Australië

Linkse en rechtse politici ruziën over de oorzaak van de Australische bosbranden

Brandweerlieden kijken naar de naderende vuurzee in Kurrajong Heights.Beeld EPA

De bosbranden in Australië zorgen niet alleen voor overlast, ook de politiek wordt door het vuur uit elkaar gedreven. 

Bijna iedereen is het erover eens dat de bosbranden in het oosten van Australië dit jaar heviger zijn dan normaal en meer problemen veroorzaken dan voorgaande jaren. Maar eensgezindheid vinden over de bron van deze ellende is moeilijker. Net als in Nederland ligt klimaatverandering gevoelig en is het heftige vuurseizoen uitgegroeid tot een politiek gevoelige discussie.

De rechts-conservatieve premier van Australië Scott Morrison weigert klimaatverandering en de extreme weercondities te erkennen als de voornaamste oorzaak van de branden. Morrison geeft ook duidelijk aan het klimaatbeleid niet aan te scherpen. Dat zei hij deze maand nadat hij vroegtijdig was teruggekeerd van een familievakantie op Hawaii. Hij kreeg veel kritiek op het reisje omdat de trip precies samenviel met de ergste branden.

Bosbranden zijn zo oud als Australië zelf, zeggen politici en opiniemakers aan de rechterkant van het politieke spectrum. Zij noemen de bosbranden onderdeel van een natuurlijke cyclus die bij het land hoort. Tegelijk wijzen rechtse politici met een beschuldigende vinger naar The Greens. De milieupartij zou met strengere regels een belangrijke vuurbestrijdingstechniek hebben bemoeilijkt: het preventief branden.

Rechtse politici: preventief branden is de oorzaak

Preventief wegbranden van stukken bos is in Australië al decennialang de belangrijkste methode om het brandgevaar te bestrijden. Met gecontroleerd vuur verwijderen experts de laag bestaande uit dode bladeren en dorre takken. Deze droge biomassa vormt brandstof voor bosbranden. Met preventieve branden kan de hoeveelheid en samenstelling van die brandstof tijdelijk worden gereduceerd.

De rechtse politici beweren dat niet klimaatverandering, maar een gebrek aan preventief branden de oorzaak is van de bosbranden. Maar naar nu blijkt zijn er het afgelopen jaar zelfs iets méér hectares preventief verbrand dan de doelstelling in New South Wales – de staat waar de branden erger zijn dan ooit tevoren.

Een half afgebrand bord bij de plaats Bilpin, 70 kilometer ten westen van Sydney.Beeld AFP

Het is dus populistisch en ongegrond om de bosbranden toe te schrijven aan strenger beleid of minder preventieve branden, is het antwoord van politici op de linkerflank. Zij zien klimaatverandering als belangrijkste oorzaak van de branden en stellen structurele oplossingen voor. Onder andere het verlagen van CO2-emissie in Australië zoals vastgelegd in het Akkoord van Parijs.

Een langer vuurseizoen

Ondertussen proberen toonaangevende Australische onderzoekers en wetenschappelijke instituten hun resultaten onder de aandacht te brengen. Het Centre for Environmental Risk Management of Bushfires (CERMB) ziet dat hogere temperaturen en droogte als gevolg van klimaatverandering zorgen voor een langer vuurseizoen.

Klimaatverandering brengt ook de effectiviteit van preventief branden in gevaar. De aanhoudende droogte en warmte beïnvloeden de momenten waarop gecontroleerde branden kunnen worden uitgevoerd, vertelt Matthias Boer, professor aan het Hawkesbury Institute for the Environment van de Western Sydney University. Want door extreme weersomstandigheden is het vaak te nat of te droog om veilig en effectief stukken bos af te branden: het is eenvoudigweg niet mogelijk.

Bosgebieden van miljoenen hectares

“Australië is wereldwijd leider op het gebied van preventief branden. Zowel om mensen en huizen veilig te stellen als om biodiversiteit te waarborgen”, zegt Boer. “Het probleem is dat de gunstige voorwaarden die we nodig hebben voor preventieve branden er slechts een gelimiteerd aantal dagen per jaar zijn. En dat beperkt het formaat van het gebied waar dit beheer kan worden uitgevoerd.”

Dat betekent weinig goeds voor de toekomst. Boer legt uit dat de effectiviteit van preventief branden in de toekomst zeer waarschijnlijk alleen maar minder wordt. Hij wijst op de enorme oppervlakte van het continent. “We hebben het over bosgebieden van miljoenen hectares. Stel dat je 5 procent bos wil behandelen met preventief branden, dan zijn er vele dagen nodig om dat uit te voeren. Preventief branden helpt niet meer bij het terugschroeven van het aantal branden of het formaat daarvan als de door klimaatverandering ingezette droogte in bosrijke gebieden doorzet.”

Lees ook:

Duizenden koala’s omgekomen bij bosbranden in Australië

In de Australische deelstaat New South Wales (NSW) zijn meer dan 8000 koala’s gestorven door de aanhoudende bosbranden, meldt SBS News. Het gaat om zo’n 30 procent van het totaal aantal koalaberen in de deelstaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden