ReportageVluchtelingen

Meer dan 213.000 Oekraïense vluchtelingen in Polen: ‘Dit kan ons ook overkomen’

Vrijwilligers in Przemysl staan klaar om Oekraïense vluchtelingen te helpen met vervoer en onderkomens. Beeld Reuters
Vrijwilligers in Przemysl staan klaar om Oekraïense vluchtelingen te helpen met vervoer en onderkomens.Beeld Reuters

Meer dan 213.000 Oekraïners zijn inmiddels de grens met Polen overgestoken, op de vlucht na de Russische invasie. Poolse vrijwilligers staan klaar: ‘Dit kan ons ook overkomen'.

Ekke Overbeek

Kiril Peskisjev zoekt zijn vrouw. “Ze heeft een groene jas aan”, zegt hij, nerveus rondkijkend terwijl hij zijn huilende, één-jarige dochtertje probeert te sussen. “We zijn gevlucht uit Krementsjoek. Daar was het oorlog: vliegtuigen, raketten.” Met de trein gingen ze via Kiev en Lviv naar de Poolse grens. “Aan de grens hebben we vijftien uur gestaan, zonder eten, zonder drinken. Het was verschrikkelijk.” Hij loopt zoekend verder tussen de kraampjes waar hulpgoederen worden uitgedeeld: kleren, schoenen, water, eten, warme soep.

Al ruim 213.000 Oekraïners zijn sinds het uitbreken van de oorlog naar buurland Polen gekomen. Het stadje Przemysl ligt vijftien kilometer van de grens. De parkeerplaats tegenover het winkelcentrum aan de uitvalsweg is veranderd in een hulpmarkt. Om chaos aan de grens te voorkomen, worden vluchtelingen met bussen hierheen gebracht.

De Navo? Laat me niet lachen

Ze worden opgewacht door mensen die gratis vervoer aanbieden. “Er zijn meer vrijwilligers om mensen op te halen dan vluchtelingen”, zegt Tomasz Janicki verbaasd. De bebaarde veertiger is een half uurtje eerder met zijn auto aangekomen uit Krakau, waar hij een tattooshop runt. ‘Vier personen. Krakau’, staat er op het bordje dat hij tussen een honderdtal andere helpers omhoog houdt.

Helpen is voor hem vanzelfsprekend. “Dit kan ons ook overkomen”, zegt hij met een hoofdknik naar het oosten. De plotselinge oorlog in Oekraïne heeft hier acuut oude angsten wakker geroepen. De Krakauer kijkt spottend als hij het woord Navo hoort. “De Navo? Laat me niet lachen. In 1939 hebben onze bondgenoten ons ook in de steek gelaten.”

Maksim Belyukh staat een eindje verderop met een grote Oekraïense vlag en het opschrift: Gratis hulp en onderdak. “We zijn met tien auto’s uit Bielsko-Biala gekomen.” De sociale dienst van het stadje aan de Tsjechische grens werkt samen met vrijwilligers om mensen op te vangen. “We hebben tweehonderd gratis bedden klaarstaan.” Ook Maksim verbaast zich over de naïviteit van het Westen. “Oekraïne is het laatste obstakel tussen Rusland en Europa. Dus Europa heeft er alle belang bij Oekraïne veel meer te helpen.”

‘Transport Praha Czech. 4 free’

“Heeft u misschien een pen voor me?”, klinkt het opeens in het Tsjechisch. Petr Svach heeft de ruim 750 kilometer uit Praag gereden om vluchtelingen vervoer aan te bieden. “Ik heb voor morgen vrij genomen. Er zijn veel auto’s uit Tsjechië onderweg hier naartoe”, weet de 26-jarige elektricien. Met de geleende pen schrijft hij “Transport Praha Czech. 4 free” op een stuk karton. Voordat hij aansluit bij de rij vrijwillige chauffeurs, zegt hij bij wijze van afscheid: “Poetin is een idioot. En idioten zijn gevaarlijk.”

Her en der staan mensen met koffers die al vervoer hebben gevonden. Tanja Pankiv gaat met haar 14-jarige dochter Jana met de bus naar Italië. Het kostte haar vier dagen om uit Ivano-Frankivsk naar Przemysl te komen; nog geen 250 kilometer. West-Oekraïne werd verrast door de oorlog, vertelt ze: “Negen jaar geleden toen het oorlog werd in het oosten, voelden we dat bij ons niet zo. We dachten dat er, net als de vorige keer, bij ons niks zou gebeuren.”

Maar toen het vliegveld van Ivano-Frankivsk werd gebombardeerd, bedacht ze zich geen moment. “Het blijft niet bij de luchthaven”, zegt ze beslist. “Ik ben bang; bang voor mijn kinderen en bang voor wat er met Oekraïne gaat gebeuren.” Haar 30-jarige zoon moest achterblijven als soldaat. Tanja drukt haar dochter stevig tegen zich aan. “Ze hebben hem nog niet naar het front gestuurd.” Ze vertrouwt erop dat ze elkaar zullen terugzien in een vrij Oekraïne: “Oekraïne bestond, bestaat en zal blijven bestaan.”

Lees ook:

Ze zijn trots dat Kiev standhoudt, maar het maakt ook bang

Sinds donderdag reist correspondent Michiel Driebergen vanuit het oosten van Oekraïne mee met een konvooi vluchtelingen die in het westen een veiliger heenkomen zoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden