden