AnalyseSoedan

Leger Soedan behoudt de macht bij terugkeer van aangeslagen premier Hamdok

Couppleger en legerleider Abdel-Fattah al-Burhan (l) en premier Abdalla Hamdok (r) presenteren de overeenkomst waarbij Hamdok terugkeert als minister-president en de voorwaarden daarbij.  Beeld AP
Couppleger en legerleider Abdel-Fattah al-Burhan (l) en premier Abdalla Hamdok (r) presenteren de overeenkomst waarbij Hamdok terugkeert als minister-president en de voorwaarden daarbij.Beeld AP

De legertop in Soedan heeft zijn positie verstevigd door een overeenkomst te sluiten met de afgezette premier Abdalla Hamdok over zijn terugkeer als hoofd van de burgerregering.

Erik van Zwam

Opperbevelhebber en coupleider generaal Abdel-Fattah al-Burhan en een vermagerde en slecht uitziende Abdalla Hamdok verschenen zondag samen op televisie om een toelichting op een nieuwe samenwerkingsovereenkomst te geven.

Ze presenteerden een plan met als essentie dat ook het leger nog steeds staat achter de uitvoering van het Constitutionele Document dat twee jaar geleden werd getekend, na de val van dictator Omar al-Bashir. Dat voorziet in een democratiseringsproces dat in 2023 moet uitmonden in vrije verkiezingen.

Nieuwgevormde junta veroordeeld en geïsoleerd

Maar er zit wel een addertje onder het gras. Destijds werd er een breed samengestelde regering gevormd uit tal van maatschappelijke en politieke groeperingen. De regering kwam onder toezicht te staan van een Soevereine Raad, die half-om-half was samengesteld uit generaals en burgers, met legerleider Al-Burhan als voorzitter.

Al-Burhan moest deze maand het voorzitterschap, en dus de belangrijkste machtspositie in het land, overdragen aan een burger, zoals was afgesproken in het Constitutionele Document. Maar met een verwijzing naar de politieke onrust en een burgerregering die niet goed zou functioneren, pleegden de generaals op 25 oktober een staatsgreep en zetten Hamdok en zijn regering af.

Internationaal werd de nieuwgevormde junta veroordeeld en geïsoleerd. Bijna een maand lang gingen miljoenen Soedanezen de straat op uit protest tegen de coup, net als in de maanden voor de val van Bashir. De militairen zochten een uitweg en kwamen met Hamdok, die ze al die tijd onder huisarrest hadden geplaatst, op de proppen. Hamdok mag nu een interim-regering vormen bestaande uit technocraten om verkiezingen voor te bereiden en de oude staatsstructuren uit de tijd van Bashir af te breken.

Geldsluizen weer openzetten

Maar met één verschil. Hamdok kan in het vervolg geen ministers benoemen zonder goedkeuring van de militairen. En een minister kan na zijn benoeming niet zonder instemming van de militaire top opereren. Hamdok probeert met dit compromis het bloedvergieten door het leger bij het neerslaan van de protesten te beëindigen. Sinds de staatsgreep zijn al zeker 40 demonstranten gedood.

De nieuwe overeenkomst met de legertop zou volgens hem de verworvenheden van de laatste twee jaar niet ongedaan maken. Hij doelt daarmee op de economische verbeteringen in het land. De terugkeer van Hamdok kan de geldsluizen weer openzetten. De Verenigde Staten beloofden eerder 700 miljoen dollar steun, die na de staatsgreep werd bevroren. De buitenlandse schuld van Soedan, van 56 miljard dollar, zou met hulp van het IMF worden verlicht, maar ook die steun werd stopgezet na de coup.

Demonstranten keren zich tegen de deal

De Verenigde Staten, de Europese Unie en de Verenigde Naties reageren gematigd positief op de terugkeer van Hamdok als regeringsleider. Maar in Soedan wordt woedend gereageerd op de stap van Hamdok, die erg populair was. De Beweging voor Vrijheid en Democratie (FCC), die bestaat uit tal van maatschappelijke groeperingen en die deelnam aan de vorige regering en de Soevereine Raad, verwerpt de nieuwe samenwerking tussen de legerleiding en Hamdok. De FCC en de grootste politieke partijen willen dat de coupplegers achter de tralies belanden en worden vervolgd.

Ook demonstranten op straat keren zich tegen de deal, die de militaire coupplegers de meeste macht geeft. De volksopstand is met de terugkeer van Hamdok nog niet voorbij.

Lees ook:

In Soedan gaan ze door met staken en demonstreren totdat het leger verdwijnt.

Het is stilte voor de storm in Soedan. Zaterdag vindt de ‘Mars der Miljoenen’ plaats als protest tegen de coup door het leger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden