NieuwsHongarije

Kan de samenwerkende Hongaarse oppositie Orbán dan eindelijk verslaan?

Oppositiekandidaat Klara Dobrev maakt een goede kans om uitdager van de Hongaarse premier Orban te worden.      Beeld AFP
Oppositiekandidaat Klara Dobrev maakt een goede kans om uitdager van de Hongaarse premier Orban te worden.Beeld AFP

De Hongaarse oppositiepartijen willen een gemeenschappelijke kandidaat naar voren schuiven als uitdager van premier Viktor Orban, die al sinds 2010 aan de macht is. Maar wie offert zich op voor wie?

Het zou niet misstaan als casus in een werkboek speltheorie, de beslissing waar twee oppositiepolitici in Hongarije zich deze week mee geconfronteerd zien. Het gaat om Gergely Karacsony, de linkse burgemeester van Boedapest, en Peter Marki-Zay, een onafhankelijke kandidaat die vooral hamert op het beëindigen van corruptie. Zij werden respectievelijk tweede en derde tijdens een voorverkiezing waarin bepaald wordt welke oppositiepoliticus komende lente naar voren zal worden geschoven als uitdager van premier Viktor Orban.

De enige manier waarop deze ideologisch nogal uiteenlopende partijen een kans maken om Orbans partij Fidesz te verslaan, is door samen te werken. Vandaar dat alle partijen samen straks ook maar één kandidaat voor het premierschap verkiesbaar willen stellen.

Eind vorige week vond de eerste ronde van de voorverkiezing plaats. De voorlopige winnaar kwam als een verrassing: Klara Dobrev, politicus van de partij DK, een afgesplitste partij van de socialistische partij, won 35% van de stemmen. Dobrev heeft een sterke, loyale achterban die goed te mobiliseren is voor zo’n voorverkiezing.

De vrouw van een oud-premier

Alleen: ze is ook de vrouw van ex-premier Ferenc Gyurcsany, die in 2006 verwikkeld raakte in een enorm schandaal, toen een opname van zijn toespraak tijdens een besloten partijcongres uitlekte. In die opname is onder andere te horen hoe Gyurcsany – op dat moment premier – provocerend stelt dat hij alleen maar deed alsof hij regeerde, terwijl hij in werkelijkheid “’s ochtends, ‘s middags en ‘s avonds” aan het liegen was. Het leidde tot enorme straatprotesten, waarbij het aftreden van Gyurcsany als premier geëist werd.

Dat is inmiddels vijftien jaar geleden, maar de partij van Orban, die de adem van de oppositie voor het eerst in de nek voelt, zorgt er wel voor dat niemand die periode vergeten zal. In Boedapest waarschuwen enorme reclameborden nu voor ‘de terugkeer van Gyurcsany’ – en komt er binnenkort zelfs een film over zijn fatale toespraak uit. De vraag is dus of het handig is als uitgerekend Gyurcsany’s vrouw straks Orban uit gaat dagen: veel mensen zullen niet op haar willen stemmen. Hij is ook nog eens leider van haar partij.

Hongaren smullen van politiek schouwspel

Dus terug naar dat werkboek speltheorie. Deze week vindt de tweede ronde van de voorverkiezing plaats, waarbij alleen nog maar de nummer een, twee en drie uit de eerste ronde in de race zijn. De kansen van Dobrev ook de tweede ronde te winnen zijn aanzienlijk. Maar: zowel Karacsony als Marki-Zay kan ook nog uit de race stappen en zijn achterban adviseren om op de ander te stemmen, om zo ook hún krachten te bundelen voor een beter resultaat.

Zo ontstaat er dus een soort politiek droste-effect. Het blijft de vraag: wie offert zich nu op voor wie? Daar wordt al dagen flink over onderhandeld. Uiteraard wil Karacsony dat Marki-Zay uit de race stapt, en vindt Marki-Zay dat Karacsony juist de handdoek in de ring moet gooien. In de tussentijd smult iedereen van dit politieke schouwspel.

Lees ook:

Mocht Orban de verkiezingen verliezen, neemt zijn firma het land over

De Hongaarse premier Viktor Orban waarborgt zijn macht voor het geval hij de aankomende verkiezingen verliest. Een private schaduwstaat moet uitkomst bieden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden