Interview Hoogleraar Lau Siu-kai

‘Jongeren Hongkong moeten zich beheersen’

Jonge demonstranten bij het regeringsgebouw van Hongkong. Beeld EPA

De jongeren van Hongkong hebben nog veel te leren, vindt professor Lau Siu-kai. Ze moeten zelfbeheersing tonen in de omgang met de ‘grote broer’: communistisch China.

Een dag na de rustig verlopen massademonstratie is hoogleraar Lau Siu-kai, in zijn met boeken volgestouwde kamer in de Chinese University of Hong Kong, niet onder de indruk. “Er waren daar 300.000, hooguit 400.000 mensen”, zegt hij. De organisatie houdt het op zeker 1,7 miljoen, wat neerkomt op bijna een kwart van de bevolking.

Lau, een kleine, energieke man van 72, erkent dat zelfs de cijfers die hij noemt hoog zijn in een stad van 7,5 miljoen mensen. Maar hij stelt ook dat er ‘bijna alleen jongeren’ meeliepen. “En dat terwijl we vergrijzen in Hongkong. De situatie is hier heel anders dan die van de Arabische Lente: in die landen vormen jongeren een groot deel van de bevolking. Hier hooguit 20 procent.”

Eén land, twee systemen

Lau is emeritus hoogleraar sociologie in Hongkong. Hij was tien jaar lang hoofd van de denktank van de lokale overheid. Hij vertolkt de stem van de vooral oudere Hongkongers die vinden dat hun stad alleen binnen China toekomst heeft. En dat volgens het principe van ‘één land, twee systemen’, door China met de Britten afgesproken toen die hun kroonkolonie overdroegen.

“De eisen van de demonstranten zijn onmogelijk en onrealistisch”, zegt Lau. “Ze zouden bovendien gevaarlijk zijn voor Hongkong.” De demonstranten eisen onder andere dat arrestanten van eerdere protesten worden vrijgelaten en dat de regering van de stad in volledig vrije verkiezingen gekozen wordt. Dat gebeurt tot nu toe door een kiescollege met invloed van China, dat bovendien de bestuurders benoemt.

Pragmatisch

Het al dan niet vrijlaten van arrestanten moet aan de rechter worden overgelaten, vindt Lau. Vrije verkiezingen komen er voorlopig ook niet als het aan hem ligt. “Bij verkiezingen in westerse stijl kan er een regering worden gekozen die tegen Peking is. Dat zal China nooit accepteren en dus zal het ook niet gebeuren.”

Is Lau dan antidemocratisch? “Nee, ik ben pragmatisch.” Hongkong is maar een kleine stad, gelegen naast een supermacht. “Hoe kunnen we ons verzetten tegen 1,4 miljard mensen?” China zal die verkiezingen ooit wel toestaan, denkt Lau. “In Peking begrijpt men dat een democratisch Hongkong stabieler is. Maar ze willen er daar zeker van zijn dat verkiezingen niet leiden tot een regering die tegen Peking en de Communistische Partij is.”

Finlandisering

Vrije verkiezingen waarvan de uitkomst vaststaat, hoe wil hij dat voor elkaar krijgen? “Zelfbeheersing”, zegt Lau. De inwoners van Hongkong moeten beseffen dat rekening houden met de grote broer voor iedereen het beste is. Hij haalt er een begrip bij uit de Koude Oorlog: ‘finlandisering’. De Finnen beseften na de Tweede Wereldoorlog dat ze hun buren in de Sovjet-Unie te vriend moesten houden, of in ieder geval niet boos maken.

Maar veel Finnen hebben slechte herinneringen aan die tijd, waarin hun politici altijd op hun tenen moesten lopen. “Nee, ze waren daar niet blij mee”, erkent Lau. “Maar ze toonden wel zelfbeheersing en dat moet ook wel met zo’n machtige buur. Is dat pessimistisch? Ik noem het realistisch. Hongkong hoeft niet van de Communistische Partij te houden, kritiek mag. Als er maar geen anti-Chinese actie wordt ondernomen.”

Lees ook:

Hongkong strijdt voor de ‘laatste kans op vrijheid’, maar de twijfel begint toe te slaan

De stromende regen weerhoudt honderdduizenden inwoners van Hongkong er niet van te demonstreren. Maar twijfel of de betogingen wat uithalen sluipt in de harten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden