De letter M van McDonalds is in Sint-Petersburg van de gevel gehaald. De hamburgertent heet nu Vkoesjna i Totsjka (Lekker, punt uit). Beeld REUTERS
De letter M van McDonalds is in Sint-Petersburg van de gevel gehaald. De hamburgertent heet nu Vkoesjna i Totsjka (Lekker, punt uit).Beeld REUTERS

Stem uitRusland

Kennelijk went alles, zelfs een oorlog

Langzaam maar zeker worden in Rusland de gevolgen van de massale internationale sancties zichtbaar. Aflevering zes over de impact van de oorlog en strafmaatregelen op de gewone burger.

Jarron Kamphorst

Met het proberen te begrijpen van de oorlog zijn de meeste mensen in haar omgeving eigenlijk al een tijdje gestopt. Laat staan dat ze er nog dagelijks over praten. “Hoogstens als er iets heel opmerkelijks gebeurt aan het front, hoor ik op straat dat mensen het bespreken. In een park, voor de ingang van een winkel, ergens op een hoek”, vertelt Doenja Karenina vanuit haar woonplaats Rostov aan de Don in het zuiden van Rusland.

Sowieso raakt de oorlog met het buurland een beetje op de achtergrond, merkt de veertigjarige vertaalster op. En dat terwijl de Donbas, waar de strijd nu in volle gang is, hemelsbreed nog geen honderd kilometer verderop ligt. “Vanzelfsprekend is er op televisie van alles over te horen, maar veel mensen kijken helemaal geen tv of zijn hun interesse allang verloren.” Voor de rest gaat het normale leven vooral gewoon door, alsof er niets aan de hand is.

Geen Ikea of Decathlon meer

“Mensen gaan naar hun werk, doen boodschappen, bezoeken theaters of gaan naar een winkelcentrum. Het enige verschil met voorheen is dat we sinds vorige week definitief niet meer naar de Ikea of Decathlon kunnen, omdat die hun werkzaamheden in Rusland definitief staken. Daardoor moeten mensen nu naar een Russisch alternatief. Datzelfde geldt voor McDonald’s, die heet nu Vkoesjna i Totsjka (‘Lekker, punt uit’, red.). Het idee is hetzelfde, alleen met een ander logo en een andere naam. Mijn zoontje kan niet wachten totdat de eerste vestiging eind deze maand in Rostov opent”.

Verder gebeurt er weinig tot niets. “Iedereen pakt langzaam weer de draad van het normale leven op”, vertelt Karenina. En dat merkt ze niet alleen aan de Russen om haar heen. “Ook bij veel Oekraïners die hiernaartoe kwamen na het uitbreken van de oorlog lijkt de gewenning inmiddels in te treden.” Zo stonden er onlangs twee mannen uit Marioepol, de Oekraïense havenstad die wekenlang compleet aan puin werd geschoten door het Russische leger, in haar kantoor omdat ze documenten vertaald wilden hebben om een vluchtelingenstatus in Rusland aan te vragen.

Luchtig gesprek over de oorlog

“De een was begin twintig, de ander ergens in de veertig. Ze spraken met elkaar over de enorme vernietigingen in hun geboortestad. Ze vertelden uit welke buurt ze kwamen, hoe hun huis erbij lag na alle beschietingen en wat er nog overeind stond in hun straat. Het verbaasde me dat het gesprek op een alledaagse toon plaatsvond. Alsof ze het over iets banaals of luchtigs zoals het weer hadden, of de uitslag van een voetbalwedstrijd. Het had bijna iets joviaals. Misschien doen we dat wel als mensen om trauma’s te verwerken, doen alsof het de normaalste zaak van de wereld is.”

Bovendien waren de mannen geen uitzondering op de regel. “Vrijwel alle Oekraïners die ik hier aan mijn bureau krijg, praten er zo over. Dan vertellen ze me hoe ze twee weken in een kelder leefden of lepelen ze zonder enige moeite de namen van militair-technische apparatuur op waar ik nog nooit van mijn leven van heb gehoord. Het verrast me telkens weer. Maar kennelijk went alles, ook een oorlog.”

Lees ook:

De nare bijsmaak van de 9 mei-viering. ‘Collectief struisvogelgedrag’

Langzaam maar zeker worden de gevolgen van de massale internationale sancties in Rusland zichtbaar. Aflevering vijf over de impact van de oorlog en strafmaatregelen op de gewone burger.

Met een beetje handigheid kun je in Rusland gewoon internationale betalingen doen

Langzaam maar zeker worden de gevolgen van de massale internationale sancties in Rusland zichtbaar. Aflevering vier over de impact van de oorlog en strafmaatregelen op de gewone burger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden