null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnBas den Hond

McCarthy’s weg naar leiderschap is buigen voor het gezag van Donald Trump

Bas den Hond

“Ik ben hier niet om de Republikeinen over de hekel te halen. Zo ben ik niet. En bovendien, er is niks wat ik over ze kan zeggen dat Kevin McCarthy niet al op een bandopname heeft gezegd.”

Die grap van president Joe Biden viel goed, zaterdag op het White House Correspondents’ Dinner, het jaarlijkse feestje van de politieke journalistiek in de VS, waar doorgaans een komiek en een president de zaal vermaken.

Kevin McCarthy zelf zal er niet om gelachen hebben. De fractieleider van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden heeft de afgelopen weken flink last gehad van opnamen van gesprekken die hij voerde vlak na de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021.

Het is inmiddels dogma voor de meeste Republikeinse politici, zeker die in het Huis van Afgevaardigden, dat je de ernst van die gebeurtenissen niet moet overdrijven, en dat het onderzoek dat een commissie van het Huis daarnaar doet vooral bedoeld is om hun partij en hun leider Donald Trump te beschadigen. Maar journalisten van The New York Times onthulden in een nieuw boek, This Will Not Pass, dat McCarthy direct na die 6de januari des duivels was op Trump, en op een aantal collega’s die meegedaan hadden met het organiseren van een ‘Stop de diefstal’-demonstratie waar Trump sprak, en die uitliep op de bestorming.

“Ik heb het helemaal met die vent gehad”, zei McCarthy tijdens een telefonisch overleg met de fractieleiding. “Wat hij deed was onaanvaardbaar. Niemand kan het verdedigen, niemand zou het moeten verdedigen.” En hij zei dat hij naar Trump zou gaan en hem zou aanraden af te treden.

Daar klopt helemaal niets van, was McCarthy’s aanvankelijke reactie. Dat bleek een keiharde leugen – er was een opname van dat overleg, en die werd prompt door de auteurs vrijgegeven. McCarthy werd tot een beschamende terugtocht gedwongen, hij zegt nu dat hij wel aankondigde dat hij naar Trump zou gaan met dat advies, maar het uiteindelijk niet deed.

Dat kwam hem op kritiek te staan van een van Trumps trouwste aanhangers in het Congres, afgevaardigde Matt Gaetz. ‘Ik zei het nooit recht in zijn gezicht, alleen achter zijn rug’, vatte die in een tweet de verdediging van McCarthy samen, met daarbij de ironische hashtag ‘leiderschap’.

En daarmee was de gifbeker voor McCarthy nog niet leeg. Een paar dagen later lekte nog een opname uit, waarin hij klaagt dat juist Matt Gaetz na de gebeurtenissen in het Capitool olie op het vuur aan het gooien was. Die had zijn fractiegenoot Liz Cheney bekritiseerd, omdat zij Trump hard was afgevallen. “Hij brengt mensen in gevaar”, was de opvatting van McCarthy. “We hebben gezien waar de mensen in het Capitool toe in staat waren, ze kwamen met touw en alles”, zei hij, verwijzend naar de strop die volgens de demonstranten bestemd was voor vicepresident Mike Pence, omdat die de bevestiging van de verkiezingsoverwinning van Joe Biden niet wilde tegenhouden. McCarthy vroeg zich zelfs af of Twitter niet met Gaetz en een aantal medestanders kon doen wat het met Trump gedaan had: de accounts blokkeren wegens oproepen tot geweld.

De opnamen kunnen een spaak in het wiel steken voor McCarthy’s plannen voor dit jaar. Hij verwacht – en de peilingen geven hem voorlopig gelijk – dat de Republikeinen in november de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden zullen veroveren. Als leider van de meerderheidsfractie zou hij zich dan tot voorzitter van het Huis kunnen laten kiezen, een functie met enorm veel macht.

Maar zelfs als de Republikeinen de meerderheid in het Huis krijgen, is dat geen gelopen race. Aangenomen dat de Democraten massaal tegen hem stemmen, heeft hij een eensgezinde Republikeinse fractie nodig om de voorzittersverkiezing te winnen. Als een klein groepje Republikeinen hem niet meer pruimt, gaat dat niet lukken.

De enige weg die McCarthy lijkt te zien naar het leiderschap is buigen voor het gezag van Donald Trump. Die zei grootmoedig in een interview met de Wall Street Journal dat hij een excuus van McCarthy heeft geaccepteerd en de hele geschiedenis ziet als ‘een compliment aan mij’.

Onder commentatoren die de Republikeinen en zeker Trump minder goed gezind zijn, heeft de kritiek op McCarthy het stadium van complete minachting bereikt. Columnist Thomas Friedman van The New York Times vatte het wereldgebeuren in de afgelopen weken samen in drie mensen: een naamloze soldaat (een Oekraïner), een schaamteloze politicus (Kevin McCarthy) en een zielloze leider (Vladimir Poetin). Is McCarthy werkelijk zo historisch als die andere twee? Wel als hij straks voorzitter wordt van het Huis van Afgevaardigden. Maar van die baan is hij dus bepaald nog niet zeker.

Bas den Hond is correspondent in de Verenigde Staten en schrijft wekelijks een column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden