OpiatencrisisMegaschikking

McKinsey schikt voor half miljard dollar vanwege rol in opiatencrisis

De verslavende pijnstiller Oxycontin werd door Purdue Pharma agressief gemarket. Beeld AP
De verslavende pijnstiller Oxycontin werd door Purdue Pharma agressief gemarket.Beeld AP

Adviesfirma McKinsey treft een megaschikking met de Amerikaanse justitie vanwege zijn rol in het aanjagen van de opiatencrisis, die in Amerika honderdduizenden doden eiste.

Niet alleen grote farmaceutische bedrijven krijgen van justitie in Amerika de rekening gepresenteerd voor hun rol in het aanwakkeren van de opiatenepidemie. Ook McKinsey, een van de grootste adviesfirma’s in de wereld, heeft nu toegestemd in het betalen van 573 miljoen dollar aan een groep van Amerikaanse staten.

McKinsey was als adviseur vanaf het begin betrokken bij de pogingen van farmaceutische bedrijven om de verkoop van verslavende pijnstillers de hoogte in te stuwen. De verslavingscrisis begon in de jaren negentig met de verslavende pijnstiller Oxycontin, die door Purdue Pharma agressief gemarket werd. In het kielzog van Oxycontin begonnen in Amerika ook heroïne en fentanyl aan een opmars. Sinds 1999 stierven meer dan een half miljoen Amerikanen aan een overdosis opiaten.

Purdue is verwikkeld in allerlei rechtszaken vanwege de misleidende marketing waarmee het de pijnstillers aan de man bracht. Eind vorig jaar schikte het een hoop van die rechtszaken voor ruim 8 miljard dollar, en gaf het toe dat het ‘zonder legitiem medisch doel’ had ‘samengezworen’ om artsen zo veel mogelijk recepten uit te laten schrijven.

Patiënten met een hoog risico op misbruik

In al die rechtszaken kwam ook de rol van adviesfirma McKinsey naar boven. Die stelde plannen op om de omzet uit opiaten te maximaliseren voor Purdue en andere farmaceuten. Zo suggereerde McKinsey in 2002 aan Johnson & Johnson om de marketing van de opiaten te richten op ‘patiënten met een hoog risico op misbruik (bijvoorbeeld mannen onder de 40)’.

En een aantal jaar geleden, toen de omvang van de Amerikaanse verslavingscrisis al heel duidelijk was, stelde McKinsey aan Purdue een schema voor, waarbij verzekeraars betaald zouden worden voor overdoses waarbij Oxycontin in het spel was.

In 2018, toen de rechtszaken tegen Purdue begonnen, rook McKinsey onraad, getuige een mail tussen twee senior partners die uitlekte. “Het is waarschijnlijk slim om even te overleggen met de risicocommissie of we nog iets anders moeten doen dan al onze documenten en e-mails verwijderen”, schreef Martin Elling. “Ik vermoed van niet, maar als het nog heftiger wordt kan iemand zich ook tegen ons keren.”

In 2019 verbrak McKinsey uiteindelijk de banden met de farmaceutische industrie. Een paar maanden geleden gaf het bedrijf in een officieel statement toe: “Terugkijkend op onze dienstverlening tijdens de opiatencrisis zien we in dat we de epidemie die zich in onze gemeenschappen ontvouwde onvoldoende erkend hebben”.

Lees ook:

De spirituele oorlog tegen pillenverslaving op het Amerikaanse platteland

Opiaten veroorzaken de dodelijkste drugscrisis in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Het drama speelt zich bijna onzichtbaar af, in stadjes op het platteland, die nooit te maken hadden met verslaving. Trouw ging kijken in Claremore, Oklahoma, aan de vooravond van honderden rechtszaken tegen de farmaceutische industrie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden