Franse parlementsverkiezingen

Macron nek aan nek met links na eerste stemronde

Jean-Luc Mélenchon, leider van de linkse coalitie Nupes, bij het uitbrengen van zijn stem in Marseille. Hij heeft links weer op de kaart gezet.  Beeld AFP
Jean-Luc Mélenchon, leider van de linkse coalitie Nupes, bij het uitbrengen van zijn stem in Marseille. Hij heeft links weer op de kaart gezet.Beeld AFP

Of president Emmanuel Macron een meerderheid haalt in de Franse Tweede Kamer wordt steeds onzekerder. Zijn troepen staan op gelijke hoogte met die van links na de eerste ronde van de parlementsverkiezingen.

Kleis Jager

Ensemble! – de combinatie van Macron’s eigen partij en zijn bondgenoten – krijgt volgens opiniepeiler Ipsos 255 à 295 zetels in de Assemblée Nationale. Voor een meerderheid zijn 289 van de in totaal 577 zetels nodig.

Het aandeel van Ensemble! als percentage van de stemmen zou uitkomen op 25,2 procent – precies evenveel als het linkse eenheidsfront Nupes (Nouvelle Union populaire écologique et sociale). Nupes zou volgende week zondag alleen wel beduidend minder zetels halen, 150 à 190.

Dat heeft alles te maken met het feit dat Macron die zich in het politieke midden positioneert, en over een grotere ‘stemmenreserve’ beschikt. Frankrijk kent geen evenredige vertegenwoordiging maar een districtenstelsel over twee ronden. In dit systeem kan in elk van alle 577 districten steeds maar één kandidaat een zetel winnen.

Veel rechtse kiezers zullen aanstaande zondag in de tweede ronde in het geval van een duel tussen een Macron-kandidaat en iemand van Nupes voor Macron kiezen. Daarom wordt verwacht dat Nupes – waarin bijna alle linkse partijen zijn verenigd – uiteindelijk nooit de grootste partij kan worden.

Prestatie

Maar de prestatie van Nupes, waarin de partij van Mélenchon samenwerkt met de communisten, groenen, en socialisten, is hoe dan ook indrukwekkend, omdat links nog maar een paar maanden politiek dood werd verklaard.

Nupes blijft centrumrechts (Les Républicains, LR) en populistisch rechts (Rassemblement National, RN) zeer ruim voor. LR kan rekenen op tussen de 50 en 80 zetels, het RN op 20 à 45. De aanvoerster van het RN, Marine Le Pen, werd in het noordelijke Hénin-Beaumont net niet in één keer gekozen.

Voor de partij van de radicaal-rechtse oud-journalist Éric Zemmour ziet het er somber uit. Zijn Reconquête! haalt waarschijnlijk niet één zetel. Zelf slaagde Zemmour er niet in om zich te kwalificeren voor de tweede ronde in een district aan de Côte-d’Azur, waar onder andere Saint-Tropez deel van uitmaakt.

Dieptepunt

De opkomst bereikt een nieuw dieptepunt. Naar schatting vond 47 procent van de ruim 48 miljoen kiezers het de moeite waard om naar een stembureau te gaan. Bij de laatste Kamerverkiezingen in 2017 was dat 48,7 procent.

Volgens sommigen houdt de vraag of Zinedine Zidane de nieuwe trainer wordt van voetbalclub Paris Saint-Germain de gemoederen meer bezig dan de samenstelling van de Assemblée Nationale. De desinteresse houdt ongetwijfeld verband met het idee dat de politiek er niet toe doet en dat beloften nooit worden nagekomen. Jaar na jaar blijkt uit studies dat het vertrouwen in politiek en de staatsinstellingen in Frankrijk erg laag is, vaak lager dan in omringende landen.

Alleen de presidentsverkiezingen brengen nog veel mensen op de been, bijna 74 procent kwam vorige maand naar de stembureaus. Dat is minder dan vroeger, maar nog altijd driekwart van de bevolking. In Frankrijk hangt alles af van de presidentsverkiezingen. Het staatshoofd benoemt een regering die zijn beleid moet uitvoeren, het parlement speelt een ondergeschikte rol.

Macron heeft bewust aangestuurd op een lage opkomst, door zo weinig mogelijk campagne te voeren en vaag te blijven over zijn plannen. Zijn electoraat bestaat voor een belangrijk deel uit welvarende ouderen en dat zijn stemmers die in het algemeen altijd komen. Het electoraat van Nupes – dat vaker jong en vaker een volkse achtergrond heeft – hoort veel vaker bij de thuisblijvers.

Lees ook:

President Macron loopt bij verkiezingen voor parlement alsnog kans op electoraal ongeluk

President Macron hoopt deze maand een meerderheid te halen in de Franse Tweede Kamer. Het zal erom spannen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden