AfghanistanBuitenlandse evacuaties

Koortsachtig proberen landen hun burgers te evacueren – met wisselend succes

Een jonge, Afghaanse evacué is in het vliegtuig in slaap gevallen. Beeld AFP
Een jonge, Afghaanse evacué is in het vliegtuig in slaap gevallen.Beeld AFP

Westerse landen proberen met man en macht hun eigen burgers en de Afghanen die risico lopen omdat ze met hen hebben samengewerkt het land uit te krijgen. Het ene land boekt daarbij meer succes dan het andere.

Pieternel Gruppen

Zo’n achtduizend mensen zouden sinds zondag van het vliegveld in de Afghaanse hoofdstad Kaboel zijn geëvacueerd, vertrouwde een westerse veiligheidsfunctionaris persbureau Reuters toe. Maar in de chaos is het lastig zicht op de aantallen te houden. Duidelijk is in elk geval wel dat duizenden mensen nog wanhopig proberen voorbij de wegversperringen van de Taliban en Amerikaanse troepen te komen om het vliegveld te bereiken.

Frankrijk koos er eerder deze week voor zelf zo’n 350 mensen naar het vliegveld te vervoeren. Op een filmpje dat de Franse ambassadeur twitterde, is te zien hoe een konvooi van geblindeerde auto’s en bussen in het donker de ambassade verlaat. Een groep Fransen en Afghanen die in het verleden met hen samenwerkten, hadden daar eerder al hun toevlucht gezocht.

Een tocht van vijf kilometer die een eeuwigheid duurde

Speciale troepen van het Franse leger begeleidden het konvooi en werden daarbij geassisteerd door elf leden van de Raid, de elite-eenheid van de nationale politie. Daar gingen wel onderhandelingen met de Taliban aan vooraf, onthulde Raid-baas Jean-Baptiste Dulion in een uitzending van de Franse nieuwszender RTL. “We hadden geen keus”, zei hij en benadrukte dat de vijf kilometer naar het vliegveld voor de betrokkenen ‘wel een eeuwigheid leek te duren’.

Terwijl zij het land inmiddels veilig zouden hebben verlaten, is de Franse ambassadeur David Martinon op de luchthaven met een paar medewerkers achtergebleven, waar ze een kantoor bij elkaar improviseerden. Ook de Britse ambassadeur Laurie Bristow verwerkt persoonlijk op het vliegveld visum-aanvragen. Het Verenigd Koninkrijk wist tot nu toe zo’n 1200 mensen te evacueren.

“Alleen al woensdag lukte het om zevenhonderd mensen het land uit te krijgen”, zei Bristow in een persoonlijk filmpje op Twitter waarin hij de nog wachtende Britten en Afghanen die in het verleden voor hen werkten, gerust probeert te stellen. “De volgende dagen schalen we verder op.”

Boekarest bracht slecht één Roemeen in veiligheid

Onbegeleide kinderen zullen we niet evacueren, benadrukte de Britse minister van defensie Ben Wallace. Hij reageerde daarmee op een video die op sociale media circuleert. Daarop is te zien hoe een kind over een omheining van het vliegveld wordt overgeheveld naar westerse militairen aan de andere kant.

Terwijl de Britse en Franse evacuatie-operaties op stoom beginnen te komen, verloopt de evacuatie bij andere landen soms een stuk trager. Zo heeft Boekarest tot nu toe slechts één Roemeen vanuit Kaboel in veiligheid weten te brengen. Een militair vliegtuig heeft de man naar het Pakistaanse Islamabad gebracht.

“Door de ingewikkelde veiligheidsomstandigheden in Kaboel konden de andere Roemenen het vliegveld niet bereiken”, verklaarden de Roemeense autoriteiten. Ze beloofden opnieuw een Hercules-vliegtuig naar Afghanistan te sturen om de overige 33 geregistreerde Roemenen in de Afghaanse hoofdstad op te halen.

Tsjechië heeft de evacuatie al afgerond

De meeste landen hebben in elk geval al een deel van hun burgers en Afghaanse medewerkers weten te evacueren, maar nog lang niet iedereen. Zo meldde EU-buitenlandcoördinator Josep Borrell donderdag dat zo’n driehonderd Afghanen die met de EU hebben samengewerkt nog proberen weg te komen; vierhonderd van hun Afghaanse collega’s en honderd EU-stafleden zijn inmiddels wel al geëvacueerd.

En terwijl sommige landen nog koortsachtig mensen proberen te evacueren, liet de Tsjechische premier Andrej Babis donderdag weten dat zijn land de evacuatie van Tsjechen en de 170 Afghanen die voor de Tsjechische ambassade hebben gewerkt al heeft afgerond.

Lees ook:

Het eerste vliegtuig is geland: Wat weten we van de evacuatie uit Afghanistan?

Het eerste vliegtuig uit Kaboel is woensdagavond laat geland op Schiphol. Wat weten we van de evacuatie uit Afghanistan? Vijf vragen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden