Pass sanitaire

Macron vreest protest tegen coronapas en bindt iets in

Demonstratie tegen de coronapas in Parijs  op 17 juli. Beeld AFP
Demonstratie tegen de coronapas in Parijs op 17 juli.Beeld AFP

De Franse regering wil voorkomen dat protesten tegen de coronapas uitgroeien tot een grote, gele hesjes-achtige beweging. De soep wordt daarom minder heet gegeten dan ze is opgediend.

De zogenoemde pass sanitaire is vanaf woensdag op veel plaatsten in Frankrijk verplicht. Zonder een bewijs van complete vaccinatie of een recente test staat iedereen vanaf achttien jaar voor een dichte deur van alle activiteiten waarbij meer dan vijftig personen aanwezig zijn.

In eerste instantie gaat het om plaatsen als musea, bioscopen, attractieparken, sportscholen en zwembaden. Volgende maand is de pas ook verplicht in cafés en restaurants (inclusief terrassen), grote winkelcentra, verzorgingshuizen en het vervoer voor de langere afstand (treinen, bussen en vliegtuigen).

De Fransen lijken ambivalent te staan tegenover de maatregel. Weliswaar vindt tweederde van de bevolking volgens opiniepeiler Ifop dat een verplichte pas een goed middel is om twijfelaars over te halen om zich te laten vaccineren. Maar tegelijk meent driekwart dat er ongelijkheid ontstaat tussen wel- en niet-gevaccineerden. Vooral de sympathisanten aan de uiteinden van het politieke spectrum zijn die mening toegedaan.

Zes keer zoveel mensen op de been

Afgelopen zaterdag demonstreerden op 136 plaatsen in het hele land 114.000 mensen tegen de pas. In Parijs trokken 19.000 personen van leer tegen de dreigende ‘apartheid’ en de ‘dictatuur’. Sommigen droegen gele sterren om aan te geven dat vaccinweigeraars de nieuwe Joden zijn. Op spandoeken waren teksten te lezen als ‘Ik ben geen QR-code’ en ‘Nee tegen de pass nazitaire’.

De complot-theoreticus Richard Boutry – een voormalig tv-journalist die in een camper door het land trekt om te waarschuwen voor de ‘sanitaire tirannie’ – werd hartstochtelijk toegejuicht. Net als trouwens het parlementslid Martine Wonner, een psychiater die uit de partij van Macron werd gezet en coronavaccins kwalificeerde als ‘genetisch gemodificeerde bagger’. Ook de voormalige rechterhand van Marine Le Pen, Florian Philippot, was van de partij, evenals bekende ‘gele hesjes’ als Jacline Mouraud en Jérôme Rodrigues.

Presidentsverkiezingen in april

Ondanks de buitenissige aard van de bijeenkomst, vreest de entourage van president Emmanuel Macron dat de beweging groeit. Zaterdag waren er zes keer zoveel mensen op de been als op 14 juli, twee dagen na de aankondiging over de coronapas. In het somberste scenario van Macrons raadgevers ontstaat een nieuwe coalitie van onvrede die van de periode tot de presidentsverkiezingen in april volgend jaar voor Macron een ware beproeving maakt.

Vandaar dat de president niet alleen een ferme, maar ook een begripvolle toon aanslaat bij zijn pogingen om het draagvlak voor vaccinatie te verbreden. Vorige week legde hij tijdens een bezoek aan een dorp in de Pyreneeën de nadruk op het belang van ‘respect voor ieders standpunt’.

Vandaar ook dat de maximale boetes voor horeca-ondernemers die klanten niet controleren worden herzien. Eerst was sprake van 45.000 euro, een disproportioneel bedrag vond ook minister van financiën Bruno Le Maire. Het wordt nu waarschijnlijk 1000 euro, en maximaal 9000 euro wanneer iemand tot drie keer toe zondigt.

Vaccinweigeraars onder het zorgpersoneel zouden hun salaris niet krijgen als ze niet voor 15 september zijn gevaccineerd, maar zo’n vaart loopt dat niet. Er volgt eerst een periode van bemiddeling. Levert dat niets op, dan volgt niet direct ontslag, maar eerst een schorsing.

Run op vaccins

De regering hoopt dat in september 45 miljoen Fransen (op een bevolking van 67 miljoen) minstens één prik hebben gehad, wat overeenkomt met 90 procent van alle volwassenen. Dat zijn er nu 37,5 miljoen. Het vooruitzicht van een verplichte coronapas leidde de afgelopen week tot een run op de vaccinatiecentra door miljoenen, vooral jonge Fransen.

De verwachting is dat 60 procent van de bevolking aan het einde van de zomer volledig is ingeënt. Om elk risico op een vierde golf na de zomervakantie uit te sluiten en aan alle beperkingen (mondkapjes in afgesloten ruimten) een einde te maken, zullen meer tieners (65 procent) en zwakke ouderen (95 procent) gevaccineerd moeten zijn.

Lees ook:

Is Frankrijk nu een coronadictatuur?

Macron bij zichzelf te rade gaan, vindt columnist Sylvain Ephimenco. Volgens hem heeft de president in zijn eentje, zonder parlementair debat, de meest vrijheidbeperkende maatregelen uit de geschiedenis van de Vijfde Republiek afgekondigd.

Volgt Nederland andere Europese landen met een (indirecte) vaccinatieplicht?

In onder andere Frankrijk, Malta en Griekenland schuift de regering op van vrijwillige vaccinatie naar een al dan niet indirecte inentingsplicht. Hoe groot is de kans dat Nederland hetzelfde gaat doen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden