De Megastad Ilona Eveleens

Laat me in vredesnaam weer belasting betalen

Een norse vrouwenstem aan de telefoon vraagt of ik Ilona Eveleens ben. Na bevestiging wordt me op afgemeten toon gevraagd waarom ik dit jaar nog geen belasting heb betaald. Ik vertel de vrouw van de belastingdienst, KRA, dat uit de aangifte die de accountant indiende, blijkt dat ik vorig jaar onvoldoende verdiende om al mijn kosten te dekken. 

Dat kan volgens haar niet, omdat ik al meer dan twintig jaar belasting betaal.

Geduldig leg ik haar uit dat freelancejournalisten voor hun inkomen afhankelijk zijn van nieuwsontwikkelingen in de eigen regio en het aanbod elders uit de wereld. Ze wil of kan het niet begrijpen en daarom beloof ik dat de accountant haar zal bellen. Die rapporteert later dat hij ruzie kreeg met de KRA-medewerkster over haar onbeschofte toon. Resultaat is dat we ons moeten melden op een kantoor van de belastingdienst. Hij eist evenwel schriftelijke bevestiging van KRA, die niet komt. 

Het is het tweede telefoontje van de belastingdienst dit jaar, want drie maanden geleden belde een eveneens bits klinkende KRA-medewerkster met dezelfde vraag. Ik word er onrustig van, maar de accountant verzekert me dat ik niet de enige ben. Een hele reeks van zijn klanten kreeg dergelijke telefoontjes. Hij grapt dat ik me gelukkig mag prijzen, want miljoenen Kenianen moesten het doen met een massaal verstuurd sms-bericht waarin KRA met gevangenisstraffen dreigde als mensen geen belastingaangifte deden.

De belastingdienst heeft de jacht geopend onder druk van de Keniaanse overheid. Die heeft enorme staatsschulden opgebouwd door grootschalige infrastructuurprojecten die geld vereisen dat er niet is. KRA heeft het er moeilijk mee, want maar liefst 90 procent van de geregistreerde bedrijven blijkt dit jaar geen vennootschapsbelasting te hebben betaald. Te massaal voor belastingontduiking, eerder een teken dat ze geen winst maakten. 

Ook burgers worstelen met de huidige economische omstandigheden. Ze consumeren steeds minder, omdat prijzen blijven stijgen door hoge btw en accijnzen. Het dagelijks leven in Kenia is duur geworden, vooral in Nairobi. 

Het sms’je van KRA bracht grote onrust, vooral in de vele lage-inkomenswijken en sloppenwijken van Nairobi. Mensen daar, meestal zonder vaste baan, gingen er altijd van uit dat ze te arm waren om zich te melden bij KRA. De sms zorgde ook voor lichte paniek onder het personeel van de vijf huizen op het terrein waar ik woon. Huishoudelijk personeel of nachtwakers behoren tot de laagst betaalden en ze waren verbaasd dat elke Keniaan jonger dan 65 jaar aangifte moet doen. Of ze moeten betalen of niet, KRA wil iedere werkende burger geregistreerd hebben. 

Mijn hulp in de huishouding kreeg als kind polio. Hij kan weliswaar werken maar in een langzamer tempo. Mensen met een lichamelijk beperking hoeven geen belasting te betalen, maar toch nam hij een dag vrij om in de rij te gaan staan bij het KRA-kantoor. Tot zijn opluchting werd daar bevestigd dat hij geen aangifte hoefde te doen. 

Ook ik zal opgelucht zijn als ik volgend jaar weer belasting moet betalen. Een gezondere financiële situatie is welkom, maar vooral wil ik af van die dreigende telefoontjes van de belastingdienst.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden