President Trump met zijn familieleden voor het Witte Huis, waar hij door de Republikeinen werd voorgedragen voor een tweede termijn.

InterviewMary Trump

Mary Trump: ‘Niets wat Donald doet shockeert me nog’

President Trump met zijn familieleden voor het Witte Huis, waar hij door de Republikeinen werd voorgedragen voor een tweede termijn.Beeld AFP

Mary Trump ziet hoe haar oom Donald Amerika probeert te veranderen in een uitvergrote versie van haar eigen disfunctionele familie. Ze schreef als waarschuwing een onthullend boek over de familie Trump.

Tot de vroegste jeugdherinneringen die Mary Trump aan haar oom Donald heeft, behoren de partijtjes honkbal die de huidige president begin jaren zeventig soms met haar en haar broer speelde. Mary was 6, haar broer 9, Donald halverwege de 20. Hij hield zich dan op geen enkele manier in. “Als het me lukte de bal die hij me toewierp te vangen, weerkaatste de klap in mijn leren handschoen bijna als een schot tegen de stenen muur. Donald moest zelfs winnen van kleine kinderen.”

Vriendelijkheid of sportiviteit golden immers als onvergeeflijke zwaktes in het gezin waar Donald Trump en zijn broers en zussen opgroeiden. Op basis van eigen jeugdherinneringen en interviews met familieleden beschrijft Mary Trump dat gezin in haar boek ‘Te veel en nooit genoeg’. Het verscheen eerder deze zomer, ondanks pogingen van het Witte Huis om publicatie te verhinderen. Afgelopen week kwam ook een Nederlandse vertaling.

Wie het gelezen heeft, kan haast niet anders concluderen dan dat de familie Trump een broedplaats van persoonlijkheidsstoornissen was. De psychische gesteldheid van Donald J. Trump, de 45ste president van de Verenigde Staten, is natuurlijk wel vaker onderwerp van speculatie, al zijn professionele psychiaters in Amerika vaak terughoudend met het plakken van labels op publieke figuren. De zogeheten Goldwater-regel verbiedt ze om een diagnose te stellen van een patiënt die ze niet persoonlijk hebben kunnen observeren. Die regel is genoemd naar een verre voorganger van Donald Trump, de rechts-populistische politicus Barry Goldwater, die in 1964 de verkiezingen verloor, en die door psychiaters in het openbaar allerlei stoornissen kreeg aangewreven.

Het wrede, liefdeloze universum van het gezin-Trump

Mary Trump is, behalve de nicht van Donald Trump, ook gepromoveerd als klinisch psycholoog, en heeft een lange carrière in dat vakgebied. “Ik heb er geen problemen mee om Donald een narcist te noemen”, schrijft ze. Hij voldoet immers aan alle negen criteria voor narcisme die worden genoemd in het psychiatrische handboek dsm-5 (terwijl vijf vinkjes al voldoende zijn voor het klinische label ‘narcist’). Maar, vervolgt ze, zo’n diagnose verklaart lang niet alles.

Mary L TrumpBeeld Peter Serling

En dus beschrijft Mary Trump in detail hoe de persoonlijkheid van haar oom gevormd werd in het wrede, liefdeloze universum van het gezin-Trump. De patriarch was Fred Trump, succesvol vastgoedmagnaat. Zijn vrouw Mary was ziekelijk en vaak afwezig, en vader Fred had geen zin om zich veel met zijn kinderen te bemoeien. Hij vond dat ze ‘killers’ moesten worden en behandelde ze dienovereenkomstig.

Eigenlijk was zijn oudste zoon Freddy, de vader van Mary, voorbestemd om zijn vader op te volgen. Maar Freddy was te joviaal en te flierefluiterig. Hij werd genadeloos aangepakt. De kleine Donald was zeven jaar jonger, en “had daardoor alle tijd te zien hoe Fred zijn oudere broer vernederde en hoe Freddy daaronder leed. De simpele versie van de les die hij leerde, was dat het verkeerd was te zijn zoals Freddy”, schrijft de nicht van de president. Bij afwezigheid van een moeder, oriënteerde Donald zich volgens Mary helemaal op de verwachtingen van zijn vader, met als gevolg een persoonlijkheid die gekarakteriseerd wordt door “narcisme, pesten en grootheidswaanzin”.

Mythe van keiharde zakenjongen

Hoewel Donald zo uiteindelijk de opvolger van zijn vader werd – Freddy raakte aan de drank en stierf op zijn 42ste – gaf die vader hem nooit het gevoel veilig of geliefd, gewaardeerd of gezien te zijn. Daardoor “kwam Donald zo veel tekort dat zijn leven er permanent door beschadigd werd”. Hij klampte zich, ondanks een spoor van faillissementen en zakelijke fiasco’s, des te harder vast aan zijn eigen mythe van keiharde zakenjongen, en overtuigde daar in de loop der jaren ook steeds meer Amerikanen van. Tot het moment dat Mary Trump tot haar ontsteltenis zag “hoe 62.979.636 stemgerechtigden ervoor hadden gekozen Amerika te veranderen in een grootschalige versie van mijn zo ernstig disfunctionele familie”.

Die familie kreeg ook een aanzienlijke politieke rol van de nieuwe president.

Het gesprek met Trouw vindt een dag na afloop van de Republikeinse conventie plaats, die opviel door het grote aantal sprekers uit de familie Trump.

Hoe keek u naar al die familieleden?

“Het voelde een beetje als het ontluiken van een dictatuur. Want het waren niet alleen zijn kinderen, het waren ook hun partners, en ze kwamen daar niet alleen als zijn familieleden spreken, maar ook als campagnemedewerkers en adviseurs. Heel verontrustend. In veel van die speeches werd Donald Trump ook afgeschilderd als een invoelende familieman. De absurditeit daarvan is simpelweg adembenemend.

“De hoeveelheid controleerbare leugens die er vanaf het podium klonken, verraste me niet eens. Maar ik vond het nog wel eng om te zien hoeveel verschillende mensen er geen probleem mee hadden om daar dingen verkondigen die neerkomen op het simpelweg misleiden van het Amerikaanse volk.”

Heeft Trump de Republikeinse partij al in een versie van de familie Trump veranderd?

“Het belangrijkste bewijs daarvoor is wel dat ze letterlijk de wet hebben overtreden door die conventie in het Witte Huis, het huis van het Amerikaanse volk te houden. Er is een wet die dat verbiedt (de Hatch Act – red.). En die overtraden ze bewust en openlijk. En zoals gebruikelijk zullen ze ermee wegkomen, zoals er in de familie Trump nooit consequenties waren voor dit soort gedrag.”

Dat Republikeinen zo onderdanig zijn tegenover Trump wordt vaak uit electorale motieven verklaard. Ziet u ook psychologische mechanismen?

“Niets wat Donald doet, shockeert me nog, maar wat me wel geshockeerd heeft, is hoeveel mensen nog zwakker zijn dan hij. Ik weet niet eens hoe dat kan, nog zwakker zijn dan Donald, maar kennelijk kan het. En hij is er heel goed in om kwetsbaarheden bij mensen te herkennen. Die manipuleert hij dan door angst, door lege beloftes, of gewoon door zijn aanwezigheid.

Cover van het boek van Mary Trump

“Maar ik zie ook dat bepaalde mannen in de Republikeinse Partij veel gemeen hebben met mijn grootvader. Een van de schadelijkste dingen die mijn grootvader heeft gedaan, is Donald tot iemand te smeden die makkelijk misbruikt kan worden door slimmere, machtigere mensen. Mannen als William Barr en Mitch McConnell (de minister van justitie en de senaatsvoorzitter, die vaak als slaafse volgers van Trump worden gezien, red.) geven niets om Donald. Zulke machtige Republikeinen snappen precies hoe ze hem kunnen manipuleren om hem voor hun eigen doelen en agenda’s in te zetten. Iemand als Vladimir Poetin snapt dat trouwens ook.”

Is het politiek zinvol om te weten wat de psychologische achtergrond is van Donald Trump? Moeten we hem niet gewoon op zijn daden beoordelen?

“Ik denk niet dat er één enkel ding is, zeker niet mijn boek, dat de loop van de geschiedenis verandert. Ik hoop natuurlijk wel dat het sommige mensen van gedachten doet veranderen. Ik hoop ook dat het andere mensen misschien aanmoedigt om naar buiten te komen met onthullingen, informatie die ze hebben over Donald Trump, hoe eng dat misschien ook is. Want hoe meer er over hem naar buiten komt tussen nu en de verkiezingen, hoe groter de kans dat we deze nachtmerrie beëindigen.

“Ik denk ook dat het helpt om te begrijpen hoe diepgeworteld zijn ziektebeelden zijn, hoe ernstig ze zijn. Het is goed om te weten dat hij nooit meer beter wordt, het wordt alleen maar erger. Dat is belangrijk om te weten.”

Nooit meer? Stel dat u zijn therapeut was, waar zou u dan beginnen?

“Poeh, daar vraag je wat, want ja, waar zóú je beginnen? Het probleem is dat als hij ooit professionele hulp zou zoeken – wat hij natuurlijk nooit gaat doen, dus dit is allemaal theoretisch – hij het zo zou voorspiegelen dat alle andere mensen het probleem zijn, en niet hij. Mensen met dit soort persoonlijkheidsstoornissen zijn notoir moeilijk te behandelen. Het zou bij hem hoe dan ook te laat zijn. Het beste wat je kunt doen, is hem tegen zichzelf beschermen.”

Dat gebeurt in zekere zin al. U schrijft ergens dat hij eigenlijk zijn hele leven opgesloten is geweest in instellingen.

“Hij heeft altijd in een gecontroleerde omgeving geleefd. Als kinderen geldt dat voor ons allemaal, maar hij werd naar een militaire kostschool gestuurd, wat wel heel geordend is. Toen hij studeerde, woonde hij in het huis van mijn grootvader, voor wie hij daarna ging werken. Mijn grootvader creëerde begin jaren zeventig de Trump Organization, en ik geloof dat dat vooral een manier was om een baantje zonder verantwoordelijkheden voor Donald te creëren. Daarna ging hij reality-tv maken, ‘The Apprentice’, en daarna kwam hij in het Witte Huis terecht. In al die gevallen had hij geld, deed iedereen wat hij wilde, zei niemand ooit nee. Ik geloof dat hij inmiddels volslagen afhankelijk is van dat soort gecontroleerde omgeving. Hij heeft nooit op een betekenisvolle manier met de wereld daarbuiten hoeven onderhandelen.”

Tot hij president werd, en hij het ineens wel moest.

“Maar ik vraag me af hoe hij dat doet. Ik bedoel, stel je voor dat je hem een appartement zou geven en zou zeggen: oké, de huur is een maand vooruit betaald, maar in die maand moet je een baan vinden, je rekeningen betalen, je gas en licht regelen en voor je eigen eten zorgen. Kun je je dat voorstellen? Hij zou het niet kunnen.

“Deze week hoorde ik hem op de Republikeinse conventie opscheppen over dat de ‘benzinerekeningen’ omlaag zijn gegaan. Kennelijk denkt hij dat Amerikanen daar een maandelijkse rekening voor krijgen? Ik moet altijd direct betalen bij de pomp.”

Denkt u dat Donald Trump voldoening of vervulling vindt in dit presidentschap?

“Nee, nee, want hij is simpelweg niet in staat om gelukkig te zijn. Hij heeft geen interesses, behalve misschien golf en zelfverheerlijking.

“Het enige dat hij waarschijnlijk echt verlangt, is dat mensen van hem houden. Helaas heeft hij nooit geleerd wat liefde is. Hij weet alleen, ergens, dat hij er nooit genoeg van heeft gehad.

“En het andere probleem daarbij is dat de opvoeding van mijn grootvader Donald uiteindelijk zo heeft gemaakt dat het moeilijk is om echt van hem te houden. Wat je verder ook van hem denkt, dat is natuurlijk tragisch.”

Lees ook:

Bij de Trumpjes thuis was altijd alles super

Bij de Trumpjes thuis, vroeger, barstte het van de do’s en don’ts. Je moet bijvoorbeeld wel altijd komen opdagen bij het kerstdiner, maar dan niet klagen als je een goedkoop supermarktsetje onderbroeken van oom Donald kreeg, of een agenda van twee jaar geleden.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden