Zandwinning

Mensenrechtenorganisatie Both Ends eist inzage documenten Boskalis

Vissers in Indonesië.Beeld AFP

De aanleg van een ‘kleine Maasvlakte’ in Indonesië kost kleine vissers hun inkomsten.  Baggerbedrijf Boskalis zuigt de zeebodem op om de haven van Makassar uit te breiden. 

Boskalis wordt voor de rechter gedaagd door de Nederlandse mensenrechtenorganisatie Both Ends. Het baggerbedrijf uit Papendrecht zou bij de uitbreiding van een haven in Indonesië de rechten van vissers schenden. De werkzaamheden beschadigen onder meer de visgronden, zegt Both Ends. In een kort geding eist de organisatie woensdag dat allerlei documenten zoals de milieuvergunning openbaar worden gemaakt.

De stad Makassar op het eiland Sulawesi krijgt een grotere containerhaven. Hiervoor legt Boskalis nieuw land aan, een Rotterdamse Maasvlakte in het klein. Met het schip Queen of the Netherlands voert Boskalis er al maanden werkzaamheden uit. Deze sleephopperzuiger zuigt zachte klei van de zeebodem en brengt die naar de haven.

“Boskalis zegt met een Indonesische zandwinvergunning te werken. Maar dat zandgebied overlapt met visgronden van vissers”, zegt Niels Hazekamp, senior beleidsadviseur van Both Ends. “Het project brengt vissers in de problemen, de visvangst is drastisch afgenomen. Vissers hebben geen inkomsten meer en kunnen het schoolgeld voor hun kinderen niet betalen.” In de zomer verschenen al filmpjes online van tientallen vissersbootjes die bij de Queen of the Netherlands protesteerden.

Still uit een onlinefilmpje uit juli dit jaar waar vissers demonstreren bij de Queen of the Netherlands van Boskalis. De vissers willen dat deze stopt met het opzuigen van klei van de zeebodem bij Makassar.Beeld twitter

Volgens Boskalis hebben er consultaties in zaaltjes plaatsgevonden

Zoals alle grote bedrijven moet Boskalis actief onderzoeken of hun werkzaamheden schadelijke gevolgen hebben voor mens en milieu. Verder schrijven richtlijnen van de Oeso voor dat de bevolking tijdig wordt geïnformeerd over een project. Ook hebben belanghebbenden, zoals de vissers, recht op inspraak. Volgens Both Ends is dat in Makassar allebei niet gebeurd.

Boskalis zegt in een reactie alles te hebben gedaan wat volgens de Oeso-richtlijnen nodig is en dat er publieke consultaties in zaaltjes hebben plaatsgevonden. Maar daar zijn geen openbare verslagen van. Both Ends zegt de stukken van Boskalis alleen te mogen inzien op basis van geheimhouding.

“Wij gaan niet akkoord met geheimhouding, en die is ook niet in lijn met het Indonesische recht”, zegt Hazekamp. “De vissers in Indonesië en hun organisaties hebben geen idee hoelang de werkzaamheden doorgaan en wat ze precies behelzen. Zij hebben de informatie nodig om eventueel naar de rechter te gaan. Nu staan ze buitenspel.”

‘Een belangrijk project voor de Indonesische economie’

Boskalis kondigde het havenproject vorig jaar aan, samen met een ander project in Indonesië. Opgeteld bedroeg de waarde 75 miljoen euro. Opdrachtgever van het Makassar-project is het Indonesische bouwbedrijf PT PP, een staatsbedrijf. De havenuitbreiding omvat 45 hectare. Boskalis noemde Makassar een belangrijk project voor de Indonesische economie.

“De haven is een strategisch infrastructuurproject voor de Indonesische overheid, en is aangewezen als de poort naar de oostelijke Indonesische archipel voor internationale containerschepen”, schreef Boskalis. Het havenbedrijf van Makassar liet in juli weten de locatie van de zandwinning niet te kunnen wijzigen, omdat de overheid daarover gaat.

Moet Both Ends niet in Indonesië aankloppen bij de opdrachtgever? Hazekamp: “Als uitvoerder is Boskalis verplicht om zorgvuldig te handelen en zich ervan te vergewissen dat alles volgens de regels gaat. Ook in Indonesië is overigens al gevraagd om de papieren openbaar te maken.”

‘De vissers hebben de vis en zee van hun voorouders gekregen’

Both Ends wil onder meer inzage in de milieuvergunning en de risico-inschattingen die zijn gemaakt voor het project. Boskalis noemt de lijst opgevraagde documenten via een woordvoerder “lang en ongewoon”. “Daar zal het kort geding over gaan: zijn wij verplicht om die stukken publiek te maken?”

Het is voor het eerst dat de rechter beoordeelt of een Nederlands bedrijf zulke projectinformatie moet delen met buitenlandse belanghebbenden, meent Hazekamp. Ook als Both Ends géén gelijk krijgt, dient de zaak een groter belang, zegt hij. “Het zou een signaal zijn naar de politiek dat verantwoord ondernemerschap beter in de wet moet worden vastgelegd.”

De vissers zijn niet uit op compensatie, zegt Hazekamp, die in nauw contact met ze staat. “De vissers hebben de vis en de zee van hun voorouders gekregen, zeggen ze. Geen compensatie kan die vervangen. Dit project moet worden stopgezet. Als er nog zand moet worden gemijnd, moet dat elders gebeuren.”

Lees ook:

Baggeraar Boskalis: sterke eerste helft van 2020

Maritiem dienstverlener Boskalis presteerde in de eerste helft van dit jaar naar eigen zeggen bijzonder goed. Ondanks de coronacrisis.

Boskalis bouwt nieuwe eilanden in Manila Bay voor 325 miljoen euro

Manila krijgt nieuwe eilanden van opgespoten zand. Milieuorganisaties vrezen voor de visstand.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden