Verkiezingen Bolivia

Luis Arce: de linkse econoom in de coulissen wordt de nieuwe president van Bolivia

Luis Arce lijkt de winnaar van de verkiezingen in Bolivia.Beeld Getty Images

Al in de eerste ronde lijkt Luis Arce de presidentsverkiezingen gewonnen te hebben. Is hij meer dan een stroman van de vorig jaar verdreven Evo Morales?  

Toen hij nog minister van economie was, had Luis Arce een portret van de socialistische revolutionair Che Guevara aan zijn muur hangen. Een journalist van The Wall Street Journal noteerde het in 2014 met gepaste verbazing. Want Arce citeerde weliswaar Marx en Engels, maar hij wekte verder helemaal geen militante indruk. En, zo moest zelfs de rechtse zakenkrant toegeven, hij ‘heeft de valkuilen vermeden die zijn linkse bondgenoten in Argentinië en Venezuela langs een pad van oplopende inflatie, dalende wisselkoersen en recessies hebben geleid’.

Die ietwat timide econoom in de coulissen lijkt de volgende president van Bolivia te worden. De officiële uitslagen van de verkiezingen van zondag volgen nog, maar exitpolls gaven Arce meer dan de helft van de stemmen, met een zeer ruime voorsprong op de nummer twee. 

Interim-president Jeanine Áñez feliciteerde haar rivaal alvast. Dat was een geruststelling voor veel Bolivianen, die vrezen dat onenigheid over de uitslag het land opnieuw in chaos kan storten, net als vorig jaar, toen de linkse president Evo Morales beschuldigd werd van stembusfraude en door het leger gedwongen werd tot aftreden. 

Verkiezingen meermalen uitgesteld

In de tussentijd deed de rechtse Áñez er alles aan om de erfenis van Morales en Arce te ontmantelen en zette onder meer privatiseringen in gang. Ze stelde ook meermalen de nieuwe verkiezingen uit, tot woede van haar tegenstanders. Maar dat uitstel, in onzekere coronatijden, zou weleens in het voordeel kunnen hebben uitgepakt van Mas, de socialistische partij van Morales en Arce. Na een jaar economische ellende onder rechts bestuur zullen sommige Bolivianen terug zijn gaan verlangen naar de stabiliteit van de Moralesjaren. De manier waarop de oud-president steeds meer macht naar zich toetrok was op het laatst omstreden, maar zijn economische beleid bleef populair.

Arce gold als de architect van dat beleid. Toen hij in 2006 minister werd, waren sommige collega's verbaasd. Arce, in 1963 geboren in een onderwijzersgezin, afgestudeerd als econoom, had al een carrière als ambtenaar bij de centrale bank achter de rug, waarbij hij ook vaak braaf het bezuinigingsbeleid van die jaren uitvoerde. Zijn linkse sympathieën had hij nooit van de daken geschreeuwd.

Maar als minister nationaliseerde hij veel energiebedrijven en investeerde later de winsten uit deze sector in de maatschappij. Bolivia wist jarenlang economische groei en teruglopende ongelijkheid te verenigen met gezonde overheidsfinanciën. Al voeren zijn tegenstanders aan dat het land simpelweg profiteerde van hoge grondstofprijzen, en betwijfelen ze of het hem nu weer lukt de door de coronacrisis ingestorte economie aan de praat te krijgen.

De erfenis van Morales

Behalve met economische problemen krijgt Arce ook te maken met de erfenis van Morales. Die wees hem, vanuit ballingschap in Argentinië, aan als zijn opvolger en zal onder een president Arce waarschijnlijk terug kunnen keren. Hoe de dynamiek tussen het politieke dier Morales, die eigenlijk nog niet weg had gewild, en de bestuurder Arce straks zal verlopen, is moeilijk te voorspellen.

Morales liet al weten dat Arce, en Arce alleen. straks de gekozen president is. Maar de coalitie waar Mas zijn overwinning aan te danken heeft, rust ook op de inheemse bevolking, die onder Morales voor het eerst een echte politieke stem kreeg. Arce, de onderwijzerszoon uit de hoofdstad, is niet automatisch verzekerd van de steun van dat deel van het electoraat.

Lees ook:

Bij de verkiezingen in Bolivia worden de kandidaten met stenen bekogeld en gaan aanhangers met elkaar op de vuist

De politieke chaos en diepe verdeeldheid in Bolivia moeten zondag beëindigd worden met algemene verkiezingen. Maar de voortekenen stemmen niet hoopvol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden