Congo

Krijgsheer Ntabo Ntaberi krijgt levenslang voor oorlogsmisdaden

Ntabo Ntaberi in 2011. De Congolese krijgsheer is schuldig bevonden aan onder meer massamoord en massaverkrachting.   Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Ntabo Ntaberi in 2011. De Congolese krijgsheer is schuldig bevonden aan onder meer massamoord en massaverkrachting.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Rebellencommandant Ntaberi moet de rest van zijn leven de cel in vanwege misdaden in Oost-Congo.

Een militair strafhof in de Democratische Republiek Congo heeft oud-militieleider Ntabo Ntaberi veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf wegens misdaden tegen de mensheid. De krijgsheer, beter bekend onder de naam Sheka, werd schuldig bevonden aan massamoord, massaverkrachting, het houden van seks-slaven en het rekruteren van kinderen van jonger dan vijftien jaar in zijn leger.

Sheka was een oprichter, en lange tijd één van de leiders van de militante beweging Nduma Defense of Congo (NDC). Die groepering is actief in het oosten van het land, in de regio Noord-Kivu aan de grens met Oeganda en Rwanda. Ze werd ogenschijnlijk opgericht om dorpen te beschermen tegen Rwandese rebellen, maar maakte vele slachtoffers. De NDC wordt door de VN-Veiligheidsraad beschuldigd van verschillende misdaden, waaronder plunderingen, seksueel geweld en het rekruteren van kindsoldaten.

In 2010, een jaar na de oprichting van het NDC, overzag Sheka de massale verkrachting van zo’n vierhonderd mannen, vrouwen en kinderen in de plaats Walikale. Volgens hem waren de verkrachtingen een vergeldingsactie; de slachtoffers zouden hebben samengewerkt met het Congolese leger. Het incident duurde meerdere dagen. In die periode zijn ook zo’n driehonderd mensen vermoord en vonden meerdere grootschalige plunderingen plaats.

In 2011 werd Sheka op de sanctielijst van de VN-Veiligheidsraad gezet en in datzelfde jaar werd een arrestatiebevel voor hem uitgevaardigd in Congo. Toch wist hij nog enkele jaren uit handen van de autoriteiten te blijven. Pas in 2017 gaf hij zich over aan militairen van een VN-vredesmissie.

Het proces tegen Sheka duurde ruim twee jaar. Gedurende die periode hebben er maar liefst 178 slachtoffers tegen hem getuigd. Tegelijkertijd met Sheka werden ook drie anderen veroordeeld; een van hen was een commandant van een andere militie die in Noord-Kivu actief is. Ook hij kreeg levenslang.

‘Een sterk signaal’

De Verenigde Naties reageerden verheugd op Sheka’s veroordeling. “Dit biedt hoop aan het volk van de Democratische Republiek Congo”, zei Leila Zerrougui, die de VN-vredesmissie in het land leidt. Een woordvoerder namens de slachtoffers sprak van ‘een sterk signaal richting andere krijgsheren’.

“In Congo zijn de afgelopen vijftien jaar wel honderden processen geweest tegen allerlei figuren, maar Sheka is een oorlogsmisdadiger van de buitencategorie”, aldus onderzoeker Thijs Bouwknegt van het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Hij spreekt van een zege voor de internationale mensenrechtenbeweging. “Aan deze zaak werkten grote mensenrechtenorganisaties bijzonder goed mee. Niet alleen bij de aanklacht zelf, maar ook bij het doen van onderzoek, het horen van getuigen en het bijstaan van slachtoffers.”

Sinds het einde van de Congolese burgeroorlog in 2003 is het altijd onrustig gebleven in het oosten van het land. Meerdere milities voeren er strijd tegen elkaar en tegen de Congolese overheid. Hoewel de NDC niet meer actief is, bestaat er nog steeds een afsplitsing van de groepering onder de naam NDC-Renouveau, de ‘gerenoveerde’ NDC.

Lees ook:

De vrijlating van ex-krijgsheer Bemba is wéér een dreun voor het Strafhof

De vrijspraak van voormalig krijgsheer Bemba ondermijnt het Internationaal Strafhof nog verder. ‘Het kan zich beter richten op kleinere zaken.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden