Brexit

Londen houdt deur naar Europa op een kier: ‘De bal ligt bij de EU’

De Britse minister Michael Gove, zondag in de BBC-studio: ‘De deur staat op een kier als de EU van standpunten verandert’.Beeld AFP

Maandag voeren de brexit-hoofdonderhandelaars overleg over de toekomst van hun overleg. Dat is nog steeds niet helemaal voorbij, al blijven Brussel en Londen elkaar eindeloos de bal toespelen.

Het brexit-overleg leek vrijdag morsdood, maar maandag zou dat weer helemaal anders kunnen zijn. “De deur staat op een kier als de EU van standpunt verandert”, zei  de Britse minister Michael Gove zondag op de BBC-televisie.

Vrijdag zei premier Boris Johnson al dat hij ‘bereid is te luisteren’ als het EU-onderhandelingsteam van Michel Barnier met een ‘fundamenteel andere benadering’ komt. Johnson gaf daarmee maar half gevolg aan zijn eerdere dreigement dat zijn onderhandelaars definitief zouden weglopen van tafel als er op 15 oktober geen akkoord lag.

Barnier zou maandag naar Londen komen voor een geplande overlegronde en ook na de tegenslagen van eind vorige week leek hij vastbesloten door te gaan met de onderhandelingen. Maar zijn Britse evenknie David Frost gaf de Fransman vlak voor het weekeinde te kennen dat hij zich de treinreis kon besparen. Wel overleggen de twee maandagmiddag telefonisch ‘over de structuur van de onderhandelingen’, aldus Barniers woordvoerder. Die formulering duidt erop dat de EU nog steeds gelooft in het overleg en in een akkoord.

De vijf Britse bisschoppen van de Anglicaanse kerk hebben zich in een brief fel gekeerd tegen het brexitbeleid van premier Johnson. In een uitzonderlijk politieke boodschap veroordelen ze een wetsvoorstel waarmee de premier akkoorden met de EU wil omzeilen over de positie van Noord-Ierland na brexit. Noord-Ierland zou voorlopig in veel handelskwesties onder de hoede van de EU blijven. De Britse regering legde zich daar eerder bij neer, maar Johnson heeft zich bedacht. De geestelijken, onder leiding van de aartsbisschop van Canterbury Justin Welby, hekelen de wet als “een botte maatregel die een rampzalig precedent schept” en het aanzien van het land in heel de wereld ondermijnt.

Eerder deze maand schatte een optimistische Gove de kans op een akkoord over de toekomstige relaties met de EU op 66 procent. Op de vraag wat zijn prognose nu is, antwoordde Gove ‘minder’ – maar niet nul. Daaruit kan de EU dus opmaken dat er nog steeds hoop is op het voorkomen van een no-dealbrexit op 1 januari, als het Verenigd Koninkrijk daadwerkelijk de interne EU-markt en de douane-unie verlaat.

‘De bal ligt bij de EU’

“De bal ligt bij de EU”, aldus Gove, waarmee Brussel en Londen inmiddels in een imposant lange rally elkaar de bal aan het toespelen zijn. Ook de EU vindt namelijk dat de Britten hun onwrikbare standpunten moeten veranderen op de drie probleemdossiers: visserij, eerlijke concurrentie en toekomstig toezicht op naleving van de afspraken. De EU vindt het onterecht dat het VK volledige toegang blijft eisen tot de interne markt zonder de bijbehorende spelregels te willen volgen.

Een no-dealbrexit is niet de gewenste uitkomst voor Gove, schreef hij in een opiniestuk in de Sunday Times. “Maar als we moeten kiezen tussen regelingen die onze handen voor onbepaalde tijd binden, of die waarmee we onze eigen toekomst kunnen vormgeven, dat is dat geen moeilijke keuze. Vertrekken op Australische voorwaarden is een uitkomst waarop we steeds beter voorbereid zijn.”

Die ‘Australische voorwaarden’ zijn een Londens brexit-eufemisme voor een ‘no deal’, want de EU heeft helemaal geen handelsakkoord met Australië. “Je kunt ze net zo goed Mongolische of Afghaanse voorwaarden noemen”, aldus BBC-interviewer Andrew Marr tegen Gove.

Intussen hebben ruim zeventig Britse brancheverenigingen, die samen zeven miljoen werknemers vertegenwoordigen, de noodklok geluid over de economische gevolgen van een no-dealbrexit. Onder meer de auto- en luchtvaartbranche, en de chemische en de farmaceutische industrie drukken de Britse regering op het hart een akkoord te sluiten met de EU.

Lees ook:
Brussel en Londen lopen vast in een ‘surplace’

De Britse premier Johnson zegt dat zijn land zich voorbereidt op een no-dealbrexit, maar trekt de stekker ook weer niet helemaal uit het handelsoverleg met de EU. Brussel reageert laconiek.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden