Fout goud

Journalisten ontdekken geheime smokkelroute: Venezolaans bloedgoud bereikt via Nederland Europa

In de buurt van het dorp Mahdia in Guyana kijkt een goudzoeker of hij goudkorrels heeft gevonden. Volgens een internationaal netwerk van journalisten wordt illegaal goud uit Venezuela via Guyana en Suriname naar Europa gesmokkeld. Beeld Bram Ebus

Illegaal goud uit Venezuela – ook wel ‘bloedgoud’ genoemd – wordt via Nederland Europa ingebracht. Dat ontdekte een internationaal netwerk van journalisten. 

Fout goud uit Venezuela komt via Nederland op de Europese markt terecht. Dat is onder andere gebeurd met KLM-vluchten vanuit Paramaribo. Dat staat in een nieuw rapport van InfoAmazonia, een internationaal netwerk van journalisten, dat al jaren onderzoek doet in het Zuid-Amerikaanse Amazonegebied.

De smokkelroute van het Venezolaanse illegale goud kwam aan het licht tijdens onderzoek naar de smokkel van kwik, wat voor de goudwinning gebruikt wordt. “Het goud wordt eerst naar Guyana en Suriname gesmokkeld en vervolgens witgewassen”, zegt de Nederlandse journalist Bram Ebus die in Colombia woont en de leiding had over het onderzoek. “Het wordt als goud van Guyaanse of Surinaamse eigen bodem naar Europa en de VS geëxporteerd, waar het terechtkomt in de reguliere goudcircuits.” 

Dramatische gevolgen 

Venezolaans goud wordt bloedgoud genoemd omdat het illegaal wordt gewonnen in combinatie met veel geweld, corruptie en dramatische gevolgen voor de natuur en de inheemse bevolking. Sinds het instorten van de nationale oliesector heeft het Venezolaanse regime zijn pijlen gericht op de handel in mineralen. In 2016 gaf de regering toestemming voor de exploitatie van goud en andere mineralen in de zogenaamde Arco Minero, een boogvormig gebied ten zuiden van de Orinocorivier. Maar de ongebreidelde winning en handel staan onder controle van criminelen, Colombiaanse guerrillagroepen en corrupte Venezolaanse militairen die daar kapitalen aan verdienen. 

De VS hebben handel in Venezolaans goud vorig jaar verboden, als onderdeel van sancties tegen Venezuela. Het Europarlement en de VN roepen op het te boycotten. Daarom wordt het gesmokkeld. Voorheen gebeurde dat voor een belangrijk deel via Aruba en Curaçao, een route die dankzij eerder onderzoek van InfoAmazonia aan het licht kwam, maar daar kwam na de publicatie een einde aan. “De Antillen hebben de controle opgevoerd en nu gaat de smokkel steeds meer via andere routes”, zegt Ebus telefonisch vanuit Colombia. 

KLM ontkent dat Venezolaans goud wordt vervoerd

De onderzoeksjournalist sprak in het gevaarlijke en moeilijk toegankelijke grensgebied van Venezuela, Brazilië, Guyana en Suriname met smokkelaars, opkopers en inlichtingendiensten. Een legpuzzel aan getuigenissen en observaties maakte aannemelijk dat maandelijks honderden kilo’s Venezolaans goud naar Guyana worden gesmokkeld. Een deel ging – althans tot het begin van de coronapandemie – verder naar Suriname omdat daar in harde valuta werd betaald. In Paramaribo zei een goudkoper een of twee keer per maand 30 kilo goud uit Venezuela te krijgen. 

“Van daaruit komt het goud deels met vluchten van de KLM in Europa terecht”, zegt Ebus. Op papier komt dat goud dan uit Suriname, waar ook – vaak illegaal maar met minder geweld dan in Venezuela – goud wordt gewonnen. In een reactie ontkent KLM dat Venezolaans goud wordt vervoerd. “In juli 2019 is er een embargo ingesteld op al het goud met oorsprong Venezuela. Dit goud vervoeren wij niet”, aldus KLM. Wel bevestigt KLM dat het op vluchten van Paramaribo naar Schiphol goud meeneemt, maar doet geen uitspraken over de hoeveelheid. Ook zegt KLM klanten op een formulier de oorsprong van het goud te laten invullen. 

Het probleem is dat de werkelijke herkomst van het goud onbekend is of kan worden verzwegen. “Goud heeft geen DNA zoals bijvoorbeeld diamanten”, zegt Ebus. “Dat maakt het zo geschikt voor smokkel.” Het rapport Mercury, chasing the quicksilver van InfoAmazonia werd maandag gepubliceerd. 

Lees ook:

Venezolaans leger faciliteert smokkel naar Antillen

Uit onderzoek blijkt dat Venezolaans goud met hulp van de overheid naar de Antillen wordt gesmokkeld. Dat is saillant in het licht van het huidige conflict met de eilanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden