Himalaya

Kou lijkt voorlopig uit de lucht in de bergen tussen China en India

De Indiase minister van buitenlandse zaken Subrahmanyam Jaishankar (links) en zijn Chinese collega Wang Yi ontmoetten elkaar vrijdag in Moskou. Beeld AP

Een dreigend grensconflict tussen China en India lijkt voorlopig gesmoord. De twee landen willen hun geschil na bijna zestig jaar bijleggen. 

Met stokken en stenen gingen de militairen elkaar te lijf, hoog in de bergen van de Himalaya. Bij een schermutseling op de grens van China en India in juni in de Galwanvallei kwamen twintig militairen om het leven. Dat waren voor zover bekend Indiërs, onduidelijk is of er ook Chinese slachtoffers vielen. Onscherpe beelden doken pas later op.

Het duwen en trekken door de militairen op grote hoogte in besneeuwd berggebied ziet er wat onbeholpen uit, niet direct als een bedreiging voor de vrede in de regio. Toch gaat het hier om een conflict tussen twee Aziatische grootmachten dat gemakkelijk op een oorlog uit had kunnen lopen. Dat gevaar lijkt nu voorlopig bezworen.

De beelden die vrijdag in Moskou werden gemaakt, ogen veel vriendelijker. De ministers van buitenlandse zaken van de twee landen, Subrahmanyam Jaishankar en Wang Yi, zwaaien (de Chinees Wang) en buigen (de Indiër Jaishankar) naar de camera’s. Ze hebben zojuist een akkoord gesloten in Moskou, waar ze een ontmoeting hadden met de Shanghai Samenwerkingsorganisatie, een groep van Aziatische landen.

Belofte de vrede en rust te bewaren

Jaishankar en Wang spraken af dat hun militairen afstand van elkaar houden om te voorkomen dat er nieuwe conflicten ontstaan langs de circa 3500 kilometer langer grens. “De huidige situatie in het grensgebied is niet in het belang van beide kanten”, schrijven zij in een gezamenlijke verklaring. Ze beloven de vrede en rust te bewaren en af te zien van acties die tot escalatie kunnen leiden.

De afgelopen maanden leek de situatie ieder moment uit de hand te kunnen lopen, de vechtpartij in juni was zeker niet de enige confrontatie. Experts betwijfelen of de beelden die afgelopen week opdoken wel van het fatale treffen in juni zijn. Bovendien zijn er waarschuwingsschoten afgevuurd, onduidelijk is door wie. Als een van de schoten raak was geweest, had dit zo kunnen leiden tot een gewapend treffen tussen de tienduizenden militairen die aan beide zijden gelegerd zijn.

In 1962 kwam het echt tot zo’n grensoorlog tussen China en India, hoog in de bergen van de regio Ladakh. China behaalde toen een snelle overwinning en sindsdien bleef de situatie gespannen rond de demarcatielijn in dat gebied. Na die oorlog spraken China en India af dat de militairen in de regio niet gewapend mochten zijn. Dat zou een nieuwe confrontatie moeten voorkomen, maar sindsdien is het dus geregeld tot vechtpartijen gekomen.

Zowel Peking als Delhi wil meer invloed in Centraal-Azië

China en India beschikken beide over kernwapens. De kans dat zij die tegen elkaar zullen inzetten lijkt heel klein, maar de onderlinge rivaliteit is groot. Want zowel Peking als Delhi wil zijn invloed in Centraal-Azië uitbreiden.

Na het broze akkoord in Moskou willen de twee landen het onderlinge vertrouwen versterken. Maar ze trekken hun troepen uit de grensregio voorlopig niet terug, dus een confrontatie blijft mogelijk. Chinese media, zoals de nationalistische krant Global Times, stoken het vuurtje ondertussen op en dreigen India met geweld als dat land zijn militairen niet terugtrekt. Ook aan Indiase kant roeren nationalistische groepen zich.

De Indiase generaal buiten dienst Vinod Bhatia verwacht lange onderhandelingen tussen de twee buurlanden. Maar Bhatia heeft goede hoop dat ze eruit komen, zegt hij tegen persbureau AP. “Er is nu de politieke wil en de aansturing om de crisis op te lossen.”

Lees ook: 

Voor het eerst in jaren vallen er doden in het Chinees-Indiase grensconflict in de Himalaya

Een dodelijk incident bij de omstreden Chinees-Indiase demarcatielijn laat zien hoe makkelijk de rivaliteit tussen de twee Aziatische kernmachten kan escaleren.

China roert zich aan de grenzen. Heeft dat iets te maken met het coronavirus?

Peking zet zijn militairen in op verschillende plaatsen aan de grenzen. Waarom gebeurt dit juist nu?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden