Afghanistan

Meer bewijs voor Australische oorlogsmisdaden in Afghanistan

Patrouille van Australische militairen in 2010 in de Afghaanse provincie Uruzgan, waar ze samenwerkten met Nederlandse troepen.Beeld Hollandse Hoogte

Australische commando’s zouden een Afghaanse gevangene hebben doodgeschoten omdat er voor hem geen plaats was in een heli.

De aanwijzingen groeien dat Australische troepen in Afghanistan oorlogsmisdrijven hebben gepleegd. Dat blijkt uit een nieuwe onthulling van de Australische publieke omroep ABC, die eerder ook al melding maakte van oorlogsmisdaden. Volgens een voormalige Amerikaanse boordschutter van een helikopter, die sprak met de ABC, schoten Australische commando’s in 2012 een geboeide gevangene dood, simpelweg omdat er voor hem geen plek was aan boord van een heli. Nederlandse militairen werkten in Afghanistan jarenlang samen met de Australiërs.

Illegale drugsproductie voor de Taliban

Het incident waar over de ABC bericht speelde zich af medio 2012. Australische commando’s kwamen toen in de Zuid-Afghaanse provincie Helmand ’s nachts in actie tegen illegale drugsproductie, waarmee de Taliban hun strijd financierden. Ze namen zeven mannen gevangen, die ze boeiden, en vroegen een Amerikaanse helikopter voor transport. Maar volgens de boordschutter had de heli maar plek voor zes gevangenen, niet voor alle zeven.

“De piloot zei: ‘Dat zijn te veel mensen, we kunnen niet zo veel passagiers meenemen.’ Toen was het alleen maar stil en je hoorde een pang. En toen zeiden ze: ‘Oké, we hebben zes gevangenen’”, aldus de Amerikaan. “Het was voor iedereen bij die missie behoorlijk duidelijk dat ze net een gevangene hadden gedood.”

Handen afgehakt van gedode Taliban-strijders

De ABC berichtte eerder al dat Australische militairen in Afghanistan onschuldige mannen en kinderen doodden, en dat ze handen afhakten van gedode Taliban-strijders. Vanwege de terugkerende berichten over dit soort wangedrag loopt in Australië sinds enkele jaren een onderzoek van de inspecteur-generaal van de strijdkrachten, Paul Brereton. Volgen hem zijn daarbij tientallen kwesties onder de loep genomen en zijn honderden getuigen gehoord. Enkele zaken zijn ook al door Defensie doorverwezen naar de politie en zeker één militair is geschorst.

De verwachting is dat de inspecteur-generaal voor het einde van dit jaar met zijn eindrapport komt. En Defensieminister Linda Reynolds waarschuwde onlangs dat de conclusies velen zullen ‘ontzetten’.

Nederlandse militairen werkten van 2006 tot 2010 in de Afghaanse provincie Uruzgan samen met de Australiërs. Maar soortgelijke onthullingen over mogelijke oorlogsmisdaden door Nederlanders zijn er niet.

De kwestie rond commando Marco Kroon

Er was hier tot nu toe vooral het schimmige relaas van de onderscheiden commando Marco Kroon, die kennelijk in 2017 aan Defensie meldde dat hij in 2007 zijn geweer heeft leeggeschoten op een man in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Kroon zou eerder tijdens een geheime missie door deze man zijn gevangen genomen en mishandeld. Toen hij de man toevallig weer tegenkwam en deze naar een kalasjnikov greep, zou hij hem hebben gedood. 

Nadat majoor Kroon het incident zelf naar buiten had gebracht, onderzocht justitie de zaak, maar vond geen bewijs dat hij iemand had gedood. Defensie suggereerde dat de commando, die de hoogste militaire onderscheiding kreeg, psychologische problemen had en het verhaal had verzonnen.

Daarnaast onthulde Trouw vorig jaar dat gevangenen die door de Nederlandse militairen in Uruzgan werden overgedragen aan de Afghaanse veiligheidsdienst daarna werden gemarteld en afgeperst. De Nederlandse regering had aan de Tweede Kamer bij het begin van de missie beloofd dat gevangenen op de voet zouden worden gevolgd, om mensenrechtenschendingen te voorkomen. Maar het toegezegde volgsysteem werkte in de praktijk slecht.

Lees ook:

De inzet is hoog bij het historische vredesoverleg in Afghanistan. Dit willen de verschillende partijen

De inzet is hoog en de sfeer is gespannen in de aanloop naar het historische Afghaanse vredesoverleg, dat op het punt staat te beginnen.

Afghanistan-onderzoek is doorbraak voor strafhof

Het Internationaal Strafhof gaat het optreden van Amerikaanse militairen in Afghanistan onderzoeken. Maar de VS zullen daar niet aan meewerken.

Regering erkent mogelijke mishandeling van Nederlandse gevangenen in Afghanistan

Door Nederland overgedragen gevangenen in Afghanistan zijn mogelijk gemarteld. Dat erkent het Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer. Minister Blok sluit mishandeling niet uit. Eerdere rapportage over de missie was te positief over het lot van de gevangenen.

Deze Australische klokkenluider voert het gevecht van zijn leven

Oud-legerjurist David McBride onthulde Australische wandaden in Afghanistan en is bezorgd over de democratie. “Verschrikkelijk dat onze dochters moesten meemaken dat ik in de cel zat.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden