Kizito Mihigo (1981-2020)

Kizito Mihigo (1981-2020), de zanger die van overheidslieveling staatsvijand werd

Kizito Mihigo in 2014.Beeld AFP

Jarenlang was hij in Rwanda een geliefd gospelzanger. Maar na een kritisch lied over verzoening viel Kizito Mihigo van zijn troon. Vorige maand stierf hij in een Rwandese gevangeniscel.

Kizito Mihigo was een superster in het Oost-Afrikaanse land Rwanda. Ruim 400 liederen componeerde hij, altijd met een kruisje om zijn nek. Zijn muziek was katholiek, maar ging vooral over de verzoening en heropbouw van zijn geliefde Rwanda.

Ruim 25 jaar geleden vond een genocide plaats in het land, waarbij ongeveer een miljoen mensen om het leven kwamen. De zanger, die uit een Tutsi-familie kwam, verloor zijn vader en veel van zijn andere familie. Hij vluchtte, eerst naar Burundi, later naar Parijs. Na een zangopleiding en een carrière in Europa keerde hij in 2011 terug naar Rwanda.

In eerste instantie was Mihigo met zijn hoopvolle, nationalistische muziek de lieveling van hoge Rwandese bestuurders. Regelmatig zong hij op officiële bijeenkomsten, waar ook Tutsi-president Paul Kagame aanwezig was. Met zijn stichting, die de overheid sponsorde, trok Mihigo langs gevangenissen om te zingen over vrede.

Maar toen Mihigo in 2014 het lied ‘The Meaning of Death’ publiceerde, twintig jaar na het begin van de genocide, verloor hij zijn favorietenstatus. Het lied zou de officiële overheidslezing van de genocide – dat alleen Tutsi slachtoffer zijn van de genocide – in twijfel trekken. Dat is gevaarlijk in Rwanda, een land met autoritaire kenmerken. In het lied zingt hij:

Those brothers and sisters, they too are human beings/I pray for them. I comfort them. I remember them/Death is never good, be it by genocide, or war, or slaughtered in revenge killings

In de tekst zou de zanger zich niet alleen richten op de Tutsi, maar op álle Rwandezen, ook de Hutu. Daarmee karakteriseerde Mihigo zich ongewenst als een ‘genocide-ontkenner’, zoals de overheid critici noemt. In 2018 zei hij daarover: “Het lied ging over verzoening. Ik was tot een punt gekomen waar ik compassie voor alle slachtoffers voelde.”

Die boodschap werd hem uiteindelijk fataal. Niet lang na het publiceren van het lied arresteerde de Rwandese politie de zanger, officieel voor het plannen van een terroristische aanslag. De zanger kreeg tien jaar cel, maar werd in 2018 onverwacht vrijgelaten, samen met onder anderen Victoire Ingabire, een oppositiepolitica die jarenlang in Nederland woonde.

Op 13 februari pakte de politie Mihigo opnieuw op toen hij probeerde naar buurland Burundi te vluchten. Vier dagen later stierf hij in een Rwandese cel – volgens het autopsierapport door suïcide. Maar Human Rights Watch betwijfelt die conclusie en eist een onafhankelijk onderzoek. Of de Rwandese regering dat toestaat, is de vraag.

Lees ook: Rwanda liet genocideplegers, bij gebrek aan rechters, berechten door hun buren

Rwanda kwam na de volkerenmoord in 1994 rechters tekort. Volksrechtbanken behandelden een miljoen zaken tegen daders en medeplichtigen van de genocide. Nog steeds gaan de processen door.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden