Nieuwe president

Malawi doet de tipp-ex-verkiezingen van vorig jaar over, maar nu eerlijk

Een lange rij kiezers bij een stembureau wachtten op hun beurt om te kunnen stemmen. 
 Beeld AFP
Een lange rij kiezers bij een stembureau wachtten op hun beurt om te kunnen stemmen.Beeld AFP

De democratie heeft gewonnen in Malawi: na een eerdere frauduleuze stembusgang mogen de inwoners vandaag opnieuw kiezen.

Erik van Zwam

Nadat de presidentsverkiezingen in Malawi van vorig jaar mei door het Constitutionele Hof ongeldig waren verklaard wegens onregelmatigheden, gingen de kiezers vandaag opnieuw naar de stembus.

Er was volgens de rechters nogal wat misgegaan, vorig jaar. Zo concludeerden zij, ook in hoger beroep, dat er met veel stembusformulieren geknoeid was door het gebruik van tipp-ex, een witte lak die over een uitgebrachte stem werd gesmeerd, om zo een ander hokje aan te kunnen kruisen.

Het gerechtshof van het land in Zuidelijk Afrika wees geen schuldige aan, maar bepaalde wel dat de verkiezingen over moesten. Algemeen werd aangenomen dat de zittende president, Peter Mutharika (79), die met een kleine marge won, met zijn partij achter de fraude zat. Hij verzette zich krachtig tegen de beide rechterlijke uitspraken, die hij ‘een staatsgreep’ noemde.

Luid bejubeld

De uitspraken van het Constitutionele Hof worden gezien als een verankering van de democratie en zijn luid bejubeld. In veel Afrikaanse landen buigen rechters in dit soort kwesties voor de zittende machthebber. Eén keer eerder is op het Afrikaanse continent een verkiezingsuitslag ongeldig verklaard. In 2017 werd de overwinning van president Uhuru Kenyatta teruggedraaid en moesten er nieuwe presidentsverkiezingen worden gehouden van de rechter in Kenia.

Ook op een ander vlak drukte het Hof zijn stempel. In Malawi gold tot nu toe de regel dat de kandidaat met de meeste stemmen wint. Omdat Mutharika 38,6 procent kreeg bij de geannuleerde verkiezingen, en zijn grootste concurrent Lazarus Chakwera 35,4 procent, zou hij bij geldige verkiezingen voor de tweede keer president geworden zijn. Met deze regel maakte het Hof korte metten; de kandidaat die de verkiezingen wint moet voortaan meer dan 50 procent van de stemmen halen. De kans is daarom groot dat er een tweede verkiezingsronde moeten komen.

Inmiddels hebben Chakwera en Saulos Chilima, de derde kandidaat met een vijfde van de stemmen, een alliantie gesloten, waardoor de kansen van Chakwera enorm zijn toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Wie ook de nieuwe president wordt, hij treft een hopeloos verdeeld land aan met een groot wantrouwen tussen kiezers van de diverse kandidaten. De verwachting is dat de overwinning wordt geboekt op het platteland, waar veel van de zeven miljoen stemgerechtigden wonen en werken als boer.

De zittende president wordt verweten te weinig aan de welig tierende corruptie te hebben gedaan en alleen oog te hebben gehad voor grote economische projecten. Zijn tegenkandidaat Chakwera wil de fraude in het land aanpakken en pleit voor sociale programma’s voor de armsten.

Lees ook:

Dat de verkiezingen in Kenia over moeten is een historische beslissing

De verkiezingen in Kenia moeten over, besliste het hooggerechtshof in een historisch oordeel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden