Staatsbezoek

Macron ontvangt Egyptische president Sisi met open armen en ontlokt storm van kritiek

De Franse president Emmanuel Macron begroet zijn Egyptische ambtgenoot Abdel Fattah al-Sisi bij het Elysée in Parijs.  Beeld EPA
De Franse president Emmanuel Macron begroet zijn Egyptische ambtgenoot Abdel Fattah al-Sisi bij het Elysée in Parijs.Beeld EPA

De Egyptische president Sisi wordt met fanfare verwelkomd in Frankrijk, ondanks de enorme repressie in zijn land.

Het bezoek van de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi aan Frankrijk om nauwere samenwerking tussen de landen te bespreken, is overschaduwd door een storm aan kritiek aan het adres van de Franse president Emmanuel Macron. ‘Het is nu of nooit voor president Macron om op te komen voor de mensenrechten in Egypte’, schreven twaalf mensenrechtenorganisaties in een gezamenlijke oproep.

Het driedaags bezoek van Sisi komt op een precair moment: enkele weken geleden werden de directeur en twee medewerkers opgepakt van het Egyptian Initiative for Personal Rights (EIPR), een van de laatste onafhankelijke mensenrechtenorganisaties in Egypte. De arrestaties leidden tot een golf van internationale verontwaardiging, met hernieuwde aandacht voor de repressie in Egypte die de afgelopen jaren onder president Sisi sterk is toegenomen.

De arrestaties vonden plaats nadat het EIPR in een bijeenkomst met dertien westerse diplomaten en ambassadeurs, onder wie de Nederlandse, had gesproken over de mensenrechtensituatie in Egypte. Frankrijk sprak zich uit tegen de arrestaties, waarop Egypte direct reageerde dat het buitenlandse ‘inmenging in interne aangelegenheden’ niet op prijs stelt.

Franse wapenleveranties aan Egypte

Maar of Macron of een van zijn ministers Sisi stevig heeft aangesproken op het Egyptische mensenrechtenbeleid, is de vraag. Frankrijk is een van de grootste wapenleveranciers aan Egypte, en dat wil Macron graag zo houden. Over de nieuwe wapens die Frankrijk aan Egypte zal leveren, zei hij dat aan de verkoop “geen voorwaarden over de verbetering van de mensenrechtensituatie” worden verbonden, omdat dat Egypte zou “verzwakken in de strijd tegen terrorisme”.

Daarmee ondersteunt Macron de bewering van Sisi dat de repressie in zijn land nodig is omwille van terrorismebestrijding. Macron wekte ook enige verbazing met zijn opmerking dat hij en Sisi allebei “legitiem gekozen zijn”. Sisi won de Egyptische presidentsverkiezingen met 97 procent van de stemmen, nadat al zijn mogelijke tegenstanders al in een vroeg stadium waren opgepakt.

Achter de schermen heeft Frankrijk wellicht net als andere landen zijn best gedaan voor de opgepakte EIPR-medewerkers, want afgelopen donderdagavond werden ze tot ieders verbazing plotsklaps zonder voorwaarden vrijgelaten. Maar daarmee is de kous niet af, schrijft het EIPR in een verklaring. “Zij zijn maar een klein voorbeeld van het ongekende lijden van duizenden andere gedetineerden die vastzitten door grondwettelijk omstreden wetten.” Een van hen is Patrick Zaki, een EIPR-medewerker die sinds februari vastzit en zegt gemarteld te zijn tijdens verhoren.

Steeds nieuwe en scherpere wetgeving

Het EIPR en andere ngo’s hebben het de afgelopen jaren alsmaar moeilijker gekregen door steeds nieuwe en scherpere wetgeving, waardoor een aantal zelfs hun deuren moest sluiten. Ook werden recent 25 politieke gevangenen toegevoegd aan een lijst met ‘terrorismeverdachten’, onder wie de bekende politiek activist Alaa Abdel Fatah en oud-presidentskandidaat Abdel Moneim Abdou Fotouh.

Waarom precies de EIPR-medewerkers opeens werden vrijgelaten, is onduidelijk. Er was veel internationale druk en zelfs bekende filmsterren, onder wie Scarlett Johansson, riepen in video’s op tot de vrijlating van de EIPR-medewerkers. De avond waarop ze vrijkwamen had president Sisi een telefoongesprek met de Amerikaanse president Trump, die de Egyptische president eerder zijn ‘favoriete dictator’ noemde.

Dat zal straks onder diens opvolger Biden mogelijk anders zijn. Die heeft al aangegeven actie te zullen ondernemen voor de mensenrechtensituatie in Egypte en niet meer zomaar de jaarlijkse 1,3 miljard dollar aan militaire steun aan Egypte over te maken.

Lees ook:

‘Als je rechters erop aanspreekt dat de wet wordt overtreden, zeggen ze: welke wet?’

Onder het bewind van president Sisi is het Egyptische rechtssysteem uitgehold. Advocaten wordt het werk vrijwel onmogelijk gemaakt. ‘Advocaten raken gewend aan een verkeerd systeem.’

.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden