Inauguratie

Lukt het Biden om met zijn inaugurele rede Amerikanen te verenigen?

Vlaggen in plaats van toehoorders voor het Capitool in Washington.  Beeld AFP
Vlaggen in plaats van toehoorders voor het Capitool in Washington.Beeld AFP

Als Joe Biden woensdag even na twaalf uur ’s middags (lokale tijd) het woord neemt, zal zijn blik niet glijden over een enorme menigte landgenoten die een plaatsje hebben kunnen bemachtigen op de National Mall in Washington, maar op iets meer dan 191.500 Amerikaanse vlaggen die hen vanwege de coronapandemie moeten vervangen. De ongeveer duizend gasten die wel in persoon aanwezig zijn, zoals Congresleden, en ex-presidenten die geen Trump heten, zullen mondkapjes dragen.

En om dat alles heen zal Biden het bewijs zien dat niet alleen een virus, maar ook politieke tweespalt in de VS een levensgevaarlijk niveau heeft bereikt, met als voorlopige climax wat er op 6 januari gebeurde op diezelfde plek, de bestorming van het Capitool en de verstoring van een zitting van het Congres. Zo’n 25.000 militairen van de Nationale Garde zijn in Washington gestationeerd om te voorkomen dat extreme Trump-aanhangers, die nog steeds niet geloven dat Biden eerlijk de verkiezingen gewonnen heeft, de plechtigheid verstoren, of erger.

Dat maakt dat Bidens eerste woorden als president extra gewicht krijgen. Net als presidenten voor hem die in tijden van crisis aantraden – Abraham Lincoln na de afscheiding van de zuidelijke staten, Franklin Roosevelt tijdens de Depressie, wordt van hem verwacht dat hij het land weer op de been helpt. Zijn inaugurele rede zal moeten inspireren tot eenheid, en tot optimisme.

Oproep tot saamhorigheid

Maar hoe? Niet door de gebruikelijke mooie woorden over de unieke plaats die Amerika zichzelf traditioneel toedicht als oudste democratie en voorbeeld voor de wereld op het gebied van vrijheid en mensenrechten. Niet door de bezwering die Biden regelmatig van zijn vroegere baas Barack Obama overneemt, dat er ‘geen progressief Amerika en geen conservatief Amerika, maar alleen een Verenigde Staten van Amerika’ is. “Als de geschiedenis iets leert, is het dat de effectieve levensduur van die retoriek gemeten wordt in dagen, of uren”, schreef columnist en oud-hoofdredacteur John Harris van website Politico. “Het is niet dat mensen doof zijn voor oproepen tot eenheid, maar dat ze moeten worden verwerkt in breinen die er niet meer gevoelig voor zijn, zelfs die van mensen die zeggen dat ze eenheid willen, en het misschien zelf nog geloven ook.”

Joe Biden is dinsdag tot tranen toe geroerd bij een kazerne van de Nationale Garde in de staat Delaware, die is vernoemd naar zijn overleden zoon Beau.  Beeld AFP
Joe Biden is dinsdag tot tranen toe geroerd bij een kazerne van de Nationale Garde in de staat Delaware, die is vernoemd naar zijn overleden zoon Beau.Beeld AFP

Oproepen tot saamhorigheid klonken van alle kanten na het geweld van 6 januari. Maar die gingen gepaard met nieuwe aanvallen van politieke tegenstanders op elkaar. De Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden impeachte president Trump – na het aantreden van Joe Biden zal de Senaat daar nog over moeten oordelen. De Republikeinen in het Huis stemden al massaal tegen, en velen van hen bleven tegen alle feiten in volhouden dat Biden alleen door fraude gewonnen kon hebben.

Opgestoken middelvinger

De conservatieve media die Trumps beschuldigingen zo intensief verbreidden dat nog steeds een op de drie Amerikaanse kiezers ze gelooft, zijn de eerste schrik en afschuw alweer te boven. Een van hun populairste tv-persoonlijkheden, Tucker Carlson van Fox News, beschreef de aanwezigheid van die tienduizenden militairen als een opgestoken middelvinger van links Amerika tegen zijn kijkers: “Het is overduidelijk dat de Democratische partij die troepen gebruikt om de rest van ons een boodschap te sturen over macht: ‘Wij hebben het nu voor het zeggen’.”

De logische tegenwerping dat die militairen naar Washington werden gedirigeerd onder verantwoordelijkheid van de opperbevelhebber, tot halverwege woensdag nog Donald J. Trump, zal op Carlsons publiek weinig indruk maken.

Naald in de bovenarm

Volgens John Harris van Politico maakt Biden meer kans op het verenigen van de Amerikanen door concreet beleid aan te kondigen en door te voeren dat hun problemen oplost. “Hij moet het feit dat veel Amerikanen verachting voor elkaar koesteren minder relevant maken. De bijzondere uitdagingen op het gebied van volksgezondheid en economie geven Biden een betere kans om dat voor elkaar te krijgen dan menig voorganger – helemaal in het kielzog van Trump, die daar totaal geen belangstelling voor had.”

Verwijzend naar twee andere populaire tv-commentatoren van rechts en links: “Veel anti-overheidsconservatieven die kijken naar Sean Hannity hebben iets gemeen met veel pro-overheidsprogressieven die kijken naar Rachel Maddow: ze willen allemaal een naald in de bovenarm krijgen.”

Lees ook:

In aanloop naar de inauguratie van Joe Biden verandert Washington DC in een vesting

Washington DC verandert in een vesting. Politie en veiligheidsdiensten nemen geen risico’s meer nu er nieuwe protesten tegen de inauguratie van Joe Biden aangekondigd zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden