Brexit

Londen solliciteert naar sancties, de vingers van de Europese Commissie jeuken

De Britse brexitminister David Frost beschuldigt de EU van ‘juridisch purisme’, de EU is helemaal klaar met zijn ‘pad van confrontatie’.   Beeld EPA
De Britse brexitminister David Frost beschuldigt de EU van ‘juridisch purisme’, de EU is helemaal klaar met zijn ‘pad van confrontatie’.Beeld EPA

Het geduld van de EU raakt op nu de Britse regering blijft weigeren afspraken over Noord-Ierland na te leven. Nieuw topoverleg deze week belooft weinig goeds.

De vingers van de Europese Commissie jeuken, die van de EU-lidstaten beginnen ook al licht te tintelen. Als de Britten volharden in hun ruziezoekende koers bij de (niet-)uitvoering van de brexitafspraken, dan komen heuse EU-sancties tegen Londen in zicht. “Het geduld van de EU raakt op”, aldus een hoge EU-functionaris. “Als de Britten ervoor kiezen voort te gaan op het huidige pad van confrontatie, zullen we alle beschikbare opties in overweging nemen.”

De twee brexitakkoorden (de terugtrekkingsovereenkomst uit 2019 en de handelsdeal van december vorig jaar) bieden beide partijen instrumenten bij conflicten, van arbitragepanels tot het heffen van tarieven op elkaars producten. De Europese Commissie wil nog niet zeggen welke opties als eerste op tafel komen te liggen.

De brexitstrubbelingen dringen zich deze week weer genadeloos op. In Londen vindt woensdag topoverleg plaats tussen de EU en het VK, en de voortekenen zijn slecht. Er ligt nog een aantal slepende kwesties. De afspraken over Noord-Ierland zijn zowel technisch als politiek het moeilijkst.

‘Juridisch purisme’

De Britse brexitminister (en ex-hoofdonderhandelaar) David Frost zette de boel aan het begin van die week op scherp met een ingezonden stuk in de Financial Times. Daarin verwijt hij de EU ‘juridisch purisme’ bij het naleven van die Noord-Ierlandafspraken.

Sinds die bijna een half jaar geleden van kracht werden, zijn er praktische problemen, vooral rond de nieuwe douanegrens in de Ierse Zee. Daardoor moeten veel goederen tussen het Britse eiland en Noord-Ierland worden gecontroleerd op hun uiteindelijke bestemming: Noord-Ierland (Brits gebiedsdeel), of EU-lidstaat Ierland. Deze nieuwe zeegrens heeft de spanningen in Noord-Ierland flink doen oplopen, van intimidaties van douanepersoneel tot zelfs geweldsuitbarstingen rond Pasen.

Londen geeft EU impliciet de schuld van die onrust: als Brussel wat flexibeler zou zijn, was dat allemaal niet gebeurd. In sommige Britse ogen mengt de EU zich in interne Noord-Ierse politiek. De EU kaatst de bal terug en zegt dat alle problemen toch echt het gevolg zijn van brexit zelf, vooral van de vorm daarvan waarvoor de Britse regering heeft gekozen.

Strenge regels

De EU-irritatie gaat onder meer over de controle van dierlijke en plantaardige producten in Noord-Ierse havens – belangrijk, gezien de strenge regels daarvoor op de EU-consumentenmarkt. Al begin dit jaar hadden EU-controleurs inzage moeten krijgen in Britse datasystemen die het transport registreren van die producten tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland. Maar dat hebben ze nog steeds niet, ook al had Londen ruim anderhalf jaar de tijd om zich daarop voor te bereiden.

“Dit is helemaal geen politieke kwestie, maar een technische”, aldus de EU-functionaris. “Hoelang moeten we wachten voordat die elementaire dingen zijn ingevoerd? Intussen kunnen wij niet zien welke voedselproducten in Noord-Ierland blijven en welke niet.”

Brussel heeft Londen onder meer voorgesteld om tijdelijk de veterinaire EU-regels te volgen, totdat er een betere regeling komt. Daarmee zou 80 procent van Ierse-Zeecontroles direct komen te vervallen. Maar de Britten weigeren dat, met een beroep op hun soevereiniteit.

De Europese Commissie heeft naar eigen zeggen alle mogelijke vormen van flexibiliteit aangeboden, ook tijdens de laatste detailbesprekingen in december vorig jaar. Maar ook die nieuwste, door Londen aanvaarde aanpassingen zouden niet worden nageleefd. “Hoe kun je een partner in zulke omstandigheden vertrouwen?” verzucht de EU-functionaris. “Die roep om meer flexibiliteit kun je ook zien als de kennelijke bereidwilligheid van het VK om niet aan zijn internationale verplichtingen te voldoen.”

Lees ook:
Het houdt niet op, niet vanzelf: de brexit-lelijkheid

Brussel en Londen lijken elkaar te willen overtroeven in onverkwikkelijkheden. Twee verschillende grenzen spelen daarin eerder dit jaar al een hoofdrol.

Brexitstrubbelingen rond Noord-Ierse grens weer op het bordje van de leiders

De Noord-Ierse kwestie blijft onopgelost. De premiers van het Verenigd Koninkrijk en Ierland staken vorige maand de koppen bij elkaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden