Frankrijk

Mediatycoon Bolloré doet alles voor zijn vriend Zemmour

Miljardair Vincent Bolloré verschijnt voor een onderzoekscommissie van de Franse senaat. Beeld AFP
Miljardair Vincent Bolloré verschijnt voor een onderzoekscommissie van de Franse senaat.Beeld AFP

De Franse miljardair Vincent Bolloré steunt met zijn tv-zender CNews de rechts-radicale presidentskandidaat Éric Zemmour. Volgens de betrokkene klopt daar niets van.

Kleis Jager

Hij staat bekend als erg discreet en mijdt journalisten. Maar woensdag moest Vincent Bolloré, een van de prominentste captains of industry van het land, dan toch antwoord geven op vragen.

Een onderzoekscommissie van de senaat voelt de komende weken de grote mediabazen aan de tand. Hun groeiende macht heeft economische gevolgen en vormt misschien zelfs een risico voor de democratie, vrezen de commissieleden.

Bij dat laatste zullen velen aan Bolloré (69) denken, ook al is hij bepaald niet de enige rijkaard met tv-zenders, kranten en bladen in zijn portefeuille.

Acht miljardairs

Op dit moment is het grootste deel van de Franse geschreven en audiovisuele media in handen van acht miljardairs. De bouw- en telecommagnaat Martin Bouygues bijvoorbeeld bezit acht tv-zenders, waaronder TF1, de commerciële opvolger van Frankrijks oudste net.

Bouygues dreigt nu door een fusie tussen TF1 en M6 driekwart van de advertentiemarkt voor tv te veroveren. De vraag is of dit wel mag. Maar bij het horen van de naam Bouygues denkt niemand aan politieke manoeuvres of ambities.

In het geval van Bolloré is dat heel anders. Hij helpt de omstreden oud-journalist Éric Zemmour bij diens gooi naar het presidentschap.

Ondergang

Tegenover de commissie ontkende een ontspannen Bolloré dat in alle toonaarden. Hij arriveerde met grafieken die laten zien dat mediabedrijven erg profijtelijk zijn. Hij heeft, wilde hij maar zeggen, louter economische motieven. “Dit is na de luxe-industrie zelfs de meest rendabele activiteit. Ik heb geen politieke of ideologische redenen voor mijn investeringen in media, je kunt er gewoon goed geld mee verdienen.”

Toch zijn er veel elementen die er op wijzen dat het de Bretonse bovenbaas om veel meer gaat dan alleen zaken doen. Bolloré is een conservatieve katholiek die net als Zemmour vindt dat het land ‘zoals wij dat kennen’ ten onder dreigt te gaan aan immigratie en islamisering.

Vandaar dat hij Zemmour, die in de afgelopen tien jaar door verschillende werkgevers de deur werd gewezen, dagelijks een uur zendtijd gaf. ‘Le Z’ groeide weldra uit tot het grote kijkcijferkanon van CNews, een 24-uurs-nieuwszender die Bolloré modelleerde naar het Amerikaanse Fox News.

Zemmour mocht blijven

En Bolloré hield woord. Toen zijn beschermeling in oktober uithaalde naar minderjarige alleenstaande vreemdelingen – ‘Zij hebben hier niets te zoeken, het zijn dieven, moordenaars en verkrachters’ – hoefde hij niet weg. Zemmour verliet CNews eind vorig jaar alsnog, na de bekendmaking van zijn kandidatuur. Nadat hij maandag vanwege deze uitspraak was veroordeeld tot een boete van 10.000 euro, namen zijn oud-collega’s hem in bescherming. Zijn opvolger, de Canadese essayist Mathieu Bock-Côté, hekelde de veroordeling. “Wie zich tegen de officieel goedgekeurde meningen keert, is een haatzaaier.”

Zemmours campagne-boek La France n’a pas dit son dernier mot (‘Frankrijk heeft zijn laatste woord nog niet gezegd’) bevat een onthullende anekdote over Bolloré. In de zomer van 2019 haalde de tycoon Zemmour over om voor hem te gaan werken. “Maar gooi jij mij er dan na de eerste de beste rel ook meteen uit?” informeerde Zemmour. Bolloré ontkende. “Ik ben misschien niet erg intelligent, maar wel vastbesloten.”

Reactionair imperium

Hoe vastbesloten, bleek in september, toen Bolloré de grootste aandeelhouder werd van de groep Lagardère News. Sindsdien heeft hij het ook voor het zeggen bij het magazine Paris Match, de krant Le Journal du Dimanche (JDD) en het radiostation Europe 1.

Tussen CNews en Europe 1 moest ‘synergie’ ontstaan, meende Bolloré, en zo geschiedde ook. Een grote meerderheid van de redactie van Europe 1, zo’n zeventig medewerkers, maakte gebruik van een vertrekregeling.

Volgens de krant Le Monde beschikt Bolloré nu over een ‘reactionair imperium’ dat reikt van de audiovisuele sector tot de uitgeverij. Want ook Hachette – een paraplu voor een tiental uitgevershuizen – is nu op een haar na ingelijfd bij Bollorés conglomeraat Vivendi.

Campagne voeren voor Zemmour

Een verslaggever van Le Monde die een week naar CNews keek, noteerde dat het kanaal duidelijk campagne voert voor Zemmour. De opmars van de polemist stagneerde en hij staat inmiddels vierde in de peilingen. “Maar wie naar zijn zender kijkt, zou denken dat nog steeds alles om hem draait.”

Tegelijk is het ontegenzeggelijk waar dat de Bolloré-media in een behoefte voorzien. Net als in Nederland zijn in Frankrijk veel kijkers erg ontevreden met de publieke omroep. Die komt volgens hen zijn plicht tot pluriformiteit niet na.

De omvang van het gat waar Bolloré is ingedoken heeft nog lang geen Fox-achtige proporties bereikt. Het aandeel van CNews op de kijkersmarkt groeide vorig jaar flink, dankzij Zemmour van 1,4 naar 2 procent, en concurrent BFMTV werd ingehaald. Maar het blijft nog steeds ver achter dan die van marktleider TF1 (19,7 procent) en France 2 (14,7 procent), dat de positie van de NOS bezet in Frankrijk.

Franse mediatyconen

Martin Bouygues

Van het bouw- en telecombedrijf Bouygues. Bezit acht zenders en hoopt binnenkort de negende te verwelkomen.

Bernard Arnault

De topman van LVMH (luxeproducten), volgens Forbes op twee na rijkste persoon van de wereld, is eigenaar van de kranten Les Échos en Le Parisien.

Patrick Drahi

De baas van het Telecombedrijf Altice legde de hand op de nieuwszender BFMTV en radiostation RMC.

Lees ook:

Macron belt internationale kranten om uit te leggen dat zijn beleid niet goed wordt begrepen

De Franse president heeft de laatste tijd meerdere journalisten gebeld over stukken waarin zijn beleid wordt bekritiseerd. Een ongebruikelijke stap.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden