Nieuwe regering DuitslandKlimaatpolitiek

Klimaat staat 198 keer in het Duitse regeerakkoord, maar wat wil dat zeggen?

In Berlijn wordt gedemonstreerd voor een nog scherper coalitieakkoord als het gaat om klimaatplannen van de nieuwe Duitse regering.  Beeld EPA
In Berlijn wordt gedemonstreerd voor een nog scherper coalitieakkoord als het gaat om klimaatplannen van de nieuwe Duitse regering.Beeld EPA

Elke nieuwe Duitse wet moet worden getoetst aan de klimaatdoelen van Parijs, vinden de drie coalitiepartners die een nieuwe regering vormen.

Kim Deen

Hoewel SPD-voorzitter Olaf Scholz de afgelopen weken benadrukte dat de coalitiegesprekken tussen de SPD, de Groenen en FDP soepel verliepen, was het lang de vraag hoeveel klimaatpartij de Groenen zou kunnen bereiken. De liberale FDP, allergisch voor klimaatregels, torpedeerde al eerder een snelheidslimiet op de Duitse autobahn. Meermaals toonde lijsttrekker Annalena Baerbock van de Groenen frustratie en waarschuwde ze dat het klimaat ‘niet slechts een hoofdstuk’ in het regeerakkoord mocht worden.

Tijdens de presentatie van het akkoord werd woensdag duidelijk dat het de Groenen toch is gelukt. Het woord klimaat komt zelfs 198 keer voor in het regeerakkoord, 54 keer meer dan het woord Duitsland. Klimaatbescherming is een fundament van de regeringsplannen van de aanstaande SPD-Groenen-FDP-coalitie, dat zich presenteert als een regering die Duitsland wil klaarstomen voor de toekomst. “Het behalen van de Parijs-klimaatdoelstellingen heeft voor ons de grootste prioriteit”, schrijft de stoplichtcoalitie, genoemd naar de kleuren van de partijen.

Duurzame energie

Het jaar 2030 is belangrijk voor de regering in spe. Vanaf dat jaar wil het land geen gebruik meer maken van kolen. Ook streeft de coalitie naar 30 procent biologische landbouw, in plaats van de huidige 9,6 procent. Verder moet elke derde auto in het land dat jaar elektrisch rijden. Maar de belangrijkste stap die de nieuwe regering zet om de klimaatdoelen van Parijs te halen, is het voornemen om 80 procent van de Duitse energie in 2030 uit duurzame bronnen te laten komen. Dat is significant meer dan de eerdere doelstelling van 65 procent. Het land zit momenteel op 45 procent.

De stoplichtcoalitie zal ambitieuze plannen moeten bedenken om dat voor elkaar te krijgen. Volgens het economische onderzoeksinstituut DIW moeten jaarlijks 8400 voetbalvelden zonnepanelen en 1200 windmolens gebouwd worden om dit doel te realiseren. De regering wil daarom nieuwe gebouwen verplichten zonnepanelen te installeren. Daarbij wordt in overleg met de deelstaten 2 procent van het landoppervlak voor windmolens gereserveerd. Windmolen-sceptische deelstaten als Beieren en Brandenburg zullen daar moeite mee hebben.

Om ervoor te zorgen dat het klimaat een prioriteit wordt in iedere sector van de samenleving, komt de nieuwe regering met een ‘klimaatcheck’ voor alle wetsvoorstellen. In ieder wetsvoorstel moet de betreffende minister opschrijven hoe het project voldoet aan de klimaatdoelstellingen van de regering. Dat plaatst de beoogde klimaatminister Robert Habeck, medevoorzitter van de Groenen, in een bijzondere machtspositie.

Kritiek van klimaatactivisten

Toch zijn niet alle Duitse klimaatactivisten tevreden. De klimaatbeweging Fridays for Future en Greenpeace lieten al weten niet achter het regeerakkoord te staan. “In klimaatbeleid is het niet de vraag of je meer doet dan de vorige regering”, sprak de bekende Duitse klimaatactivist Luisa Neubauer kort na de presentatie van het regeerakkoord. “De vraag is of je genoeg doet om je aan internationale klimaatverdragen te houden. Wat er momenteel in het regeerakkoord staat is niet voldoende.”

Hoewel de beweging blij is met het plan om het uitfaseren van kolen met acht jaar te vervroegen - iets waar de beweging lang voor vocht - is dit geen bindend plan. In het regeerakkoord staat dat de uitfasering van kolen ‘idealiter’ wordt vervroegd: een duidelijke uitweg voor het geval dat de nieuwe regering het gevoel krijgt dat de energievoorziening in gevaar komt. Verder noemt de klimaatbeweging het een ‘schandaal’ dat de CO2-prijs niet verhoogd wordt.

Ook binnen de Groenen klinkt kritiek op het regeerakkoord. Zo zijn de Jonge Groenen, die dichtbij de klimaatbewegingen staan, ontevreden dat het ministerie voor transport in handen van de FDP is gevallen. Woordvoerder Timon Dzienus zei woensdag met ‘gemengde gevoelens’ naar het regeerakkoord te kijken. Hij vindt het normaal dat regeringspartners compromissen sluiten. “Maar laat het duidelijk zijn dat je geen compromissen over het klimaat kan sluiten.”

Lees ook:

Duitse stoplichtcoalitie met bondskanselier Scholz (SPD) heeft opmerkelijk progressieve plannen.

In slechts acht weken tijd wisten SPD, FDP en de Groenen tot een regeerakkoord te komen. De nieuwe coalitie zet onder meer in op klimaatbescherming en legaliseert de verkoop van cannabis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden