AnalyseVerenigd Koninkrijk

Liz Truss is nog Brits premier, maar haar economische ideeën staan al bij het vuilnis

Liz Truss bij een persconferentie op Downing Street.  Beeld AP
Liz Truss bij een persconferentie op Downing Street.Beeld AP

De politieke chaos in Groot-Brittannië is nog lang niet voorbij. Praktisch alle economische plannen en beloftes van premier Liz Truss lijken op de schop te gaan.

Niels Posthumus

Wie is er op het moment eigenlijk de baas binnen de regering van premier Liz Truss? Die vraag stellen veel Britten zich sinds het ontslag van haar minister van financiën Kwasi Kwarteng afgelopen vrijdag en het aantreden van diens opvolger Jeremy Hunt. Want kort samengevat zegt Hunt het financieel helemaal anders te willen gaan doen. Van de radicaal neoliberale economische plannen van Truss – ‘Trussonomics’ in de volksmond – blijft zo goed als zeker weinig over.

Hunt zelf benadrukt dat Truss nog altijd de leiding heeft. Maar hij steunde haar afgelopen zomer niet tijdens haar campagne voor het premierschap. Hunt schaarde zich openlijk achter Truss’ opponent Rishi Sunak. Met zijn aanstelling als nieuwe minister van financiën, noodzakelijk om de paniek op financiële markten te beteugelen, lijkt er dus wel degelijk spanning te ontstaan binnen de Britse regering. Het voedt het gevaar dat de politieke chaos, die nu al weken bijna alle aandacht in het land opslokt, nog niet voorbij is. En intussen gaat het in het debat nog maar zelden over dringende internationale kwesties als de oorlog in Oekraïne en de Britse relatie met de Europese Unie.

De nieuwe minister Hunt gaat belastingen zelfs verhogen

Hunt waarschuwt voor moeilijke en pijnlijke politieke keuzes, nadat zijn voorganger Kwarteng dacht dat zijn tientallen miljarden kostende belastingverlagingen en steunpakketten te financieren zouden zijn via extra leningen. Het bleek een politieke blunder van jewelste. “De belastingen zullen niet zoveel dalen als mensen hoopten, en sommige belastingen zullen zelfs moeten stijgen”, gaf Hunt zaterdag toe tegen Sky News. Ook kondigde hij aan op zoek te gaan naar manieren om te bezuinigen. Al voegde hij daar zondag tegen de BBC aan toe dat de regering zal proberen ‘barmhartig’ te zijn.

Trussonomics leidden de afgelopen weken tot reusachtige onrust op de financiële markten. Het kostte Kwarteng vrijdag na slechts 38 dagen de kop als minister. Tegen die tijd had hij zelf al zijn meest controversiële maatregel geschrapt: het idee om de hoogste belastingschijf voor Britten met een inkomen boven de 170.000 euro af te schaffen. Vlak na zijn aftreden werd bekend dat ook zijn plan om de bedrijfsbelasting niet te verhogen overboord gaat. Hunt laat die geplande verhoging toch doorgaan.

De nieuwe Britse minister van financiën Jeremy Hunt gooit de neoliberale economische plannen van premier Liz Truss grotendeels overboord. Afgelopen zomer steunde hij nog Truss’ tegenstrever Rishi Sunak in de strijd om het premierschap. Beeld Getty Images
De nieuwe Britse minister van financiën Jeremy Hunt gooit de neoliberale economische plannen van premier Liz Truss grotendeels overboord. Afgelopen zomer steunde hij nog Truss’ tegenstrever Rishi Sunak in de strijd om het premierschap.Beeld Getty Images

Truss moet afscheid nemen van haar diepste overtuigingen

The Sunday Times berichtte dit weekend bovendien, op basis van bronnen binnen de regering, dat zelfs het plan om de laagste belastingschaal met 1 procentpunt te verlagen waarschijnlijk een jaar wordt uitgesteld. Alleen zo kan Hunt, in combinatie met bezuinigingen, genoeg geld verzamelen om het gat op de begroting te dichten dat Kwarteng ondanks zijn ultrakorte tijd als minister achterliet.

Natuurlijk, Truss is officieel nog premier. Maar haar regering gaat nu beleid voeren dat haaks staat op haar campagnebeloftes. Ja, op haar diepgewortelde politieke overtuigingen zelfs. Truss en Kwarteng waren er oprecht van overtuigd dat deregulering en belastingverlaging de snelste weg zouden vormen naar economische groei. In 2012 publiceerden de twee, samen met enkele andere Conservatieven, het boek Britannia Unchained. Daarin zetten zij toen al de ideologische basis uiteen voor hun beleid, dat de afgelopen veertig dagen zo desastreus uitpakte.

Lees ook:

Britse minister van financiën Kwasi Kwarteng ontslagen, Jeremy Hunt volgt hem op

De Britse premier Liz Truss heeft minister van financiën Kwasi Kwarteng ontslagen. Hij stond onder zware druk vanwege omstreden belastingplannen. Jeremy Hunt volgt hem op.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden