Toespraak

Macron wil geloof in Europese eenheid herstellen. ‘We hebben de kracht, we hebben de middelen’

De Franse president Emmanuel Macron bij het Europees Parlement in Straatsburg.  Beeld AFP
De Franse president Emmanuel Macron bij het Europees Parlement in Straatsburg.Beeld AFP

Voor de Franse president Macron is het koorddansen: zijn land is Europees voorzitter, maar tegelijk wil hij in eigen land herkozen worden. In zijn openingsspeech voor het Europarlement richt hij de blik naar buiten.

Romana Abels

Aan grote woorden heeft hij geen gebrek. “De drie grote beloften van Europa”, zegt Emmanuel Macron, “staan op het spel”.

De Franse president heeft het over democratie, vrede en vooruitgang voor iedereen. Maar juist nu Frankrijk het Europees voorzitterschap overneemt van Slovenië, staan die alle drie onder druk. De democratie, met een vrije pers en vrije academici, omarmt niet elke Europese staat. Vrede spreekt met de toegenomen Russische agressie opeens niet meer vanzelf. En vooruitgang voor iedereen moet in de omwenteling naar een duurzame wereld opnieuw bevochten worden.

Zijn vingers priemen naar de tegenstander

Bij die laatste woorden beschermen zijn handen als schilden een denkbeeldige bol in het midden van het spreekgestoelte. Macrons handen zeggen evenveel als zijn mond. Ze vormen driehoeken, draaiende wielen, wereldbollen. Zijn vingers haken in elkaar, priemen naar de tegenstander en onderstrepen even later wijd gespreid de reikwijdte van Europa.

Europa, betoogt hij, moet antwoorden. “Het moet de rechtsstaat verdedigen, het moet het gevecht aangaan om de democratie te verdedigen.”

Voor de Franse president is het koorddansen in het Europees Parlement in Straatsburg. Hij kwam er woensdag vertellen hoe hij het komende halfjaar voor zich ziet. Welke Europese dossiers zijn land graag vlot wil trekken en hoe.

Legt hij te veel nadruk op prangende kwesties als migratie, CO2-uitstoot of minimumlonen, dan maakt hij mogelijk vijanden in eigen land. Dat wil hij voorkomen, want dit voorjaar hoopt hij in eigen land herkozen te worden. Zelf beweert hij dat beide zaken eenvoudig hand in hand kunnen gaan, maar in de praktijk blijkt het lastig.

Migratie of minimumlonen zijn explosieve onderwerpen

In Straatsburg spreekt Macron bijvoorbeeld amper over dingen als migratie of minimumlonen, ook al zijn het dringende onderwerpen. Ze zijn explosief.

Liever stelt hij voor abortus vast te leggen als Europees grondrecht, net als milieubescherming. Hij richt de aandacht naar buiten: naar Amerikaanse techbedrijven wier macht moet worden ingeperkt, naar de Europese interventiemacht die moet helpen om de buitengrenzen van Europa te bewaken.

Het Europa van Macron is er één dat de komende tijd eens dringend om zich heen moet kijken. Naar Afrika, waarmee nieuwe banden moeten worden aangehaald. Naar de westelijke Balkanlanden, die reëel perspectief moeten krijgen op het moment waarop ze bij de EU kunnen komen. Naar Rusland, dat niet ongestraft agressief kan doen tegen Oekraïne of tegen de EU, door zich te mengen in verkiezingen en landen digitaal te ontregelen. Zelfs naar het Verenigd Koninkrijk, dat het verenigd Europa verliet, maar dat wel een vriend moet blijven.

‘De rechtsstaat is de vrucht van onze geschiedenis’

Of naar andere Europese landen, Polen en Hongarije bijvoorbeeld, waar de principes van de rechtsstaat aan diggelen zijn. “De rechtsstaat is geen uitvinding van Brussel, het is de vrucht van onze geschiedenis”, zegt Macron.

Het geloof daarin herstellen ziet hij als zijn opdracht. “Ik ben geboren in 1977. Mijn jeugd was er één van Europese zekerheid. Op de met bloed doordrenkte aarde van het noordelijke Frankrijk waar ik opgroeide, waren Europa en de vrede een vanzelfsprekendheid. Daarna heb ik meegemaakt hoe de twijfel over Europa om zich heen greep.”

Hij praat ook over het referendum over de Europese grondwet uit 2005, de eurocrisis, allemaal momenten waarop het vanzelfsprekende Europa uit zijn jeugd een knauw kreeg. Als het aan Macron ligt, wordt het continent snel weer zo eensgezind als in 1977. “We hebben de kracht, we hebben de middelen. Daarom heb ik vertrouwen in ons.”

Lees ook:

Het jaar 2022 kan Emmanuel Macron maken of breken

Emmanuel Macron gaat een spannend jaar tegemoet, als presidentskandidaat én voorzitter van de Europese Unie. De Amerikaanse historicus William Drozdiak, die een boek schreef over de Franse president, denkt dat hij meer toenadering tot Duitsland en Italië zal zoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden