Vluchtelingenkamp

Langs de vangrail zoeken de bewoners van kamp Moria nu een slaapplek

Migranten slapen op de weg vlakbij het afgebrande kamp Moria op het eiland Lesbos.Beeld AP

Hulp is onderweg voor de bewoners van het afgebrande kamp Moria, beloofde Athene donderdag. Maar hoe de duizenden mensen precies worden opgevangen is nog onduidelijk. 

Op twee afgezette straten improviseerden donderdagavond opnieuw duizenden mensen zo goed en zo kwaad als het ging een slaapplekje langs de weg of tegen de vangrail. Een dak boven het hoofd zullen veel bewoners van het afgebrande kamp Moria nog wel even ontberen, vreest Caroline Willemen van Artsen zonder Grenzen. “Mogelijk zullen ook komende dagen mensen nog onder de blote hemel moeten slapen met wat ze kunnen vinden. Gelukkig is het nog geen herfst of winter.”

Donderdag beloofden de Griekse autoriteiten families en kwetsbare groepen in een speciaal aangewezen gebied op te zullen vangen. Ook kondigden ze de komst van twee marineschepen en een veerboot aan waarop mensen opgevangen kunnen worden. Een groep van zo’n vierhonderd onbegeleide minderjarigen is inmiddels naar het vasteland overgebracht. “Dat er eerst een dergelijk drama nodig was om ze van het eiland af te krijgen is verbijsterend”, zegt Willemen telefonisch vanuit Lesbos.

Het herbouwen van Moria, dat wil niemand

Hoe de opvang er precies voor de duizenden anderen uit gaat zien is nog onduidelijk. “Daar zitten oudere mensen tussen, en heel veel kinderen; 40 procent van de bewoners van Moria is minderjarig. Zij spelen nu tussen de asresten rondom het kamp.” Een alternatieve opvanglocatie op Lesbos vinden is lastig. De lokale bewoners willen niet dat er een nieuw terrein wordt aangewezen om tenten op te plaatsen. “De onderhandelingen daarover tussen het Griekse ministerie van migratie en de lokale autoriteiten op Lesbos lijken nogal vast te lopen, heb ik begrepen.”

De eilandbewoners klagen al jaren dat ze vanuit Athene en de rest van Europa te weinig worden gesteund bij het bieden van onderdak aan migranten en vluchtelingen. Donderdag probeerde een groep door middel van een blokkade te voorkomen dat Moria opnieuw zal worden opgebouwd. Ook Willemen ziet niets in het herbouwen van Moria of het uit de grond stampen van een soortgelijk kamp. “De gebeurtenissen van deze week hebben duidelijk genoeg gemaakt dat dat geen oplossing is. Alles wat in dezelfde stijl als Moria wordt gebouwd, zal ten onder gaan.”

Veel om op te bouwen is er overigens niet. Na een tweede brand donderdag staan alleen de hekken rondom het kamp nog overeind, vertelt Yousif al-Shewaili. De Iraakse fotograaf die een jaar in Moria verbleef en nu elders op Lesbos woont legt de gebeurtenissen met zijn camera zo goed mogelijk vast. Op zijn instagramaccount plaatst hij foto’s van de dikke rookwolken boven het eiland en van kinderen die op een kluitje langs de kant van de weg zitten. “De mensen hebben last van de rook en ’s nachts van de kou. Lang niet iedereen heeft een deken om onder te slapen. Bovendien zijn mensen bang om het coronavirus op te lopen.”

‘Te laat en te weinig’

De 35 mensen die in het kamp geïsoleerd waren omdat ze besmet zijn met het coronavirus, zijn na de brand nog niet allemaal teruggevonden door de Griekse gezondheidsautoriteiten. En dat baart ook Willemen zorgen. “We hebben vastgesteld dat ruim tweehonderd mensen grote risico’s lopen als ze het virus krijgen, vanwege hun leeftijd of ziektes die ze onder de leden hebben. Terwijl ze eigenlijk beschermd moeten worden tegen het virus, lopen ze nu ook tussen de duizenden anderen rond.”

De mensen die al-Shewaili spreekt willen niet terug naar Moria. “Ze zeggen dat ze naar het vasteland willen.” Maar dat zal niet gebeuren maakte een woordvoerder van de Griekse regering, Stelios Petsas, donderdag duidelijk. Volgens hem zijn de branden opzettelijk door de bewoners van het kamp aangestoken. “Ze dachten dat als ze Moria in de fik zouden steken, het eiland konden verlaten. We vertellen hen dat ze dat niet hebben begrepen; ze zullen niet vanwege de brand kunnen vertrekken.”

Of de bewoners het hebben aangestoken of niet, de verantwoordelijkheid van de brand ligt bij het  inhumane migratiebeleid, vindt Willemen. “Als ik die Europese leiders nu hun steun hoor uitdrukken en zeggen dat hun gedachten bij de mensen in Moria zijn, kan ik alleen maar denken ‘te laat en te weinig’. Als zij zich echt zorgen hadden gemaakt over de leefomstandigheden van de mensen hier, dan had daar iets aan gedaan kunnen worden en dan was deze brand er waarschijnlijk nooit geweest.”

Lees ook:
Moria toont pijnlijk aan hoe de EU faalt om een effectief én humaan migratiebeleid te voeren

De Europese Commissie worstelt al het hele jaar met nieuwe voorstellen. Die komen eind deze maand en moeten de kakofonie van verschillende ideeën over asiel en migratie met elkaar zien te verenigen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden