Tv Dozjd

Letland verbiedt voornaamste Russische oppositie-tv

De Russische onafhankelijke tv-zender TV Rain zendt ook uit vanuit het Init-gebouw van DPG-media in Amsterdam. Beeld Joris van Gennip
De Russische onafhankelijke tv-zender TV Rain zendt ook uit vanuit het Init-gebouw van DPG-media in Amsterdam.Beeld Joris van Gennip

Letland heeft de Russische oppositiezender TV Dozjd, die uitzendt vanuit de Baltische staat, een verbod opgelegd. Dat leidt tot onbegrip bij journalisten. ‘Die club deugt 110 procent’, zegt Moscow Times-oprichter Derk Sauer.

Eric Brassem

Nog geen vijf maanden heeft het Russische tv-station TV Dozjd (‘TV Regen’) uitgezonden vanuit Letland, nadat het was uitgeweken wegens een verbod in thuisland Rusland. Maar nu moet het ook in Letland afgelopen zijn, zo hebben de autoriteiten bepaald.

De Letse toezichthouder op de media registreerde enkele malen overtredingen van de wetgeving. Zo ontbrak de verplichte Letse ondertiteling bij een Russischtalig programma, werd het Russische leger ‘ons’ leger genoemd, en verscheen een kaart in beeld waarop de sinds 2014 geannexeerde Krim als Russisch grondgebied werd aangemerkt.

De grootste ophef ontstond vorige week, toen een presentator suggereerde dat militairen en hun familieleden een reactie konden sturen over de beroerde omstandigheden van de Russische militairen, en dat de zender zou proberen hen te helpen. De man werd ontslagen, en de zender bood excuses aan, maar niettemin stelde de Letse veiligheidsdienst een onderzoek in. De dienst concludeerde dat de zender een gevaar voor de staatsveiligheid vormt, aldus de toezichthouder die dinsdag het uitzendverbod uitvaardigde.

‘Aanslag op de vrijheid van informatie’

De zender kan beroep aantekenen. Zender-eigenaar Natalja Sindejeva beraadt zich nog op stappen. “Ik was hier niet op voorbereid”, zo reageert ze op de Russische oppositie-nieuwssite Meduza. “Ik was er zeker van dat ze dit niet zouden doen.” Journalistenorganisatie Reporters zonder Grenzen noemt de beslissing ‘een ernstige aanslag op de vrijheid van informatie’.

TV-Dozjd opereert ook vanuit Nederland. Een studio is gevestigd in het gebouw van DPG, onder meer uitgever van Trouw. Journalisten van TV Dozjd werken samen met nieuwssite Meduza en de Moscow Times, die in het zelfde gebouw huist.

‘Die club deugt’

Moscow Times-oprichter Derk Sauer staat vierkant achter de collega’s van de zender. “TV Dozjd is al jarenlang een heel belangrijke stem van de oppositie tegen Poetin. Ze hebben heel consequent tegen de oorlog bericht, daar kan geen enkele twijfel over bestaan. Die club deugt 110 procent.”

Volgens Sauer is er bij de uitglijders ‘totaal geen opzet in het spel’. “Die programmamakers zijn sinds februari op de vlucht. Ze vormen een klein team met jonge medewerkers die ver van huis, onder heel moeilijke omstandigheden, heel veel uren tv maken. Iedereen is overwerkt.”

“Er zijn een paar dingen misgegaan”, erkent Sauer. “Iemand heeft een foute kaart van Google gebruikt. En ja, die presentator heeft iets dom geformuleerd. Die man was gewend om tv-programma’s van tevoren op te nemen, en moest nu uren en uren live presenteren. Hij bedoelde het helemaal niet zo te zeggen, ik heb het programma teruggekeken en dat is heel duidelijk.”

Risico’s

Het besluit van de Letse autoriteiten staat niet helemaal op zichzelf. Het land maakte in Sovjet-tijden een decennialange, traumatische bezetting door. Spanningen met de grote Russische minderheid zijn daar een gevolg van. De Letse veiligheidsdienst VDD heeft naar eigen zeggen herhaaldelijk gewaarschuwd voor de ‘risico’s die voortkomen uit de vestiging van zogenaamde onafhankelijke omroepen’.

Maar TV Dozjd heeft zich juist in Letland gevestigd ‘op uitnodiging van de Letse regering’, zegt Sauer. “Ze hebben één keer een programma tien minuten niet ondertiteld. Tsjonge, jonge, waar gáát dit over? De essentie van het probleem is dat er grote politieke spanningen zijn in Letland, dat is overspoeld met Russische migranten. Geen wonder dat sommige Letten zich afvragen, wat moeten we met al die Russen hier?”

Lees ook:

Russische invasie in Oekraïne rijt oude wonden in Letland open

De oorlog in Oekraïne wakkert oude ressentimenten aan in Letland. De Russischtalige bevolking denkt daar anders over dan de Letstaligen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden