null Beeld

Ketanji Brown Jackson uit het Hooggerechtshof houden gaat de Republikeinen niet lukken, maar hun kiezers willen strijd zien

Bas den Hond

De aandacht van politiek Washington zal zich maandag weer even naar binnen richten. Dan beginnen de hoorzittingen over de benoeming van Ketanji Brown Jackson tot lid van het Hooggerechtshof.

President Joe Biden droeg haar voor, als opvolger van rechter Stephen Breyer, die met pensioen wil. De Senaat moet dat goedkeuren.

Ooit was dat een hamerstuk, zolang de president maar iemand voordroeg die duidelijk de kwaliteit en ervaring had die je verwacht voor een lid van het hoogste gerechtshof. Maar in de afgelopen decennia, waarin de Amerikaanse politiek steeds meer polariseerde, is het meer en meer een gebeurtenis geworden waarbij de twee partijen met verhitte koppen tegenover elkaar staan.

De belangen zijn dan ook groot: het Hooggerechtshof mag wetten die het Congres aanneemt en besluiten die de president uitvaardigt, toetsen aan de Grondwet, en zet er zonodig een dikke streep doorheen. Momenteel heeft het hof een conservatieve meerderheid, die van plan lijkt om een aantal door progressieven gekoesterde verworvenheden onderuit te halen, waaronder het recht op abortus.

Die meerderheid is niet direct in gevaar. Ketanji Brown Jackson (in de Amerikaanse politieke verslaggeving al snel KBJ genoemd) is zeker niet conservatief, maar dat was Stephen Breyer ook niet. Voor een omklappen van de 6-3 conservatieve meerderheid hoeven de Republikeinen dus niet bang te zijn.

Ze zouden er anders ook weinig aan kunnen doen. De Democraten lijken unaniem van plan te zijn voor KBJ te stemmen, en omdat ze met hun 50-en zijn in de 100 leden tellende Senaat, en vice-president Kamala Harris zonodig een doorslaggevende stem mag uitbrengen, zit het met de benoeming van Bidens kandidaat wel goed.

Toch zullen de Republikeinen strijd leveren, zo is de verwachting. Bij zo’n belangrijke benoeming wil je als oppositiepartij immers duidelijk maken dat je zelf een heel ander soort rechter had voorgedragen.

Zeker bij Republikeinse kiezers heeft die boodschap veel gewicht. In 2016 hadden de Republikeinen in Donald Trump een controversiële kandidaat, waarvan je je moest afvragen of hij wel geschikt was voor het presidentschap. Veel Republikeinen die daarop ‘nee’ antwoordden, kozen toch maar voor hem, met als argument dat alleen een Republikeinse kandidaat rechters zou voordragen die tegen abortus zouden zijn.

Daar komt nog bij dat in de senaatscommissie voor justitie, die de hoorzittingen houdt, een aantal Republikeinen zit met grote ambities. Mensen als Josh Hawley en Ted Cruz lijken in 2024 een gooi te willen doen naar het presidentschap – mits Donald Trump zich buiten de strijd houdt, zeggen ze er haastig bij. Ze zullen maar al te graag de gelegenheid aangrijpen om in de hoorzittingen, waar de nieuwszenders veel aandacht aan zullen besteden, te laten zien uit welk politiek hout ze zijn gesneden.

Er moet en zal dus vinnig oppositie worden gevoerd tegen KBJ’s benoeming. Maar waar moet die over gaan? Daar lijken de Republikeinen zelf nog niet uit. Er is, zo wist de Washington Post te melden, geen centraal strijdplan.

Dat pleit op zich al voor de keuze die Joe Biden maakte: kennelijk is zijn kandidaat politiek niet te uitgesproken, heeft ze geen controversiële vonnissen geveld, en heeft ze ook verder geen overduidelijke zwakke plekken of standpunten waar conservatieve Amerikanen tegen te hoop zouden kunnen lopen.

Maar je kunt die zwakke plekken ook verzinnen natuurlijk. Dat heeft, zeggen boze Democraten, Republikein Josh Hawley gedaan. KBJ is momenteel rechter in het hof van beroep in Washington DC en was daarvoor rechter in een gewone rechtbank. In een serie tweets beschuldigde Hawley haar ervan, in die laatste functie opvallend lage straffen te hebben uitgedeeld aan mensen die waren veroordeeld voor het bezit van kinderporno.

Dat is natuurlijk een schokkende beschuldiging. “Ze bracht kinderen in gevaar”, vatte Hawley zijn klacht samen. De Democraten verdedigden haar snel, door erop te wijzen dat het ministerie van justitie voor alle misdrijven adviseert wat de strafmaat zou moeten zijn, en dat Brown Jackson daar meestal niet onder zat.

De woordvoerster van president Biden speelde de bal ook op de persoon terug. Ze herinnerde eraan dat Hawley een paar jaar geleden een mogelijke pedofiel het voordeel van de twijfel wilde geven. De Republikeinse kandidaat voor de Senaat in Alabama, Roy Moore, was ervan beschuldigd dat hij – vele jaren geleden – had geprobeerd het aan te leggen met tienermeisjes. Hawley wilde toen lange tijd niet zeggen of hij – als hij in Alabama had gewoond – voor Moore zou stemmen.

Hawley wil het ook met Brown Jackson hebben over haar werk als advocaat voor verdachten van allerlei misdrijven en voor een terreurverdachte die vastzit in het Amerikaanse gevangenenkamp Guantánamo Bay.

Maar dat zit een aantal van zijn Republikeinse collega’s niet lekker. Veel senatoren hebben rechten gestudeerd en zijn zelf advocaat geweest. Senator John Kennedy uit Louisiana bijvoorbeeld zei tegen de Washington Post: “We hebben allemaal mensen verdedigd waar we het niet mee eens waren of die we soms niet eens aardig vonden. Maar iedereen heeft het recht op een advocaat.”

Als het dan zo moeilijk is de kandidaat aan te vallen op wat ze heeft gedaan, dan maar op degenen die achter haar staan, schijnt de Republikeinse fractieleider Mitch McConnell te denken.

KBJ heeft de afgelopen weken persoonlijk gesproken met een groot aantal senatoren, waaronder McConnell. In een interview vertelde hij later dat hij haar had gevraagd hoe ze stond tegenover uitbreiding van het Hooggerechtshof, iets wat sommige Democraten graag willen, omdat het Biden de gelegenheid zou geven het hof weer in meerderheid progressief te maken. KBJ hield zich op de vlakte, zei hij. Maar eigenlijk wist hij al genoeg: “Dezelfde [linkse] radicalen die het hof willen uitbreiden, willen ook heel graag rechter Jackson voor deze vacature.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden