EU-beleid

Klimaatplannen blijven op koers na nachtelijke onderhandelingen

De Nederlandse minister voor klimaat Rob Jetten praat in Luxemburg met zijn collega's Anna Moskwa uit Polen en Teresa Ribera uit Spanje (rechts). Beeld ANP / EPA
De Nederlandse minister voor klimaat Rob Jetten praat in Luxemburg met zijn collega's Anna Moskwa uit Polen en Teresa Ribera uit Spanje (rechts).Beeld ANP / EPA

De Europese lidstaten zijn het eens geworden over een set belangrijke maatregelen die het klimaat moeten beschermen. Eurocommissaris Timmermans is tevreden: hij kan voortgang maken, het moeilijkste is gedaan.

Romana Abels

Het toch al niet zo dunne klimaatplan van Frans Timmermans heeft er nog wat pagina’s bijgekregen, toen de ministers van klimaat en energie de plannen bespraken. Maar na een heftige onderhandelingsdag die tot in de late uurtjes doorging, werden de grote plannen woensdagochtend vroeg aanvaard. Dat was meer dan menigeen had durven hopen.

“We zitten nu echt op een traject naar klimaatneutraliteit in 2050”, zei Timmermans na afloop. De lidstaten spraken af om de benzinemotor vanaf 2035 uit productie te halen, om de luchtvaart- en de scheepvaartsectoren te belasten voor de uitstoot van broeikasgas, en ook om de uitstoot van huizen en auto’s te belasten. Ze legden zich verder vast op de aanplant van meer bossen en op het langzaam laten verdwijnen van de gratis uitstootrechten voor de industrie.

Nederland had graag nòg meer ambitie gezien, zei minister Rob Jetten achteraf. Nederland wil bijvoorbeeld in 2030 al van de benzinemotor af. Maar toch: hij is blij dat afgelopen nacht in ieder geval ‘een basis’ is gelegd voor een verduurzamingsslag van Europa die verder gaat dan waar ook ter wereld.

Reuzensprong

Andere lidstaten gebruikten grotere woorden. Wat de 27 ministers van klimaat en energie in de nacht van dinsdag op woensdag besloten, was volgens de Franse energieminister Agnès Pannier-Runacher een ‘enorme stap voorwaarts’ en volgens de Duitse Steffi Lemke zelfs een ‘reuzensprong’.

Nederlandse diplomaten toonden zich woensdagochtend ook tevreden: in alle dossiers zijn aanpassingen gedaan om lidstaten tegemoet te komen als die specifieke omstandigheden hebben, maar de uiteindelijke doelen bleven recht overeind: Europa moet in 2050 klimaatneutraal zijn en over acht jaar al 55 procent minder uitstoot van broeikasgas tonen ten opzichte van 1990.

Timmermans lanceerde de ambitieuze plannen daarvoor een jaar geleden in een pakket van dertien wetten die samen ‘Fit for 55’ heten. Destijds leek zijn idee om al in 2030 meer dan de helft te hebben teruggedrongen, te grenzen aan het onmogelijke. Het was maar zeer de vraag of alle Oost-Europese lidstaten of het grote Duitsland met zijn auto-industrie het tempo van Timmermans zouden kunnen bijbenen.

Maar tot nog toe ligt alles op koers. De wetten kregen begin deze maand groen licht van het Europees Parlement. Nu ook de lidstaten hun standpunt hebben bepaald, beginnen de onderhandelingen over een gezamenlijk standpunt. Dat zal, als het aan Timmermans ligt, ‘heel snel’ moeten gaan.

Er komen tientallen miljarden beschikbaar

“De wereld wacht niet. We moeten dit doen. We moeten leiderschap tonen”, aldus Timmermans. Hij was blij dat zich uiteindelijk tussen de ministers geen ‘geografische scheidslijn’ heeft afgetekend. “Het was niet het noordwesten versus het zuidoosten”, zei ook de Duitse minister Robert Habeck.

Het einddoel is ook gebleven dat de 27 Europese lidstaten met zijn allen 310 miljoen ton CO2 uit de atmosfeer willen halen, door het massaal planten van groen. De ambitieuze klimaatmaatregelen moeten wat de lidstaten betreft gepaard gaan met een nieuw Europees fonds van 59 miljard euro, waarmee de kosten voor gezinnen die minder te besteden hebben, worden gedekt.

Nederland heeft zijn uiterste best gedaan om het bedrag in dat fonds te verkleinen: de Europese Commissie had er aanvankelijk 72 miljard voor begroot. Duitsland, dat met zijn grote auto-industrie vooral het einde van de verbrandingsmotor vreest, wist in de eindconclusies een zin te moffelen over een eventuele toelating van synthetische brandstoffen, mocht dat in 2026 mogelijk zijn zonder CO2-uitstoot.

Het blijft de vraag in hoeverre de afspraken van dinsdagnacht overeind zullen blijven in de onderhandelingen met het Europees Parlement, die direct van start zullen gaan. Het Parlement wil dat burgers geen heffing hoeven te betalen op hun transport en huisvesting.

De onderhandelingen met het parlement moeten dit jaar nog tot een einde komen. Dan kunnen de plannen wetten worden, die in alle lidstaten moeten worden ingevoerd. “Het wordt nog een enorme inspanning”, zei een Nederlandse diplomaat woensdagochtend.

Lees ook:

Ooit worden deze plannen wetten, maar eerst volgen lange onderhandelingen

De net bekendgemaakte Europese klimaatvoorstellen hebben nog een lange weg te gaan voor ze in de lidstaten in wetgeving vervat zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden