Impeachment

‘Judas, Brutus!’ Dat Romney tegen Trump stemde, nemen de Republikeinen hem niet in dank af

Senator Mitt Romney in het Capitool.Beeld AFP

Als enige Republikein stemde Mitt Romney voor de afzetting van president Trump. Dat zal hij niet snel vergeten.

Nog maar acht jaar geleden was hij hun onbetwiste leider; bij de presidentsverkiezingen van 2012 mocht hij het namens de Republikeinen ­opnemen tegen Barack Obama. Inmiddels weigeren sommige partij­genoten zelfs om zijn naam over hun lippen te laten komen. “Een enkele Republikein, zoals u misschien gelezen heeft, liep over en sloot zich aan bij de Democraten. Die senator zal niet bij naam genoemd worden op ­deze show, omdat zulk kinderachtig deugpronken niet beloond moet worden”, zo sprak Fox-coryfee Tucker Carlson in zijn show. 

Zijn collega Lou Dobbs sprak de naam Mitt Romney wel uit – teneinde hem in het rijtje van Judas en Brutus te kunnen scharen. En dat waren slechts twee van de stemmen, en lang niet de luidruchtigste, in een groot koor dat in de rechtse media aanzwol om Mitt Romney genadeloos aan te vallen op zijn beslissing om, als enige Republikein, voor de impeachment van president Trump te stemmen. 

Veel lof, maar toch vooral bij de democraten

Daarmee was Romney de eerste senator ooit die bij een impeachment-proces tegen een president van zijn eigen partij stemde. Maar het was hem niet om zijn plaats in de geschiedenisboeken te doen, legde de senator uit Utah uit in zijn soms emotionele toespraak in de Senaat, en enkele interviews.

Romney is diep religieus, en de ambtseed die hij tegenover God had gezworen verplichtte hem naar eigen zeggen om zijn geweten te volgen. Dat vertelde hem dat de pogingen van Trump om Oekraïne met hulpgeld te chanteren om zo een onderzoek naar zijn politieke rivaal Joe Biden te openen, gericht waren op het “corrumperen van een verkiezing”, en, zo zei Romney: “dat is de schandaligste daad tegen de Grondwet – en tegen de ambtseed – die ik me kan indenken”. De redenering van sommige Republikeinse collega’s dat er verkiezingen voor de deur staan en dat het oordeel dus aan de kiezers moest worden gelaten, kon hem niet vermurwen: de Grondwet schrijft nu eenmaal voor dat senatoren een oordeel vestigen, dus voelde Romney zich verplicht om dat uit te spreken.

Zij principiële houding leverde Romney veel lof op, maar toch vooral bij Democraten, en bij enkele Republikeinen die geen actieve politieke functie meer bekleden, zoals Jeff Flake, tot een jaar geleden Republikeins senator namens Arizona. 

Een campagne om Romney uit de Republikeinse partij te zetten

Flake had een paar maanden geleden al gezegd dat als de stemming ­besloten zou zijn, zeker 35 van de 53 Republikeinse senatoren voor afzetting zouden stemmen. Ook de Democratisch senator uit Ohio, Sherrod Brown, liet van zich horen. Hij schreef eerder deze week in een opiniestuk voor The New York Times dat veel ­Republikeinse senatoren geen fans zijn van Trump, maar geregeerd werden door angst. Angst dat Trump ze een kleinerende bijnaam geeft, dat hij naar hun staat komt om het in een voorverkiezing tegen ze op te nemen, angst dat de trollen op Twitter of de presentatoren op Fox achter ze aan gaan.

Dit bericht bekijken op Instagram

Een foto die is geplaatst door null (@donaldjtrumpjr) op

Wat Republikeinse senatoren in het diepst van hun gedachten vinden, weten zij alleen zelf. Maar feit is dat wie overweegt om zich tegen de ­president te keren, nu kan zien dat de door Sherrod Brown voorspelde uitsluitingsmechanismen inderdaad in werking traden. Zo lanceerde Donald Trump jr., zoon van de president, ­onder de hashtag #ExpelMitt een campagne om Romney uit de Republikeinse partij te zetten, om even later op Instagram een foto van Romney in een ongelukkige spijkerbroek te plaatsen met het bijschrift: “Mom jeans – omdat je een mietje bent!” 

Romney heeft nog vier jaar te gaan voordat hij zijn zetel weer in verkiezingen moet verdedigen, dus hij mag hopen dat de gemoederen tegen die tijd bedaard zijn. Laura Ingraham van ‘Fox News’ voorspelde vast dat dat niet gebeurt: “Dit vergeten we nooit. Dit vergeet Utah nooit. Als ik daar naartoe moet verhuizen om het over vier jaar tegen hem op te nemen, dan doe ik dat!”.

Lees ook:

Hoe de Amerikaanse democratie haar weerbaarheid verloor

Autocratische leiders die de regels naar hun hand zetten krijgen ruim baan. Ook in zijn eigen land, ziet de Amerikaanse politicoloog Daniel Ziblatt. “De Republikeinen spelen consequent constitutioneel vals spel.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden