Rusland

Kremlin weet zich nauwelijks raad met duizenden betogers in het verre oosten

Chabarovsk moet niets van de bemoeienis van president Poetin hebben. Duizenden demonstreerden dit weekend weer tegen de arrestatie van gouverneur Sergej Foergal. Beeld AP

Het mag gerust een unicum heten in Rusland: duizenden demonstranten die keer op keer de straat op gaan om te protesteren tegen de politiek van het Kremlin, terwijl de politie werkeloos toekijkt. Het gebeurt nu al twee weken in Chabarovsk, hoofdstad van de gelijknamige regio in het Russische Verre Oosten. 

Zaterdag demonstreerden opnieuw tienduizenden mensen in het centrum van de stad, in weerwil van een demonstratieverbod dat al geldt sinds het begin van de coronapandemie. Het was een van de grootste betogingen hier ooit gehouden.

Aanleiding is de arrestatie van de populaire gouverneur Sergej Foergal (50). Hij werd op grove wijze in de boeien geslagen en overgevlogen naar Moskou, op verdenking van betrokkenheid bij enkele moorden vijftien jaar geleden. De bevolking reageerde als door een wesp gestoken. De twee jaar geleden gekozen Foergal werd breed gewaardeerd om zijn openheid en bereidwilligheid met de bewoners in dialoog te treden. In Chabarovsk stond hij te boek als ‘gouverneur van het volk’. 

Of Foergal uiteindelijk schuldig is of niet, dat is voor de betogers van secundair belang. Vijftien jaar geleden zat Foergal nog in zaken, en in die tijd was ondernemen een riskante bezigheid met schimmige kanten. Veel demonstranten in Chabarovsk vinden het op zijn minst verdacht dat de beschuldiging nu pas wordt uitgesproken, terwijl Foergal al twee jaar gouverneur is en eerder voor de gedoogde oppositiepartij LDPR lid van het Russische parlement was. Een van de eisen van de demonstranten is dat Foergal een eerlijk proces moet krijgen in Chabarovsk en niet in Moskou.

Het verre Kremlin

Chabarovsk ligt 6000 kilometer ten oosten van de Russische hoofdstad, dezelfde afstand die Amsterdam scheidt van Washington of Nairobi. Traditioneel is men hier meer gericht op buurlanden in het Verre Oosten als China, Japan en Zuid-Korea dan op Moskou. Het idee dat het verre Kremlin beslist wie hier de scepter zwaait is voor de meeste inwoners onverdraaglijk.

Foergal had vanaf zijn aantreden een stroeve relatie met de centrale macht. Hij won in 2018 met glans de tweede ronde van de gouverneursverkiezingen en haalde daarmee een vette streep door de rekening van Moskou. Foergal had eerder toegezegd zich te zullen terugtrekken, zodat de kandidaat van het Kremlin – de zittende gouverneur – zonder problemen zou winnen. Maar Foergal kwam terug op zijn woord, schond de afspraak en bleef in de race. Het Kremlin vatte dat op als verraad.

Moskou weet zich duidelijk niet goed raad met de protesten, waarvan het einde nog niet in zicht is. De inzet van de oproerpolitie, in de hoofdstad Moskou een beproefd middel, kan hier averechts werken. “De autoriteiten zijn niet voorbereid op verrassingen”, concludeert politicologe Lilia Sjevtsova op Facebook. Inmiddels heeft Poetin een partijgenoot van Foergal benoemd tot waarnemend gouverneur, maar dat lijkt eerder olie op het vuur. Demonstranten in Chabarovsk zijn verbolgen dat de Kremlingezant, Michail Degtjarjov, de straatprotesten mijdt en bagatelliseert. 

Ook in Wit-Rusland onrust

De Russische televisie zwijgt intussen in alle talen over de gebeurtenissen in het Verre Oosten. Slechts fragmentarisch zijn beelden getoond van enkele betogers, die volgens het begeleidend commentaar zijn opgeruid vanuit het buitenland.

Ook verzwegen worden de niet minder opmerkelijke ontwikkelingen aan het andere eind van het voormalige Sovjetrijk, in Wit-Rusland. Daar zijn iedere dag duizenden mensen op de been om te luisteren naar de campagnetoespraken van de grootste rivaal, Svetlana Tichanovskajavan van de al 26 jaar zittende president Aleksandr Loekasjenko in de aankomende presidentsverkiezingen van 9 augustus. De roep om het vertrek van Loekasjenko klinkt steeds luider. Zowel de Wit-Russische als de Russische televisie negeert de ongekend brede protestbeweging volkomen.

Lees ook:

De onderdrukking in Rusland neemt een vlucht. ‘Het is echt griezelig dit keer’.

Sinds 1 juli, de dag dat Rusland voor een nieuwe grondwet stemde die Poetin de kans geeft om tot 2036 president te blijven, neemt de onderdrukking toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden